Günümüzde yapay zeka uygulamaları (ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot vb.) hemen hemen her alanda bilimsel çalışmalarda kullanılmaktadır. Yapay zeka uygulamalarıyla literatür taraması, metin düzenleme, metin taslağı hazırlama veya yazma, veri seti oluşturma, görsel veya grafiksel tasarım oluşturma, veri analizi, dil çevirisi ve düzeltmesi, beyin fırtınası veya fikir geliştirme yapılabilmektedir. Bu konuyla ilgili olarak yapılan araştırmalar ve yapay zeka uygulamaları kullanılan bilimsel çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Akademide yapay zekanın kullanımının giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, bu uygulamaların bilimsel yayınlardaki yeri ve rolüne ilişkin çalışmalar da hızla artmaktadır. Bununla birlikte, yapay zeka katkılarının akademik yayınlarda nasıl temsil edilmesi gerektiği konusunda halen ortak bir görüş birliği bulunmamaktadır.
Yazarlar yapay zeka uygulamalarında faydalanmaları durumunda yapay zeka uygulamalarına yazar olarak yer verildiği durumlar olsa da sayıları oldukça az olup daha çok yapay zeka katkıları atıf yada teşekkür bölümünde yer verilmektedir. Teşekkür bölümlerinde hangi amaçla yararlandıkları belirtildiği gibi genel bir ifadeyle teşekkür edildiği görülmektedir. Öte yandan, kimi çalışmalarda yapay zeka kullanılmadığı özellikle vurgulanarak, konunun etik ve yöntemsel boyutlarına dikkat çekilmektedir.
Bu çalışmada günümüzde her alanda kullanılan ve pekçok açıdan istifade edinilen yapay zeka uygulamalarına bilimsel yayınlarda nasıl yer verildiğine (atıf, teşekkür, yazar) ilişkin literatür taranmış ve mevcut yaklaşımlar derlenmiştir. Literatür incelendiğinde yapay zekaya teşekkür alt bölümlerini dört ana başlık ve dokuz alt başlık altında toplanabilmektedir. Bu sınıflandırma, bilim dünyasında yapay zekanın nasıl konumlandırıldığını daha iyi anlamaya katkı sağlamakta ve akademik yayıncılıkta etik ilkeler ile standartların oluşturulmasına yönelik tartışmalara zemin hazırlamaktadır.
Today, artificial intelligence applications (such as ChatGPT, Google Gemini, and Microsoft Copilot) are being utilized in almost every field of scientific research. Through artificial intelligence tools, researchers can perform tasks such as literature review, text editing, drafting or writing manuscripts, dataset creation, visual and graphical design, data analysis, language translation and proofreading, as well as brainstorming and idea generation. The number of studies employing artificial intelligence in scientific work is rapidly increasing, and as the use of artificial intelligence in academia expands, research focusing on the role and representation of artificial intelligence in scholarly publications is also growing significantly. However, there is still no common consensus on how artificial intelligence contributions should be represented in academic writing.
Although there are rare cases where artificial intelligence applications have been listed as co-authors, the majority of contributions are more frequently acknowledged either through citations or in the acknowledgement section. In acknowledgement sections, authors may specify the exact purpose for which artificial intelligence was employed, while in other cases, a more general expression of gratitude is provided. Conversely, some studies explicitly emphasize that no artificial intelligence assistance was used, thereby drawing attention to the ethical and methodological dimensions of the issue.
This study reviews the existing literature to examine how artificial intelligence applications, which are now widely used and beneficial in many aspects, are represented in academic publications (as citation, acknowledgement, or authorship). The analysis reveals that acknowledgements of artificial intelligence can be categorized under four main themes and nine subcategories. This classification contributes to a better understanding of how artificial intelligence is positioned in the scientific community and provides a basis for discussions on the development of ethical principles and standards in academic publishing.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Linguistics (Other) |
| Journal Section | Review |
| Authors | |
| Publication Date | November 30, 2025 |
| Submission Date | August 21, 2025 |
| Acceptance Date | November 7, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 10 Issue: 2 |