Review

Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski

Volume: 2 Number: 1 January 25, 2024
TR EN

Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski

Abstract

Genetik ve çevresel faktörlerin yanı sıra beslenme alışkanlıkları da kanser için risk faktörü oluşturabilmektedir. Son yıllarda etik, ekolojik ve sağlık açısından farkındalığın artması ile vejetaryen, vegan ve pesketaryen diyet şekli benimsenmeye başlanmıştır. Yapılan çalışmalar doğrultusunda bu diyetlerin başta gastrointestinal sistem kanserleri dahil olmak üzere birçok kanser türüne yakalanma oranında azalma sağladığı görülmüştür. Bunun yanında bireylerin protein, vitamin ve mineral eksikliğine bağlı gelişebilecek diğer hastalıklardan korunması için diyet planlamasının dikkatli yapılması gerekmektedir. Bu diyet tercihleri kanserden korunma aşamasında etkili olurken kanser tedavisi, hastaneye yatış aşamalarında da farklı sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bunlar; hastanelerde diyet tercihlerinin karşılanamayacağına inanmaları ya da burada geçmişteki olumsuz deneyimleri yeniden yaşayacakları düşüncesidir. Bu doğrultuda onkoloji hemşirelerinin de gelişen ve değişen dünya düzenine uyum sağlayarak yeni tercihleri ve bunların kişilerin sağlıklarına etkisini değerlendirip bakımına o yönde şekillendirmesi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Afshin, A., Sur, P. J., Fay, K. A., Cornaby, L., Ferrara, G., Salama, J. S., & Murray, C. J. (2019). Health effects of dietary risks in 195 countries, 1990-2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The lancet, 393(10184), 1958-1972.
  2. Anderson, K. E., Mongin, S. J., Sinha, R., Stolzenberg‐Solomon, R., Gross, M. D., Ziegler, R. G., & Church, T. R. (2012). Pancreatic cancer risk: associations with meat‐derived carcinogen -intake in the Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial (PLCO) cohort. Molecular carcinogenesis, 51(1), 128-137.
  3. Battaglia Richi, E, Baumer, B, Conrad, B. (2015). Health risks associated with meat consumption: a review of epidemiological studies. Int J Vitam Nutr Res, 85, 70-78. https://doi.org/10.1024/0300-9831/a000224 Baykara, O. (2016). Kanser Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), 154-165.
  4. Beane Freeman, L. E., DeRoos, A. J., Koutros, S., Blair, A., Ward, M. H., Alavanja, M., & Hoppin, J. A. (2012). Poultry and livestock exposure and cancer risk among farmers in the agricultural health study. Cancer Causes & Control, 23, 663-670.
  5. Bouvard, V., Loomis, D., Guyton, K. Z., Grosse, Y., El Ghissassi, F., Benbrahim-Tallaa, L., & Straif, K. (2015). Carcinogenicity of consumption of red and processed meat. The Lancet Oncology, 16(16), 1599-1600.
  6. Brennan, P., & Davey-Smith, G. (2022). Identifying novel causes of cancers to enhance cancer prevention: new strategies are needed. JNCI: Journal of the National Cancer Institute, 114(3), 353-360.
  7. Burkholder, N., Rajaram, S., Sabaté, J. (2016). Vegetarian diets. In Encyclopedia of Food and Health, Cambridge, MA: Academic, 401-412. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-384947-2.00722-4
  8. Castro, F., Parikh, R., Eustaquio, J. C., Derkach, A., Joseph, J. M., Lesokhin, A. M., ... & Shah, U. A. (2023). Pre-diagnosis dietary patterns and risk of multiple myeloma in the NIH-AARP diet and health study. Leukemia, 1-4. https://doi.org/10.1038/s41375-023-02132-3

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing (Other)

Journal Section

Review

Early Pub Date

January 4, 2024

Publication Date

January 25, 2024

Submission Date

August 14, 2023

Acceptance Date

October 21, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 2 Number: 1

APA
Yaşa, Y., & Karadağ, E. (2024). Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, 2(1), 53-61. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1342903
AMA
1.Yaşa Y, Karadağ E. Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski. BSEU-FHSJ. 2024;2(1):53-61. doi:10.61535/bseusbfd.1342903
Chicago
Yaşa, Yağmur, and Ezgi Karadağ. 2024. “Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet Ve Kanser Riski”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2 (1): 53-61. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1342903.
EndNote
Yaşa Y, Karadağ E (January 1, 2024) Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2 1 53–61.
IEEE
[1]Y. Yaşa and E. Karadağ, “Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski”, BSEU-FHSJ, vol. 2, no. 1, pp. 53–61, Jan. 2024, doi: 10.61535/bseusbfd.1342903.
ISNAD
Yaşa, Yağmur - Karadağ, Ezgi. “Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet Ve Kanser Riski”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2/1 (January 1, 2024): 53-61. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1342903.
JAMA
1.Yaşa Y, Karadağ E. Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski. BSEU-FHSJ. 2024;2:53–61.
MLA
Yaşa, Yağmur, and Ezgi Karadağ. “Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet Ve Kanser Riski”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 2, no. 1, Jan. 2024, pp. 53-61, doi:10.61535/bseusbfd.1342903.
Vancouver
1.Yağmur Yaşa, Ezgi Karadağ. Vegan, Pesketaryen, Vejeteryan Diyet ve Kanser Riski. BSEU-FHSJ. 2024 Jan. 1;2(1):53-61. doi:10.61535/bseusbfd.1342903

Cited By

Qualified studies in the following fields can be published in the BSEU-FHSJ;

Health management, nursing, social work, midwifery, child development, occupational therapy, orthotics and prosthesis,
speech and language therapy, audiology, physiotherapy and rehabilitation, nutrition and dietetics, other multidisciplinary studies.

CC BY-NC 4.0

88x31.png

     10754_b04b_ing.png