Research Article

Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği

Number: 9 January 27, 2026
EN TR

Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği

Abstract

Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (PETKM) hisse senedi fiyatlarının zaman serisi özelliklerini incelemeyi ve geleceğe yönelik fiyat tahminlerini ARIMA modeliyle gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Finansal zaman serilerinin çoğu gibi PETKM hisse senedi fiyatlarının durağan olmadığı belirlenmiş, birinci farkın alınmasıyla serinin durağan hale geldiği tespit edilmiştir. Çalışmada 2015–2025 dönemine ait aylık kapanış fiyatları kullanılmış ve ARIMA(1,1,1) modeli en uygun yapı olarak belirlenmiştir. Modelin parametreleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, hata ölçütleri (RMSE = 3.25, MAPE = %8.91) modelin kısa vadeli tahminlerde tatmin edici performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuçlar, fiyat serisinin hem momentum hem de ortalama dönüş davranışlarını sergilediğini göstermektedir. 2024 yılında yaşanan ani fiyat artışlarının tahmin edilmesinde sınırlı başarı gözlenmiş, bu durum modelin doğrusal yapısının volatil dönemlerde yetersiz kaldığını göstermiştir. Elde edilen bulgular, Petkim hissesinin geçmiş fiyat hareketlerine duyarlı olduğunu ve piyasanın zayıf formda tam etkinlik göstermediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, ARIMA modelinin finansal zaman serilerinde hâlâ geçerli ve güvenilir bir tahmin aracı olduğunu, ancak volatiliteyi dikkate alan GARCH veya yapay sinir ağı temelli modellerin gelecekte tahmin doğruluğunu artırabileceğini göstermektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. Altunöz, U. (2016). Borsa istanbul da zayıf formda etkin piyasa hipotezinin testi: bankacılık sektörü örneği. Journal of International Social Research, 9(43): 1619-1625. https://doi.org/10.17719/jisr.20164317732
  2. Aydın, Y., Varol, G., Gökdeniz, E. E., & Manus, H. (2024). Hisse senedi fiyatlarının LSTM ve ARIMA modelleri kullanılarak tahmin edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 36(2), 903-911. https://doi.org/10.35234/fumbd.1495602
  3. Aydoğdu, A., & Nazlıoğlu, E. H. (2025). Küresel enerji ve metal emtia piyasaları ile pay senedi piyasaları arasındaki dinamik ilişkilerin incelenmesi: Türkiye örneği. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 10(26), 277-294.
  4. Borsa İstanbul. (2025). Veriler. https://www.borsaistanbul.com/veriler (erişim tarihi: 15 Ekim 2025).
  5. Box, G. E. P., Jenkins, G. M., & Reinsel, G. C. (2015). Time series analysis: Forecasting and control (5th ed.). Wiley.
  6. Brooks, C. (2014). Introductory econometrics for finance (4th ed.). Cambridge University Press.
  7. Demirağ, İ., & Sağır, M. (2021). Ekonomik Nabzı Tutmak: Türkiye’deki Makroekonomik Zaman Serileri İle Geliştirilmiş Bir Kriz Endeksi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 60, 473-497. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.881907
  8. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49(4), 1057-1072. https://doi.org/10.2307/1912517

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economic Geography

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 27, 2026

Submission Date

October 21, 2025

Acceptance Date

December 2, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 9

APA
Çoruh, Y. (2026). Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği. Black Sea Journal of Public and Social Science, 9, 24-31. https://doi.org/10.52704/bssocialscience.1805714
AMA
1.Çoruh Y. Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği. BSJ Pub. Soc. Sci. 2026;(9):24-31. doi:10.52704/bssocialscience.1805714
Chicago
Çoruh, Yaşar. 2026. “Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği”. Black Sea Journal of Public and Social Science, nos. 9: 24-31. https://doi.org/10.52704/bssocialscience.1805714.
EndNote
Çoruh Y (January 1, 2026) Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği. Black Sea Journal of Public and Social Science 9 24–31.
IEEE
[1]Y. Çoruh, “Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği”, BSJ Pub. Soc. Sci., no. 9, pp. 24–31, Jan. 2026, doi: 10.52704/bssocialscience.1805714.
ISNAD
Çoruh, Yaşar. “Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği”. Black Sea Journal of Public and Social Science. 9 (January 1, 2026): 24-31. https://doi.org/10.52704/bssocialscience.1805714.
JAMA
1.Çoruh Y. Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği. BSJ Pub. Soc. Sci. 2026;:24–31.
MLA
Çoruh, Yaşar. “Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği”. Black Sea Journal of Public and Social Science, no. 9, Jan. 2026, pp. 24-31, doi:10.52704/bssocialscience.1805714.
Vancouver
1.Yaşar Çoruh. Borsa İstanbul’da Petrokimya Sektörü İçin ARIMA Tabanlı Fiyat Tahmini: PETKM Örneği. BSJ Pub. Soc. Sci. 2026 Jan. 1;(9):24-31. doi:10.52704/bssocialscience.1805714

                              22964