Research Article

Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği

Volume: 6 Number: 2 December 27, 2023
TR EN

Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği

Abstract

Dağ, Türk inanç ve düşünce sisteminde önemli mekânlardan ve kültlerden biridir. Doğanın her alanında bir iyeler varlığı ile karşılaşılmakta olup, dağlarında bir iyesi olduğu gerçektir. Dağ, Türklerde canlı bir varlık olarak algılanmakta, hatta dağların bir ruhu olduğuna, hatta ruhun kendisi olduğuna inanılmaktadır. Nitekim Altay Dağları ve Tanrı Dağları Türkler’in kutsal dağları olarak kabul edilmektedir. Mağara mekânı ve kültü de dağ kültünden bağımsız durumda değildir. Mağara, mitolojik ananın rahim kavramıyla insanların meskenlerinden birisi olmuş ve kültleşmiştir. Adana, ovaya kurulu bir kent olmasına rağmen sırtını Toroslar, Bolkar, Kozan Dağı gibi dağlara dayamaktadır ve bu dağlarda Adana halkı özelinde kutsallaştırılmıştır. Çalışmada Adana ili çevresinde bulunan türbeler saha araştırmasıyla taranmış, dağ ve mağara kültüne sahip türbeler tespit edilip aktarılmıştır. Adana ili merkezde bulunan Çoban Dede Türbesi, Kozan ilçesinde bulunan Hasan Esad Bağdadi Türbesi, Ağca Baba Türbesi, Çomak Dede Türbesi, Karaisalı ilçesinde Sofu Dede Türbesi, Yumurtalık ilçesinde bulunan Hızır İlyas Türbesi, Ceyhan ilçesinde bulunan Durhasan Dede Türbesi, Cabbar Dede Türbesi dağ ve mağara kültleri bağlamında incelenmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Akyüz, Ç. (2017). Dağ, Su ve Mağara Kültleri Bağlamında Ankara Hüseyin Gazi Türbesi. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 81, 151-171.
  2. And, M. (2012). Ritüelden drama kerbelâ-muharrem-ta’ziye. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  3. Bars, M. E. (2017). Türk Destanlarında Mağara Kültü Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (52), 75-82.
  4. Baş, G. (2013).Diyarbakır’daki İslâm dönemi mimari yapılarında süsleme. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  5. Baş, M. (2013). Dinlerde ve Geleneksel Türk İnanışlarında Dağ Kültü, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 (1), 165-179.
  6. Bayat, F. (2006). Türk Mitolojisinde Dağ Kültü. Folklor ve Edebiyat, 12 (46), 47-60.
  7. Bayat, F. (2017). Türk mitolojik sistemi 1. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  8. Bayat, F. (2018). Türk mitolojik sistemi 2. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Arslan, M. (2017). Başkurt Türklerinin tarihî destanı İdigey ile Moradım. İstanbul: Ötüken Neşriyat.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Folklore in the Türkiye Field

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 27, 2023

Submission Date

November 10, 2023

Acceptance Date

December 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 6 Number: 2

APA
Savur, H., & Kayabaşı, R. G. (2023). Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 6(2), 494-516. https://doi.org/10.48174/buaad.1388805
AMA
1.Savur H, Kayabaşı RG. Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği. BIJAR. 2023;6(2):494-516. doi:10.48174/buaad.1388805
Chicago
Savur, Hilmi, and Rabia Gökcen Kayabaşı. 2023. “Türbelerin Dağ Ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 6 (2): 494-516. https://doi.org/10.48174/buaad.1388805.
EndNote
Savur H, Kayabaşı RG (December 1, 2023) Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 6 2 494–516.
IEEE
[1]H. Savur and R. G. Kayabaşı, “Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği”, BIJAR, vol. 6, no. 2, pp. 494–516, Dec. 2023, doi: 10.48174/buaad.1388805.
ISNAD
Savur, Hilmi - Kayabaşı, Rabia Gökcen. “Türbelerin Dağ Ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi 6/2 (December 1, 2023): 494-516. https://doi.org/10.48174/buaad.1388805.
JAMA
1.Savur H, Kayabaşı RG. Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği. BIJAR. 2023;6:494–516.
MLA
Savur, Hilmi, and Rabia Gökcen Kayabaşı. “Türbelerin Dağ Ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği”. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2023, pp. 494-16, doi:10.48174/buaad.1388805.
Vancouver
1.Hilmi Savur, Rabia Gökcen Kayabaşı. Türbelerin Dağ ve Mağara Kültü Bağlamında Türk Kültüründeki Yeri: Adana Örneği. BIJAR. 2023 Dec. 1;6(2):494-516. doi:10.48174/buaad.1388805

Creative Commons
Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.