Üniversitelerde unvan ayrımcılığı

Abstract

Bu araştırmanın amacı üniversitelerde yaşanan unvan ayrımcılığını, bu ayrımcılığın etkilerini ve akademisyenlerin ayrımcılık karşısında uyguladıkları çözüm yollarını belirlemektir. Araştırma olgu bilim türünde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul’daki üniversitelerde görev yapan ve unvan ayrımcılığı olgusunu deneyimleyen 34 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre öğretim elemanlarının görev ve unvanlarına göre farklı unvan temelli ayrımcı davranışa maruz kaldıkları görülmüştür. Yardımcı doçent olarak çalışan öğretim elemanlarının en fazla aşağılama ve adaletsiz ders dağıtılmasına maruz kaldıkları, öğretim görevlilerin en fazla adaletsiz ders dağıtımı ve fazla sınav görevi verilmesine maruz kaldıkları, araştırma görevlilerinin ise görev tanımı dışında işlerin verilmesi, aşağılama, karara katılımın engellenmesi ve fazla sınav görevi verilmesine maruz kaldıkları belirlenmiştir.  Unvan temelli ayrımcı davranışların çoğunluklu olarak yöneticiler, doçent ve profesörler ile yardımcı doçentler tarafından sergilendiği belirlenmiştir. Öğretim elemanlarına göre ayrımcılığın nedeni yüksek ego, daha önce benzer şekilde ayrımcılığa uğramış olma ve rekabetçilik olarak belirtilmiştir. Ayrımcılığa maruz kalan öğretim elemanlarının kuruma bağlılıklarının, iş yapma isteklerinin azaldığı ve mutsuz oldukları da araştırmanın önemli sonuçlarından biridir. Unvan temelli ayrımcı davranışlar karşısında öğretim elemanlarının çoğunluklu olarak iletişim kurmama, sessizlik ve yükselmek için daha çok çalışmak gibi çözüm yollarını benimsedikleri belirlenmiştir

Keywords

• Yükseköğretim,Akademisyen,Öğretim elemanı,ayrımcılık

Title Based Discrimination in Universities

Abstract

The aim of this study is to determine the title based discrimination in universities,effects of it on academicians and the solutions of academicians against discrimination. The study employed a phenomenologic research design. The sample consist of 34 academicians who have experienced title based discrimination. A semi-structured interview form, developed by the author, was used as data collection tool. As a result of the research it was found that academicians are exposed to different title-based discriminatory behaviors according to their duties and titles. It has been determined that academicians who work as assistant professors are mostly exposed to humiliation and unfair distribution of courses; lecturers are exposed to unfair course distribution and over-examination task; research assistants have been given jobs other than job descriptions, humiliation, obstruction of participation in the meetings, and over-examination tasks. It has been determined that title based discrimination behaviors are mostly displayed by managers, associate professors, professors and assistant professors. According to the academicians title based discriminations stems from high ego, being similarly discriminated before and competitive personality. It has been also determined that when academicians exposed to title based discrimination they became unhappy, their organizational commitment level and desire for work reduce. It has been found that academicians against discriminations have adopted solutions such as not communicating, silence and working harder to have higher status.

Keywords

• higher education,academician,discrimination

References

1. Naktiyok, A., ve Karabey, C. N. (2005). İşkoliklik ve tükenmişlik sendromu. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2): 179-198.
2. Paksoy, H. M. (2007). Üniversitelerde akademik personelin iş memnuniyeti: Harran üniversitesi örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi,12(9): 138-151.
3. Richards, L., & Morse, J. M. (2012). Readme first for a user’s guide to qualitative methods. Sage.
4. Saylı, H., ve Uğurlu, Ö. Y. (2007). Kurumsal itibar ve yönetsel etik ilişkisinin analizine yönelik bir değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3): 75-96.
5. Şentürk, İ. (2012). Üniversitede Kadın Olmak: Akademik Örgütte Toplumsal Cinsiyet Sorunu: Nitel Bir Çalışma. Kadin/Woman 2000, 13(2): 13-46.
6. Tuzgöl- Dost, M. ve Cenkseven, F. (2007). Devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının mesleki sorunları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2):203-218.
7. Türk Sanayicileri ve İş Adamları Derneği (TÜSİAD) (2008). Türkiye’de Yükseköğretim: Eğilimler, Sorunlar ve Fırsatlar. Web: (http://www.tusiad.org.tr/FileArchive/EUA_08.pdf)
8. Yaman, E., ve Ruçlar, K. (2014). Örgüt kültürünün yordayıcısı olarak üniversitelerde örgütsel sessizlik. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(4), 36-50.

9. Yeşi, Y. Ve Fidan, F. (2015). Kadın akademisyenlerin çalışma yaşam kalitesinin ıncelenmesi: devlet ve vakıf üniversitelerinde akademisyenler üzerine bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(14): 238-248.
10. Yılmaz, E Özdemir, G. (2012). Yılmaz, E., & Özdemir, G. (2012). Türkiye'de kadın akademisyen ve araştırmacıların karşılaştıkları sorunlar ve tarıma bakış açıları. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 9(2): 50-56.
11. Çöl, G., ve Gül, H. (2005). Kişisel özelliklerin örgütsel bağlılık üzerine etkileri ve kamu üniversitelerinde bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1): 291-306.
12. Doğan, D. (2013). Yeni kurulan üniversitelerin sorunları ve çözüm önerileri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 3(2): 108-116.
13. Dost, M, ve Cenkseven, F. (2007). Devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının mesleki sorunları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2): 203-218.
14. Ergöl, Ş., Koç, G., Eroğlu, K., ve Taşkın, L. (2012). Türkiye’de kadın araştırma görevlilerinin ev ve iş yaşamlarında karşılaştıkları güçlükler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2(1), 43-49.
15. Gündüz, M. (2013). Akademiyi anımsamak: anılarda üniversite sorunları ve eleştiriler. Journal of Higher Education & Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 3(1): 16-26
16. Hattie, J. ve Marsh, H.W. (1996). The relationship between research and teaching - A meta-analysis.
17. Review of Educational Research, 66(4): 507-542.
18. Karakütük, K., & Özdemir, Y. (2011). Bilim insanı yetiştirme projesi (BİYEP) ve öğretim üyesi yetiştirme programının (ÖYP) değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 36(161), 26-38.
19. Korkut, H., Mustan, T., & Yalçınkaya, M. (1999). Araştırma görevlilerinin sorunları. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 5(1), 19-36.
20. Mengi, F. Ve Schreglmann, S. (2013). Akademisyenlik bağlamında bilimsel üretkenliği etkileyen çevresel faktörler, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1): 1-17.
21. Bayar, S. A., ve Bayar, V. (2004). Akademisyen ve öğrencilerin araştırma görevliliğine ilişkin metaforik algıları. Eğitimde Politika Analizi, 1(1), 26-48.
22. Bilge, F., Akman, Y., ve Kelecioğlu, H. (2007). Öğretim elemanlarının iş doyumlarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,32: 32-41.
23. Çavuş, M. F., Gök, T., ve Kurtay, F. (2007). Tükenmişlik: Meslek Yüksekokulu Akademik Personeli Üzerine Bir Araştirma. ÇÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 97-108.
24. Celep, C., ve Konaklı, T. (2013). Öğretim elemanlarının yıldırma yaşantıları: Nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri,13(1), 175-199.
25. Çınar, İ. (2008). Üniversite ve bazı sorunları. Eğitişim Dergisi, 18. Web: http://www.efkandurmus.com/site/arsiv/52-18/307-ikram-universite.html
26. Arap, S. (2010). Türkiye yeni üniversitelerine kavuşurken: Türkiye’de yeni üniversiteler ve kuruluş gerekçeleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(1), 1-29.
27. Argon, T. ve Kösterelioğlu, M. (2009). Akademisyenlerin akademik iletişim düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. 1st International Congress of Educational Research. Canakkale, Turkiye. Web: http://www.eab.org.tr/eab/2009/pdf/108.pdf
28. Arı, A. (2007). Üniversite öğretim elemanlarının sorunları. Manas Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (17): 65-74.
29. Artut, K. (2008). Üniversitelerde öğretim görevlilerin sorunları ve çözüm önerileri. Eğitim Bilim Toplum, 6(23):50-69.
30. Ayan, S., ve Şahbudak, E. (2012). Üniversitelerde asistanlara yönelik psikolojik taciz: Gazi, Kocaeli ve Cumhuriyet Üniversitesi örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1): 297-310.
31. Aydemir, M.,ve Erşan, C. (2011). Yeni kurulan üniversitelerde örgütsel bağlılık sorunu. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi , 13 (1): 55-72.
32. Aydın, İ. (2006). Sosyal bilimlerde araştırmadan yayına etik değerler. Sosyal Bilimlerde Süreli Yayıncılık, I. Ulusal Kurultay Bildirileri.