Review

Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi

Volume: 5 Number: 1 June 30, 2022
EN TR

Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi

Öz

Bitkilerden ayrıştırılabilen, canlı sistemlere etkileri tanımlanan maddeler ve bunların farmasötik, kozmetik, gıda gibi alanlarda kullanımı her zaman dikkat çeken konulardan olmuştur. Bitkisel kaynaklardan örneğin çiçek, tohum, yaprak, kabuk, dal, köklerden elde edilen sabit ve uçucu yağlar için antiseptik, antibakteriyel, antifungal, antioksidan, antiviral aktiviteler bilinen en yaygın etkilerdendir. Aromaterapi, fiziksel ve ruhsal olarak yaşam kalitesini düzenlemek için uygulanan uçucu ve sabit yağlarla formüle edilen bütünsel tedavi yaklaşımıdır. Amerika Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) aromaterapi yağlarının, solunum yolu üzerinden inhalatif ve difüzif yöntemlerinin, cilt üzerinden jel, krem, losyon şeklinde topikal uygulamalarının ve ağızdan çözelti, tablet, kapsül şeklinde dahili uygulamalarının olduğunu belirtmişlerdir. Tıbbın babası olarak anılan Hipokrat’ın MÖ 400’lü yıllarda çok önem verdiği aromaterapi yağları ile ilgili güncel araştırma makale sayısı oldukça azdır. Uçucu ve sabit yağların kimyasal yapılarının tanınması, biyolojik aktivite ile ilişkilendirilmesi, aromaterapi uygulamalarına temel bilgi birikimi sağlaması açısından çok önemlidir. Bu derleme çalışmasında en çok kullanılan uçucu ve sabit yağlarla ilgili güncel ve güvenilir çalışmalar kimyasal yapı-aktivite uygulamaları açısından değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. [1] S. Krist, "Introduction," in Vegetable Fats and Oils, S. Krist Ed. Cham: Springer International Publishing, 2020, pp. 1-26.
  2. [2] J. Baptiste Hzounda Fokou, P. Michel Jazet Dongmo, and F. Fekam Boyom, "Essential Oil’s Chemical Composition and Pharmacological Properties," in Essential Oils - Oils of Nature, 2020.
  3. [3] M. Butnariu and I. Sarac, "Essential Oils from Plants," Journal of Biotechnology and Biomedical Science, vol. 1, pp. 35-43, 12/21 2018, doi: 10.14302/issn.2576-6694.jbbs-18-2489.
  4. [4] W. Dhifi, S. Bellili, S. Jazi, N. Bahloul, and W. Mnif, "Essential Oils' Chemical Characterization and Investigation of Some Biological Activities: A Critical Review," (in eng), Medicines (Basel), vol. 3, no. 4, p. 25, 2016, doi: 10.3390/medicines3040025.
  5. [5] J. L. Robins, "The science and art of aromatherapy," (in eng), J Holist Nurs, vol. 17, no. 1, pp. 5-17, Mar 1999, doi: 10.1177/089801019901700102.
  6. [6] X. Peng et al., "Chemical composition and antioxidant activity of essential oils from barks of Pinus pumila using microwave-assisted hydrodistillation after screw extrusion treatment," Ind Crops Prod, vol. 166, p. 113489, 2021/08/01/ 2021, doi: https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2021.113489.
  7. [7] H. E. Salama, M. S. Abdel Aziz, and M. W. Sabaa, "Development of antibacterial carboxymethyl cellulose/chitosan biguanidine hydrochloride edible films activated with frankincense essential oil," International Journal of Biological Macromolecules, vol. 139, pp. 1162-1167, 2019/10/15/ 2019, doi: https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2019.08.104.
  8. [8] L. Mehdizadeh and M. Moghaddam, "Chapter 10 - Essential Oils: Biological Activity and Therapeutic Potential," in Therapeutic, Probiotic, and Unconventional Foods, A. M. Grumezescu and A. M. Holban Eds.: Academic Press, 2018, pp. 167-179.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

November 10, 2021

Acceptance Date

March 14, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 5 Number: 1

APA
Taşkor Önel, G., & Yaman Akbay, H. G. (2022). Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5(1), 104-114. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436
AMA
1.Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;5(1):104-114. doi:10.55117/bufbd.1021436
Chicago
Taşkor Önel, Gülce, and Hatice Gözde Yaman Akbay. 2022. “Uçucu Ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1): 104-14. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436.
EndNote
Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG (June 1, 2022) Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 1 104–114.
IEEE
[1]G. Taşkor Önel and H. G. Yaman Akbay, “Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”, Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 5, no. 1, pp. 104–114, June 2022, doi: 10.55117/bufbd.1021436.
ISNAD
Taşkor Önel, Gülce - Yaman Akbay, Hatice Gözde. “Uçucu Ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5/1 (June 1, 2022): 104-114. https://doi.org/10.55117/bufbd.1021436.
JAMA
1.Taşkor Önel G, Yaman Akbay HG. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;5:104–114.
MLA
Taşkor Önel, Gülce, and Hatice Gözde Yaman Akbay. “Uçucu Ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 5, no. 1, June 2022, pp. 104-1, doi:10.55117/bufbd.1021436.
Vancouver
1.Gülce Taşkor Önel, Hatice Gözde Yaman Akbay. Uçucu ve Sabit Yağlar: Kimyasal Yapı-Aktivite İlişki Değerlendirmesi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022 Jun. 1;5(1):104-1. doi:10.55117/bufbd.1021436

Cited By

Indexing

                          download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYWNhZGVtaW5kZXhfbG9nby5wbmciLCJwYXRoIjoiMDE0OC9jNGUxL2ExYTEvNjlkNjIzMDZkMDFhNzkuNjQwNjcyNTYucG5nIiwiZXhwIjoxNzc1NjQ0OTUxLCJub25jZSI6IjIwMTE3NzAxMDQyODcyNDhkYjljNzA3MDNiZTI4MGQyIn0.gcKaww5KFzsu_vkMOBXVC6pmMUKOapitiUhwD5Iy6xQ      download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiRFJKSV9Mb2dvLmpwZyIsInBhdGgiOiJhNjIxLzI3ZmUvZjRlZC82OWQ2MjMwNmM3MjM5NC45MjkzMzc2NC5qcGciLCJleHAiOjE3NzU2NDQ5NTEsIm5vbmNlIjoiODFjZDA0YjFjYjQ5OTM1MTM2YjVlNWFmOWU3M2VkMGEifQ.IrE2DQxJsd2_GiIgUm-2Ss63rpEBkTJ5pPxG4zfLZPE     download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoibG9nbzIucG5nIiwicGF0aCI6IjcxN2YvZTNhOS8wNDBkLzY5ZDYyMzA2ZDFkOWU3LjQzMzczOTcwLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTY0NDk1MSwibm9uY2UiOiI1Y2IzZGU3YjExOGIyNzA0Y2FiOTc1NTEyOTg0MjMxNSJ9.Bkxx2nQGj6Iq9GPltNmAd5p7wFOSTH2Ga3QTA0IL4cM