Research Article

İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK

Number: 25 April 30, 2023
EN TR

İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK

Abstract

Kökü Latince ‘imperator’ kelimesine dayanan emperyalizm ifadesi, daha ziyade baskıcı idarelerin keyfi metotları ile alakalandırılmıştır. Yönetimsel açıdan bakıldığında ise temelde başkalarına ait kaynakların haksız kullanımı üzerinde durulmaktadır. Gerçekten de Ortaçağ’ın Avrupa adına karanlık geçen sürecinin sonuna doğru yaklaşılmışken, keşfedilen yeni topraklardan her bakımdan yararlanılıyordu. Yeryüzü belki -çok daha evvelce-, Antik Çağ’da kolonicilikle tanışmıştı ama tarihsel seyir içinde artık imparatorlukların sistem değiştirdiği kabul edilen bu süreçte, ele geçirilen topraklarda emperyal kuvvetler sadece bu toprakların sakinleriyle değil, kendi aralarında da mücadele etmişlerdi. Ancak bu mücadelede başarı kalıcı olmaya bağlıydı ve Avrupalı güçlerin her biri kendi adına ayrıntıda birbirinden ayrılan yöntemler izlemekteydi. Sömürgeciliğin coğrafî keşiflerle farklı bir boyut kazanıp okyanusların ötesine taşındığı süreçte Portekiz ve İspanya’nın yanında İngiltere, Fransa ve Hollanda adeta bir yer kapmaca yarışına girişmişti. Ancak tüm bu Avrupalı güçlerin içinde İngiltere’nin emperyal yayılmacılığı ayrı bir yere sahiptir. Elbette diğer rakipleri gibi kendi içinde belli bir düzene sahip göç politikaları ile kalıcı olmaya çalışmışlardır, ancak onları rakiplerinden ayıran çeşitli siyasi, ekonomik ve kültürel hamleleri olmuştur. Bu çalışmada özellikle 19’uncu yüzyılda altın çağını yaşayan İngiliz emperyalizmi tarihsel bağlamda ele alınacak, çağdaşı olan emperyal kuvvetlerden ayrılma nedenleri üzerinde durulacaktır.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

2214-A Yurt dışı doktora sırası araştırma bursu

Thanks

Dr. Farız Yıldırım

References

  1. Addo, H. (1986). Imperialism: The Permanent Stage of Capitalism, The United Nations University, Japan.
  2. Appleby, J. C. (1998). War, Politics and Colonization, 1558-1625, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s.55-78) New York.
  3. Ashley, Mike. (2022). A Brief History of British Kings and Queens, London.
  4. Aylmer, G. E. (1998) Navy, State, Trade, and Empire, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s. 467-480), New York.
  5. Bayly, C.A. (edt.), (1989). Atlas of the British Empire, New York-Oxford.
  6. Belsham, W. (1805), History of Great Britain, from the Revolution, 1688, to the Conclusion of the Treaty of Amiens, 1802. Richard Phillips, London.
  7. Braddick, M. J. (1998). The English Government, War, Trade, and Settlement, 1625-1688, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s. 286-308), New York.
  8. Burke, E. (1889). The Works of the Right Honorable Edmund Burke, Volume 10, Boston.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 29, 2023

Publication Date

April 30, 2023

Submission Date

May 31, 2022

Acceptance Date

November 30, 2022

Published in Issue

Year 2023 Number: 25

APA
Temizsu, H. (2023). İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911
AMA
1.Temizsu H. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;(25):29-46. doi:10.29029/busbed.1123911
Chicago
Temizsu, Habibe. 2023. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 25: 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911.
EndNote
Temizsu H (April 1, 2023) İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 29–46.
IEEE
[1]H. Temizsu, “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 25, pp. 29–46, Apr. 2023, doi: 10.29029/busbed.1123911.
ISNAD
Temizsu, Habibe. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25 (April 1, 2023): 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911.
JAMA
1.Temizsu H. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;:29–46.
MLA
Temizsu, Habibe. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 25, Apr. 2023, pp. 29-46, doi:10.29029/busbed.1123911.
Vancouver
1.Habibe Temizsu. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023 Apr. 1;(25):29-46. doi:10.29029/busbed.1123911

Cited By