Araştırma Makalesi

İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK

Sayı: 25 30 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK

Öz

Kökü Latince ‘imperator’ kelimesine dayanan emperyalizm ifadesi, daha ziyade baskıcı idarelerin keyfi metotları ile alakalandırılmıştır. Yönetimsel açıdan bakıldığında ise temelde başkalarına ait kaynakların haksız kullanımı üzerinde durulmaktadır. Gerçekten de Ortaçağ’ın Avrupa adına karanlık geçen sürecinin sonuna doğru yaklaşılmışken, keşfedilen yeni topraklardan her bakımdan yararlanılıyordu. Yeryüzü belki -çok daha evvelce-, Antik Çağ’da kolonicilikle tanışmıştı ama tarihsel seyir içinde artık imparatorlukların sistem değiştirdiği kabul edilen bu süreçte, ele geçirilen topraklarda emperyal kuvvetler sadece bu toprakların sakinleriyle değil, kendi aralarında da mücadele etmişlerdi. Ancak bu mücadelede başarı kalıcı olmaya bağlıydı ve Avrupalı güçlerin her biri kendi adına ayrıntıda birbirinden ayrılan yöntemler izlemekteydi. Sömürgeciliğin coğrafî keşiflerle farklı bir boyut kazanıp okyanusların ötesine taşındığı süreçte Portekiz ve İspanya’nın yanında İngiltere, Fransa ve Hollanda adeta bir yer kapmaca yarışına girişmişti. Ancak tüm bu Avrupalı güçlerin içinde İngiltere’nin emperyal yayılmacılığı ayrı bir yere sahiptir. Elbette diğer rakipleri gibi kendi içinde belli bir düzene sahip göç politikaları ile kalıcı olmaya çalışmışlardır, ancak onları rakiplerinden ayıran çeşitli siyasi, ekonomik ve kültürel hamleleri olmuştur. Bu çalışmada özellikle 19’uncu yüzyılda altın çağını yaşayan İngiliz emperyalizmi tarihsel bağlamda ele alınacak, çağdaşı olan emperyal kuvvetlerden ayrılma nedenleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

2214-A Yurt dışı doktora sırası araştırma bursu

Teşekkür

Dr. Farız Yıldırım

Kaynakça

  1. Addo, H. (1986). Imperialism: The Permanent Stage of Capitalism, The United Nations University, Japan.
  2. Appleby, J. C. (1998). War, Politics and Colonization, 1558-1625, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s.55-78) New York.
  3. Ashley, Mike. (2022). A Brief History of British Kings and Queens, London.
  4. Aylmer, G. E. (1998) Navy, State, Trade, and Empire, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s. 467-480), New York.
  5. Bayly, C.A. (edt.), (1989). Atlas of the British Empire, New York-Oxford.
  6. Belsham, W. (1805), History of Great Britain, from the Revolution, 1688, to the Conclusion of the Treaty of Amiens, 1802. Richard Phillips, London.
  7. Braddick, M. J. (1998). The English Government, War, Trade, and Settlement, 1625-1688, Nicholas Canny (Ed.), The Oxford History of The British Empire – The Origins of Empire içinde (s. 286-308), New York.
  8. Burke, E. (1889). The Works of the Right Honorable Edmund Burke, Volume 10, Boston.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

30 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 25

Kaynak Göster

APA
Temizsu, H. (2023). İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911
AMA
1.Temizsu H. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. BUSBED. 2023;(25):29-46. doi:10.29029/busbed.1123911
Chicago
Temizsu, Habibe. 2023. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 25: 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911.
EndNote
Temizsu H (01 Nisan 2023) İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 25 29–46.
IEEE
[1]H. Temizsu, “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”, BUSBED, sy 25, ss. 29–46, Nis. 2023, doi: 10.29029/busbed.1123911.
ISNAD
Temizsu, Habibe. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25 (01 Nisan 2023): 29-46. https://doi.org/10.29029/busbed.1123911.
JAMA
1.Temizsu H. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. BUSBED. 2023;:29–46.
MLA
Temizsu, Habibe. “İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 25, Nisan 2023, ss. 29-46, doi:10.29029/busbed.1123911.
Vancouver
1.Habibe Temizsu. İNGİLİZ EMPERYALİZMİNİ TARİHSEL BAĞLAMDA YENİDEN DÜŞÜNMEK. BUSBED. 01 Nisan 2023;(25):29-46. doi:10.29029/busbed.1123911

Cited By