ASSESSMENT OF THE FACTORS IMPACTING THE OCCUPATIONAL SATISFACTION LEVELS OF GRADUATES OF THE GUIDANCE AND PSYCHOLOGICAL COUNSELING (GPC) PROGRAM IN ACCORDANCE WITH THE MINISTRIES IN WHICH THEY WORK

Abstract

The purpose of this study was to identify the factors that influence the occupational satisfaction levels of psychologists working in institutions and organizations affiliated with various ministries in Türkiye. In addition to determining whether there is a significant difference in the occupational satisfaction levels of psychological counselors working in organizations connected to various ministries, this study examined the relationship between factors like gender, marital status, professional experience, education level, perception of the city where they live, perception of the salary they earn, and sense of belonging to the ministry they in which they work. Using a personal information form and the Occupational Satisfaction Scale (OSS), data from 229 psychological counselors employed by the Ministries of National Education, Justice, and Family and Social Services were collected. According to the findings, psychological counselors working in institutions affiliated with the Ministry of National Education had significantly higher levels of professional satisfaction than those working in institutions affiliated with the Ministries of Justice and Family and Social Services, and psychological counselors working in institutions affiliated with the Ministry of Justice had significantly higher levels of occupational satisfaction than those working in institutions affiliated with the Ministry of Family and Social Services. While gender, professional experience, and sense of belonging to the ministry all made a significant difference in psychological counselors occupational satisfaction levels, there were no significant differences in marital status, educational status, city of residence, or perception of salary earned. The study's findings were reviewed in the context of related literature, and suggestions are given.

Keywords

• Psychological Counselor
• Occupational Satisfaction
• Type of Ministry
• GPC

PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK (PDR) BÖLÜMÜ MEZUNLARININ ÇALIŞTIKLARI BAKANLIKLARA GÖRE MESLEKİ DOYUM SEVİYELERİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’de farklı bakanlıklara bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışmakta olan psikolojik danışmanların mesleki doyum düzeylerine etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Farklı bakanlıklara bağlı kurumlarda çalışan psikolojik danışmanların mesleki doyum seviyeleri arasında manidar farklılaşma olup olmadığının belirlenmesi ve psikolojik danışmanların cinsiyet, medeni durum, mesleki deneyim, öğrenim seviyesi, yaşadığı şehir algısı, kazandığı ücret algısı ve çalışılan bakanlığa aidiyet hissi gibi faktörlerin mesleki doyum seviyeleri ile olan ilişkileri incelenmiştir. Veriler, Millî Eğitim Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığı’nda çalışan 229 psikolojik danışmandan kişisel bilgi formu ve Mesleki Doyum Ölçeği (MDÖ) kullanarak elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlarda çalışmakta olan psikolojik danışmanların Adalet Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda çalışan psikolojik danışmanlara; Adalet Bakanlığı’na bağlı kurumlarda çalışmakta olan psikolojik danışmanların ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kurumlarda çalışmakta olan psikolojik danışmanlara göre mesleki doyum seviyelerinin manidar düzeyde daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Cinsiyet, mesleki deneyim, bakanlığa aidiyet hissi değişkenleri psikolojik danışmanların mesleki doyum seviyeleri üzerinde manidar farklılık oluştururken; medeni durum, öğrenim durumu, yaşanan şehir ve kazanılan ücret algısı bakımından anlamlı farklılıkların oluşmadığı görülmüştür. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular, ilgili alanyazın ışığında tartışılarak tavsiyelerde bulunulmuştur.

Keywords

• Psikolojik Danışman
• Mesleki Doyum
• Bakanlık Türü
• Pdr

References

1. Adalet Bakanlığı. (2003). Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği (2003, 10 Ağustos). Resmi Gazete (Sayı: 25164). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/07/20030710.htm
2. Atalmış, E. H. (2021). Tarama Araştırmaları. Şen, S. & Yıldırım, İ. (Ed.). Eğitimde araştırma yöntemleri (97-116). Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Bayrı, H. (2006). Ortaöğretim kurumlarında çalışan psikolojik danışman/rehber öğretmenlerin iş doyumuna ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.
4. Bilge, F., Sayan, A. & Kabakçı, Ö. (2009). Aile mahkemesi uzmanlarının meslek doyumları, yaşam doyumları ve ilişkilere yönelik inançlarının incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(32), 20-31. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/21452/229608
5. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2012). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi.
6. Byrne, B. M. & Campbell, T. L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30, 557 - 576. https://doi.org/10.1177/002202219903000 5001
7. Carlback, J. & Wong, A. (2018). A study on factors influencing acceptance of using mobile electronic identification applications in Sweden. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1214313/FULLTEXT01.pdf
8. Cirhinlioğlu, Z. & Demir, A. (2017). Özel eğitim kurumlarında çalışan rehber öğretmenlerin iş doyumları: İzmir örneği. Journal of Human Sciences, 14(2), 1690-1702. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i2.4552

9. Cohen, J. (1988) Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Routledge.
10. Çetinkaya, B., Gülaçtı, F., Çiftçi, Z. & Kağan, M. (2019). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin ve mesleki doyumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 9(4), 809-823. https://doi.org/10.24315/tred.529759
11. Çulha, Y. (2017). Okul psikolojik danışmanlarının müdürlerinin liderlik stillerini algıları ile kendi iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
12. Demirel, A. (2019). T.C. Adalet Bakanlığı’nda çalışan psikolojik danışma ve rehberlik mezunu pedagogların çalışma koşulları ve görev tanımlarına ilişkin bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
13. Güçlü, N., & Zaman, O. (2011). Alan dışından atanmış rehber öğretmenlerin iş doyumları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(3), 541-576. https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26099/274994
14. Güneş, B. (2020). Psikolojik danışmanların meslek doyumuna etki eden faktörler. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 58-70.
15. IBM Corp. (2012). IBM SPSS Statistics for Windows (Version 21.0.) [Computer Software]. IBM Corp.
16. Kadıoğlu, F. (2014). Psikolojik danışmanların (rehber öğretmenlerin) mesleki doyum ile kendine saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
17. Kağan, M. (2010). Ankara ilindeki devlet ve özel ilköğretim okulları ile rehberlik ve araştırma merkezlerinde çalışan rehber öğretmenlerin iş doyumlarının incelenmesi. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 39-55. https://dergipark.org.tr/en/pub/erziefd/issue/5999/79987
18. Kalaycı, Ş. (Ed.) (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
19. Kınalı, G. (2000). Resmi ve özel okullardaki rehber öğretmenlerin iş tatminleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
20. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd edition). The Guilford Press.
21. Kuzgun, Y. (1982). Mesleki rehberliğin bireylerin yetenek ve ilgilerine uygun meslekleri tanımalarına etkisi [Doçentlik Tezi]. Ankara Üniversitesi.
22. Kuzgun, Y., Aydemir Sevim, S. & Hamamcı, Z. (1999). Mesleki doyum ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(11), 14-18.
23. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2020). Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışmalık Hizmetleri Yönetmeliği (2020, 14 Ağustos). Resmi Gazete (Sayı: 31213). Erişim Adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/08/20200814-2.htm
24. Muthén, L.K. & Muthén, B.O. (1998-2017). Mplus User’s Guide. Eighth Edition.
25. Nunnally, J. C. & Bernstein, I. H. (1978). Psychometric theory. McGraw-Hill.
26. Sak, R., Şahin Sak, İ. & Nas, E. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokul kademesinde görev yapan rehber öğretmenlerin mesleki tükenmişliklerinin karşılaştırılması. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 404-433. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2017.16
27. Şahin, A. (2004). Yönetim kuramları ve motivasyon ilişkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 523-547. https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/issue/61775/923569
28. Şenses, M. (2020). Hobi, oyun, spor ve e-spor üzerine eleştirel bir değerlendirme. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(39), 983-1007. https://doi.org/10.21550/sosbilder.704047
29. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2020). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (6. Baskı). (Ed. M. Baloğlu, Çev). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal çalışma 2013 yılında yayınlandı).
30. Tan, H. & Baloğlu, M. (2011). Psikolojik danışmanlık ve rehberlik (teori ve uygulama) (3. Baskı). Nobel Yayınevi.
31. Tarhan, S. (2017). İhtiyaç, yeterlik ve mesleki doyum bağlamında rehber öğretmenlerin görev algıları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 1385-1408. https://doi.org/10.14686/buefad.344357
32. The Jamovi Project (2021). Jamovi. (Version 1.8) [Computer Software]. Retrieved from https://www.jamovi.org.
33. Umay, G. (2015). Psikolojik danışman ve rehberlik öğretmenlerinin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin ilişkisi [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Erişim adresi: https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/339821
34. Yam, F. (2018). Psikolojik danışmanların tükenmişlik düzeyleri, iş doyumu/mesleki memnuniyet düzeyleri ve psikolojik danışma öz yeterlikleri: Türkiye’de yapılmış araştırmaların incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 70, 110-131. https://dergipark.org.tr/en/pub/abuhsbd/issue/42273/508656
35. Yelboğa, A. (2007). Bireysel demografik değişkenlerin iş doyumu ile ilişkisinin finans sektöründe incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 1-18. https://dergipark.org.tr/en/pub/cagsbd/issue/44599/554006
36. Yeşilyaprak, B. (2012). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı (3. Baskı). Pegem Akademi.
37. Yıldırım, M. (2021). Örneklem ve örnekleme yöntemleri. Şen, S. & Yıldırım, İ. (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri (61-93). Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Yıldız, E. (2012). Mesleki tükenmişlik ve rehber öğretmenler üzerine bir araştırma. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 37-61. https://dergipark.org.tr/en/pub/erusosbilder/issue/23767/253351