Research Article

TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ

Number: 30 October 29, 2025
EN TR

TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ

Abstract

Epistemik demokrasi, demokrasinin kolektif bilgi üretimi açısından en iyi yönetim biçimi olduğunu savunan bir anlayıştır. Oysa geleneksel yaklaşım, demokrasiyi hakikatle ilişkilendirmenin onun doğasındaki çoğulculuk, çatışma ve rekabetle çeliştiğini ileri sürmektedir. Fakat John Stuart Mill gibi epistemik demokratlar sayesinde hakikat; tartışmayı, çoğulculuğu ve muhalefeti tasdik eden demokratik süreçlerle uyumlu biçimde yeniden düşünülmeye başlanmıştır. Mill, hakikati özgür ve çatışan tartışmalardan ortaya çıkan; bilgi, tartışma ve demokrasiyi bütünleştiren alternatif bir epistemolojik model sunmaktadır. Buradaki düşünce, toplumsal ve siyasal meselelerde inkişaf eden, zamanla oluşan ve fikir çatışmalarının sonucunda belirginleşen bir hakikat anlayışıdır. Nitekim bazı durumlarda hakikat iddiaları, politik olarak önemlidir ve demokratik tartışmaların nesnesi haline gelmelidir. Bu nedenle Mill’in perspektifinde hakikat, sabit ve değişmez bir veri değildir; tam aksine hakikat, müzakereler, çatışmalar ve tartışmalar sonucunda inşa edilen bir şeydir. Bu anlayış, Mill’in epistemik demokrasi anlayışı üzerine yapılan çalışmalarda netlik kazanmaz. Örneğin Ivan Cerovac’ın çalışmaları Mill’in çatışmalı fikir ortamını hakikatin oluşumunda merkezi bir koşul olarak değerlendirmesini sistematik olarak ele almaz. Bu çalışma ise, Mill’in hakikati zaman içinde gelişen bir süreç olarak gören yaklaşımını, çatışma, çoğulculuk ve demokratik müzakere temelinde yeniden analiz ederek, onun epistemik demokrasiye sunduğu katkının eleştirel yönünü ön plana çıkarmayı amaçlamaktadır. Böylece demokrasinin epistemik işlevlerinin (bilgi üretimi ya da episteme, doğruluk ve hakikat arayışı), onun temel özellikleri olan farklı görüşlerin rekabeti, fikir ayrılıkları ve çoğulcu tartışma ile nasıl bağdaştığı daha açık biçimde ortaya konacaktır.

Keywords

References

  1. Anderson, E. (2006). The epistemology of democracy. Episteme: A Journal of Social Epistemology, 3(1), 8-22. https://dx.doi.org/10.1353/epi.0.0000.
  2. Arendt, H. (1996). Geçmişle gelecek arasında (Çev. B. S. Şener & O. E. Kara). İletişim Yayınları.
  3. Aristoteles (1997). Nikomakhos’a etik (Çev. S. Babür). Ayraç Yayınevi.
  4. Bishop, D. V. M. (2018). Fallibility in Science: Responding to Errors in the Work of Oneself and Others. Advances in Methods and Practices in Psychological Science, 1(3), 432–438. doi:10.1177/2515245918776632.
  5. BonJour, L. (2010). The Myth of knowledge. Philosophical Perspectives, 24(1), 57-83.
  6. Cerovac, I. (2021). J. S. Mill and the Epistemic Justification of Democracy (Doctoral thesis, University of Rijeka). https://repository.ffri.uniri.hr/en/islandora/object/ffri:3022.
  7. Cerovac, I. (2016). Plural voting and j. s. mill’s account of democratic legitimacy, Croatian Journal of Philosophy, XVI(46), 91-106.
  8. Çağla, C. (2007). Mill. Say yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Epistemology, Philosophy of Logic, 19th Century Philosophy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 26, 2025

Publication Date

October 29, 2025

Submission Date

May 1, 2025

Acceptance Date

July 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 30

APA
Durhan, G. (2025). TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 469-482. https://doi.org/10.29029/busbed.1689178
AMA
1.Durhan G. TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;(30):469-482. doi:10.29029/busbed.1689178
Chicago
Durhan, Gülümser. 2025. “TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 30: 469-82. https://doi.org/10.29029/busbed.1689178.
EndNote
Durhan G (October 1, 2025) TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 469–482.
IEEE
[1]G. Durhan, “TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 30, pp. 469–482, Oct. 2025, doi: 10.29029/busbed.1689178.
ISNAD
Durhan, Gülümser. “TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 30 (October 1, 2025): 469-482. https://doi.org/10.29029/busbed.1689178.
JAMA
1.Durhan G. TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;:469–482.
MLA
Durhan, Gülümser. “TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 30, Oct. 2025, pp. 469-82, doi:10.29029/busbed.1689178.
Vancouver
1.Gülümser Durhan. TARTIŞMA VE HAKİKAT: J. S. MİLL’DE EPİSTEMİK DEMOKRASİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Oct. 1;(30):469-82. doi:10.29029/busbed.1689178