Research Article

AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI

Number: 32 October 30, 2026
TR EN

AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI

Abstract

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Twitter/X platformunda oluşan ulusötesi dijital yankıyı ve afetlerde sosyal hizmet üzerinden ilişkilendirilebilecek destek söylemlerini incelemektedir. İngilizce paylaşımlardan oluşan veri seti; BERTopic temelli konu modelleme, duygu analizi, sosyal destek sınıflandırması, coğrafi çözümleme ve etkileşim göstergeleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular; deprem söyleminin insani kayıplar, arama-kurtarma faaliyetleri, bağış ve yardım kampanyaları, ulusötesi dayanışma, yapı güvenliği ve siyasal sorumluluk gibi temalar etrafında yoğunlaştığını göstermektedir. Pozitif duygusal yönelimlerin kurtarma, umut, teşekkür ve dayanışma anlatılarında; negatif yönelimlerin ise kayıp, yıkım, kurumsal eleştiri ve sorumluluk tartışmalarında belirginleştiği görülmüştür. Coğrafi analizler, profil konumunu Hindistan, ABD ve Pakistan olarak bildiren hesapların veri setinde yüksek görünürlüğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ancak bu dağılım, ülkelerin fiilî yardım kapasitesinden çok ulusötesi dijital katılımın coğrafi görünürlüğünü yansıtmaktadır. Sonuçlar, sosyal medyanın afet dönemlerinde bilgi paylaşımı, duygusal dayanışma, yardım mobilizasyonu ve sorumluluk taleplerinin aynı dijital ortamda görünürlük kazandığı çok katmanlı bir iletişim alanı sunduğuna işaret etmektedir. Sosyal hizmet açısından bulgular, afet sonrası ihtiyaç, dayanışma ve savunuculuk örüntülerinin dijital ortamda izlenmesine katkı sağlamaktadır. Hesaplamalı sosyal bilimler bakımından ise çalışma, geniş ölçekli sosyal medya verilerinin tematik, duygusal, coğrafi ve etkileşimsel boyutlarının birlikte çözümlenebileceğini göstermektedir. Çalışma, afet yönetimi, sosyal hizmet, sivil toplum ve insani yardım politikalarında dijital verilerin tamamlayıcı kullanımına yönelik çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

References

  1. AFAD. (2023). Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
  2. Ahn, J., Son, H., & Chung, A. D. (2021). Understanding public engagement on twitter using topic modeling: The 2019 Ridgecrest earthquake case. International Journal of Information Management Data Insights, 1(2), 100033. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2021.100033
  3. Al Gharaibeh, F. (2024). Social work response to the earthquake disaster in the Middle East: Syria and Turkey as a case study. International Social Work, 67(6), 1341-1346. https://doi.org/10.1177/00208728241269668
  4. Alam, F., Sajjad, H., Imran, M., & Ofli, F. (2021). CrisisBench: Benchmarking crisis-related social media datasets for humanitarian information processing. In Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media (ICWSM), https://doi.org/10.1609/icwsm.v15i1.18115
  5. Aldamen, H., & Hacimic, A. (2023). Positive Determinism of Twitter Usage Development in Crisis Communication: Rescue and Relief Efforts after the 6 February 2023 Earthquake in Türkiye as a Case Study. Social Sciences, 12(8), 436. https://doi.org/10.3390/socsci12080436
  6. Alexander, D. E. (2014). Social media in disaster risk reduction and crisis management. Science and Engineering Ethics, 20(3), 717–733. https://doi.org/10.1007/s11948-013-9502-z
  7. Boyacı Yıldırım, M., & Yıldız, E. (2025). Hesaplamalı sosyal bilimler ve iletişim: Yeni medya, yapay zekâ ve veri odaklı yaklaşımlar. Nobel Bilimsel Eserler.
  8. Brown, L. M., Haun, J., & Peterson, L. (2014). A Proposed Disaster Literacy Model. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 8(3), 267–275. https://doi.org/10.1017/dmp.2014.43

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Work (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 30, 2026

Submission Date

May 4, 2026

Acceptance Date

September 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 32

APA
Demir, F., & Uyanık Negiz, Z. (2026). AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 337-356. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917
AMA
1.Demir F, Uyanık Negiz Z. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(32):337-356. doi:10.29029/busbed.1943917
Chicago
Demir, Fatih, and Zeynep Uyanık Negiz. 2026. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 32: 337-56. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917.
EndNote
Demir F, Uyanık Negiz Z (October 1, 2026) AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 32 337–356.
IEEE
[1]F. Demir and Z. Uyanık Negiz, “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 32, pp. 337–356, Oct. 2026, doi: 10.29029/busbed.1943917.
ISNAD
Demir, Fatih - Uyanık Negiz, Zeynep. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 32 (October 1, 2026): 337-356. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917.
JAMA
1.Demir F, Uyanık Negiz Z. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:337–356.
MLA
Demir, Fatih, and Zeynep Uyanık Negiz. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 32, Oct. 2026, pp. 337-56, doi:10.29029/busbed.1943917.
Vancouver
1.Fatih Demir, Zeynep Uyanık Negiz. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Oct. 1;(32):337-56. doi:10.29029/busbed.1943917