Araştırma Makalesi

AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI

Sayı: 32 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Twitter/X platformunda oluşan ulusötesi dijital yankıyı ve afetlerde sosyal hizmet üzerinden ilişkilendirilebilecek destek söylemlerini incelemektedir. İngilizce paylaşımlardan oluşan veri seti; BERTopic temelli konu modelleme, duygu analizi, sosyal destek sınıflandırması, coğrafi çözümleme ve etkileşim göstergeleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular; deprem söyleminin insani kayıplar, arama-kurtarma faaliyetleri, bağış ve yardım kampanyaları, ulusötesi dayanışma, yapı güvenliği ve siyasal sorumluluk gibi temalar etrafında yoğunlaştığını göstermektedir. Pozitif duygusal yönelimlerin kurtarma, umut, teşekkür ve dayanışma anlatılarında; negatif yönelimlerin ise kayıp, yıkım, kurumsal eleştiri ve sorumluluk tartışmalarında belirginleştiği görülmüştür. Coğrafi analizler, profil konumunu Hindistan, ABD ve Pakistan olarak bildiren hesapların veri setinde yüksek görünürlüğe sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ancak bu dağılım, ülkelerin fiilî yardım kapasitesinden çok ulusötesi dijital katılımın coğrafi görünürlüğünü yansıtmaktadır. Sonuçlar, sosyal medyanın afet dönemlerinde bilgi paylaşımı, duygusal dayanışma, yardım mobilizasyonu ve sorumluluk taleplerinin aynı dijital ortamda görünürlük kazandığı çok katmanlı bir iletişim alanı sunduğuna işaret etmektedir. Sosyal hizmet açısından bulgular, afet sonrası ihtiyaç, dayanışma ve savunuculuk örüntülerinin dijital ortamda izlenmesine katkı sağlamaktadır. Hesaplamalı sosyal bilimler bakımından ise çalışma, geniş ölçekli sosyal medya verilerinin tematik, duygusal, coğrafi ve etkileşimsel boyutlarının birlikte çözümlenebileceğini göstermektedir. Çalışma, afet yönetimi, sosyal hizmet, sivil toplum ve insani yardım politikalarında dijital verilerin tamamlayıcı kullanımına yönelik çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AFAD. (2023). Pazarcık-Elbistan Kahramanmaraş (Mw: 7.7 – Mw: 7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
  2. Ahn, J., Son, H., & Chung, A. D. (2021). Understanding public engagement on twitter using topic modeling: The 2019 Ridgecrest earthquake case. International Journal of Information Management Data Insights, 1(2), 100033. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2021.100033
  3. Al Gharaibeh, F. (2024). Social work response to the earthquake disaster in the Middle East: Syria and Turkey as a case study. International Social Work, 67(6), 1341-1346. https://doi.org/10.1177/00208728241269668
  4. Alam, F., Sajjad, H., Imran, M., & Ofli, F. (2021). CrisisBench: Benchmarking crisis-related social media datasets for humanitarian information processing. In Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media (ICWSM), https://doi.org/10.1609/icwsm.v15i1.18115
  5. Aldamen, H., & Hacimic, A. (2023). Positive Determinism of Twitter Usage Development in Crisis Communication: Rescue and Relief Efforts after the 6 February 2023 Earthquake in Türkiye as a Case Study. Social Sciences, 12(8), 436. https://doi.org/10.3390/socsci12080436
  6. Alexander, D. E. (2014). Social media in disaster risk reduction and crisis management. Science and Engineering Ethics, 20(3), 717–733. https://doi.org/10.1007/s11948-013-9502-z
  7. Boyacı Yıldırım, M., & Yıldız, E. (2025). Hesaplamalı sosyal bilimler ve iletişim: Yeni medya, yapay zekâ ve veri odaklı yaklaşımlar. Nobel Bilimsel Eserler.
  8. Brown, L. M., Haun, J., & Peterson, L. (2014). A Proposed Disaster Literacy Model. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 8(3), 267–275. https://doi.org/10.1017/dmp.2014.43

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Hizmetler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

26 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 32

Kaynak Göster

APA
Demir, F., & Uyanık Negiz, Z. (2026). AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 337-356. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917
AMA
1.Demir F, Uyanık Negiz Z. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. BUSBED. 2026;(32):337-356. doi:10.29029/busbed.1943917
Chicago
Demir, Fatih, ve Zeynep Uyanık Negiz. 2026. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 32: 337-56. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917.
EndNote
Demir F, Uyanık Negiz Z (01 Ekim 2026) AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 32 337–356.
IEEE
[1]F. Demir ve Z. Uyanık Negiz, “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”, BUSBED, sy 32, ss. 337–356, Eki. 2026, doi: 10.29029/busbed.1943917.
ISNAD
Demir, Fatih - Uyanık Negiz, Zeynep. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 32 (01 Ekim 2026): 337-356. https://doi.org/10.29029/busbed.1943917.
JAMA
1.Demir F, Uyanık Negiz Z. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. BUSBED. 2026;:337–356.
MLA
Demir, Fatih, ve Zeynep Uyanık Negiz. “AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 32, Ekim 2026, ss. 337-56, doi:10.29029/busbed.1943917.
Vancouver
1.Fatih Demir, Zeynep Uyanık Negiz. AFET SONRASI ULUSÖTESİ DİJİTAL SOSYAL DESTEK EKOLOJİSİ: 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNE İLİŞKİN X PAYLAŞIMLARININ BERTOPİC VE DUYGU ANALİZİ TEMELLİ HARİTALANMASI. BUSBED. 01 Ekim 2026;(32):337-56. doi:10.29029/busbed.1943917