OSMANLI DEVLETİNİN EKONOMİ VE DIŞ BORÇ POLİTİKASI
Abstract
Bu çalışmanın amacı Osmanlı ekonomisini incelemektir. 18 yüzyıla kadar her alanda gelişme gösteren Osmanlı ekonomisi, 18 yüzyılda birbirinden oldukça farklı trendler gösteren iki döneme ayrılabilir. Yüzyılın başlarından 1760 yıllarına kadar uzanan birinci dönemde genel bir yayılma ve gelişme trendi, 1760’lardan sonraki ikinci dönemde ise daralma ve buhran belirtileri görülmektedir. İkinci dönem olarak ifade edilen bu dönemde devlet yönetimindeki ehil olmayan kimselerin iş başına geçmeleri ve yanlış politika uygulamaları sonucu ekonomik alanda gerilemelere yol açmış, bu da ülkede birçok toplumsal huzursuzluklara neden olmuştur. Toplumsal kurumlar yozlaşmış, rüşvet ve iltimasın başladığı bir dönem olmuştur. Osmanlı devletini ayakta tutan klasik optimal denge bozulmuş, mali sistem çöküntüye uğramıştır.
XVIII. yüzyıl, başta İngiltere olmak üzere belirli Avrupa ülkelerinde sanayi devriminin gerçekleştiği yüzyıldır. Bu yüzyılda Batı Avrupa ülke ekonomilerinde üretimde organik enerjinin yerini inorganik enerji (önce buhar gücü, sonra da elektrik, havagazı, petrol) almıştır. Bu teknolojik sıçrama sözkonusu ülkelerin ekonomik yapısını değiştirdiği gibi uluslar arası ticaretinde gelişmesine imkân vermiştir. Bu dönemde Osmanlı Devleti kendisini yenileyememiştir. Osmanlı Devletinin Batı Avrupa ülkeleri ile yaptığı ticari antlaşma sonucu mamul ürünler almış, hammadde satmıştır. Ülkede bir korumacılık politikası uygulanmamıştır. Osmanlı Devletinin XVI. yüzyıl sonunda başlayan Avrupa ’dan geri kalma süreci özellikle
XIX. yüzyılın ilk yarısında büyük bir hız kazanmış, kapitülasyonlar ve dış borçlar gibi uzun tarihsel süreçler sonunda doruğa ulaşmıştır. Dış borçlanmayı bir kurtuluş reçetesi olarak görerek sürekli borçlanma politikası takip etmiş bunun sonucunda da Batılı devletlerce “Hasta Adam” denilmiştir. Bu da Osmanlı Devletinin yıkılışına yol açmıştır.
Keywords
References
- DİE. (1975), Türkiye ‘de Toplumsal ve Ekonomik Gelişmenin 50 Yılı, Ankara
- İnalcık, Halil,( 2003), Osmanlının Avrupa ile Barışıklığı; kapitülasyonlar ve ticaret, Doğu Batı, Sayı:2
- Uzunçarşılı, İsmail Hakkı,(1988), Osmanlı Tarihi, 11 cilt. TTK Yayınları, Ankara, s. 7-8
- Kütükoğlu, Mübahat S.,(1976), Osmanlı-İngiltere İktisadi Münasebetleri, II.Cilt, İstanbul,. s.83
- Yarasimos, Stefanos, (2001), Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye, cilt: 2, Belge Yayınları, İstanbul,.s.73
- Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı; (2010), Osmanlı Devleti Dış Borçları. 2.Baskı, Ankara, s.40-46
- Eldem, Vedat,(1994), Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomisi, Türk Tarih Kurumu Ekinci, Mehmet Fatih; (2008),
- Türkiye’nin Mali İntiharı, Barış Platin Kitap Ltd Şti, Ankara 1. Baskı
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Ali Yılmaz Gündüz
*
This is me
Publication Date
April 15, 2012
Submission Date
August 12, 2011
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2012 Volume: 2 Number: 3