Research Article

DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI

Number: 22 October 21, 2021
EN TR

DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI

Abstract

Ahlâkı temellendirme konusunda, tarihsel süreç içerisinde çok çeşitli denemeler olduğunu biliyoruz. Ortaya çıkan tasnifler, bakış açılarına göre şekil almaktadır. Bunlar çoğunlukla; mutlulukçu ahlâk (erdem/haz/acı), faydacı ahlâk (utilitarist) ve kuralcı ahlâk (deontolojist) şeklinde özetlenebilir. Bu teoriler, büyük oranda insanı merkeze alan teorilerdir. Mutlulukçu ahlâk söz konusu olunca, bedenin hazları veya acıları üzerine kurulu bir anlayışı vardır. Faydacı ahlâk; fayda veren nesneyi önemser. “İnsan için faydalı olan ahlâkîdir” önermesine varır. Kuralcı ahlâk anlayışlarında ise yasanın belirleyiciliği esas alınırken, eylemin sonuçları dikkate alınmaz. Ancak dinî ahlâk söz konusu olunca, bu saydıklarımızın üzerinde “transandantal” bir noktadan hareket etmek gerekir. Çünkü dinî ahlâkın yasa koyucusunun Tanrı olduğu düşünülür. Ahlâkî fiilin temeli ilahidir. Bu bakımdan dinî ahlâkın varoluş şekli dikeydir. Bu da Dinî ahlâkın optimum özelliğine işaret etmektedir. Çünkü onun kaynağı insanüstü bir yerdedir. Bu yüzden salt olarak insandan hareketle inşa edilen ahlâk teorilerinin bir tür indirgemecilik oldukları düşünülebilir. Erdem, haz veya acı; fayda veya kural, bunlara örnek olabilir. Dinî ahlâk ise insan aklının sınırlarının ötesinden kaynaklandığı için daha üstün olarak görülebilir. Bu da dinî ahlâkın otonom olma bakımından daha güçlü ve etkili olduğu görüşünü öne çıkarmaktadır. Ancak dinî ahlâkı hayatlarına tatbik edenlerin iradeleri olmazsa dini ahlâk kâğıt üzerinde kalır. Bu çalışmada dinî ahlâkın otonomluğunun imkânını ele alacağız.

Keywords

References

  1. Koca, S. “Ahlâk Kavramı Üzerine Etimolojik ve Semantik Bir Araştırma”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 57:2 (2016), Ankara

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2021

Submission Date

April 26, 2021

Acceptance Date

July 14, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 22

APA
Bayındır, A. (2021). DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 383-396. https://doi.org/10.29029/busbed.928539
AMA
1.Bayındır A. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;(22):383-396. doi:10.29029/busbed.928539
Chicago
Bayındır, Ahmet. 2021. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 22: 383-96. https://doi.org/10.29029/busbed.928539.
EndNote
Bayındır A (October 1, 2021) DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22 383–396.
IEEE
[1]A. Bayındır, “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 22, pp. 383–396, Oct. 2021, doi: 10.29029/busbed.928539.
ISNAD
Bayındır, Ahmet. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22 (October 1, 2021): 383-396. https://doi.org/10.29029/busbed.928539.
JAMA
1.Bayındır A. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;:383–396.
MLA
Bayındır, Ahmet. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 22, Oct. 2021, pp. 383-96, doi:10.29029/busbed.928539.
Vancouver
1.Ahmet Bayındır. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021 Oct. 1;(22):383-96. doi:10.29029/busbed.928539

Cited By

Yönetimde etik ve etik yönetimin kurumsallaşması

Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1763741