Araştırma Makalesi

DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI

Sayı: 22 21 Ekim 2021
PDF İndir
EN TR

DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI

Öz

Ahlâkı temellendirme konusunda, tarihsel süreç içerisinde çok çeşitli denemeler olduğunu biliyoruz. Ortaya çıkan tasnifler, bakış açılarına göre şekil almaktadır. Bunlar çoğunlukla; mutlulukçu ahlâk (erdem/haz/acı), faydacı ahlâk (utilitarist) ve kuralcı ahlâk (deontolojist) şeklinde özetlenebilir. Bu teoriler, büyük oranda insanı merkeze alan teorilerdir. Mutlulukçu ahlâk söz konusu olunca, bedenin hazları veya acıları üzerine kurulu bir anlayışı vardır. Faydacı ahlâk; fayda veren nesneyi önemser. “İnsan için faydalı olan ahlâkîdir” önermesine varır. Kuralcı ahlâk anlayışlarında ise yasanın belirleyiciliği esas alınırken, eylemin sonuçları dikkate alınmaz. Ancak dinî ahlâk söz konusu olunca, bu saydıklarımızın üzerinde “transandantal” bir noktadan hareket etmek gerekir. Çünkü dinî ahlâkın yasa koyucusunun Tanrı olduğu düşünülür. Ahlâkî fiilin temeli ilahidir. Bu bakımdan dinî ahlâkın varoluş şekli dikeydir. Bu da Dinî ahlâkın optimum özelliğine işaret etmektedir. Çünkü onun kaynağı insanüstü bir yerdedir. Bu yüzden salt olarak insandan hareketle inşa edilen ahlâk teorilerinin bir tür indirgemecilik oldukları düşünülebilir. Erdem, haz veya acı; fayda veya kural, bunlara örnek olabilir. Dinî ahlâk ise insan aklının sınırlarının ötesinden kaynaklandığı için daha üstün olarak görülebilir. Bu da dinî ahlâkın otonom olma bakımından daha güçlü ve etkili olduğu görüşünü öne çıkarmaktadır. Ancak dinî ahlâkı hayatlarına tatbik edenlerin iradeleri olmazsa dini ahlâk kâğıt üzerinde kalır. Bu çalışmada dinî ahlâkın otonomluğunun imkânını ele alacağız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Koca, S. “Ahlâk Kavramı Üzerine Etimolojik ve Semantik Bir Araştırma”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 57:2 (2016), Ankara

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2021

Gönderilme Tarihi

26 Nisan 2021

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Bayındır, A. (2021). DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 383-396. https://doi.org/10.29029/busbed.928539
AMA
1.Bayındır A. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. BUSBED. 2021;(22):383-396. doi:10.29029/busbed.928539
Chicago
Bayındır, Ahmet. 2021. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22: 383-96. https://doi.org/10.29029/busbed.928539.
EndNote
Bayındır A (01 Ekim 2021) DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22 383–396.
IEEE
[1]A. Bayındır, “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”, BUSBED, sy 22, ss. 383–396, Eki. 2021, doi: 10.29029/busbed.928539.
ISNAD
Bayındır, Ahmet. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22 (01 Ekim 2021): 383-396. https://doi.org/10.29029/busbed.928539.
JAMA
1.Bayındır A. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. BUSBED. 2021;:383–396.
MLA
Bayındır, Ahmet. “DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22, Ekim 2021, ss. 383-96, doi:10.29029/busbed.928539.
Vancouver
1.Ahmet Bayındır. DİNÎ AHLÂKIN OTONOMLUĞUNUN İMKÂNI. BUSBED. 01 Ekim 2021;(22):383-96. doi:10.29029/busbed.928539

Cited By

Yönetimde etik ve etik yönetimin kurumsallaşması

Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1763741