Türkiye’de Düşünce Özgürlüğü Konusundaki Basılı Kaynakların Nicelik ve İçerik Analizi: 1928-2020

Bilgi merkezlerinin işlevlerini yerine getirebilmesi için düşünce özgürlüğü kritik öneme sahiptir. Bilgi merkezleri sundukları kaynaklarla düşünce özgürlüğünü besler, düşünce özgürlüğü ise bilgi merkezlerinin her görüşe ait bilgi kaynağını hizmete sunmasına olanak sağlar. Türkiye’de düşünce özgürlüğü ve sansür üzerine yayımlanmış çok sayıda kaynak bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye’de 1928-2020 yılları arasında, düşünce özgürlüğü ve sansür üzerine yayımlanmış basılı kaynakların (kitap, makale ve tez) nicelik ve içerik analizi yapılmıştır. Çalışmada, “Türkiye’de düşünce özgürlüğü ve sansür konusunda yayımlanmış kaynakların türlerine göre dağılımı nasıl olmuştur, dönemlere göre sayısal dağılımı ve değişimi nasıl olmuştur ve dönemlere göre içerik değişimi nasıl olmuştur?” soruları yanıtlanmaya çalışılmıştır. Veri tabanlarından kapsamlı bir şekilde yapılan literatür taraması sonucunda ulaşılan kaynaklar kitap, makale ve tez olarak türlerine ayrılarak, kaynakların on yıllık dönemler için sayısal dağılım ve içerikleri değerlendirilmiştir. İçerik değerlendirmesi, başlıklarda kullanılan terimler üzerinden yapılmıştır. Çalışma kapsamında, 433’ü kitap, 638’i makale ve 232’si tez olmak üzere toplam 1303 kaynağa ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda, düşünce özgürlüğü ve sansür ile ilgili yayın sayısının hızla yükselmekte olduğu, özellikle 2011-2020 döneminde yayımlanan kaynak sayısının önceki dönemlere göre büyük ölçüde arttığı ve başlıklarda kullanılan terimlerin değiştiği görülmüştür.

Intellectual freedom is critical for information centers to function properly. Information centers nurture intellectual freedom with the resources they provide, while intellectual freedom enables information centers to provide information resources for all perspectives. There are many sources published on intellectual freedom in Turkey. Within the scope of this study, the quantitative and qualitative analyses of the published sources (books, articles, and thesis) on intellectual freedom and censorship between 1928-2020 in Turkey were performed. In the study, "How is the distribution of the published sources on intellectual freedom and censorship in Turkey according to their types, how does the number of publications differ by the periods, and how does the content change according to the periods?" questions have been addressed. As a result of a comprehensive literature survey from databases, the sources reached are divided into books, articles, and thesis, and the numerical distribution and contents of the sources for ten-year periods have been evaluated. The content evaluation was performed for the terms used in the titles. Within the scope of the study, a total of 1303 sources were reached, of which 433 were books, 638 articles, and 232 theses. As a result of the study, it has been observed that the number of publications on intellectual freedom and censorship is increasing rapidly, the number of publications, especially in the 2011-2020 period, has increased significantly compared to previous periods, and the terms used in the titles have changed.