Research Article

Türkiye'de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz

Volume: 7 Number: 2 December 31, 2024
TR EN

Türkiye'de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'deki Kütüphane ve Bilgi Bilim alanında Açık Dergi Sistemleri (OJS) kullanılarak yayınlanan açık erişimli dergilerin dijital koruma durumlarını ve akademik içeriklerin sürümlenmiş ve kamuya açık olarak düzenlenebilir kataloğu olan Fatcat'teki görünürlüklerini incelemektedir. Araştırmada, Türk Kütüphaneciliği (TK) ve Bilgi Dünyası (BD) dergileri karma yöntemle analiz edilmiştir. OJS sistemlerindeki içerik, Fatcat'teki verilerle nicel olarak karşılaştırılmış, dergilerin dijital koruma politikaları doküman analizi ile incelenmiştir. Bulgular, TK dergisinin dijital içeriğinin %67,44'üne, BD dergisinin ise %26'sına Internet Archive üzerinden erişilebildiğini göstermektedir. Ayrıca, TK dergisinin Fatcat'teki görünürlük oranı %55,58, BD dergisinin ise %33,33 olarak belirlenmiştir. Her iki derginin de belirlenmiş bir dijital koruma stratejisi olduğu, ancak erişilebilirlik ve sürdürülebilirlik açısından iyileştirme gerektiren alanlar bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışma, Türkiye'deki akademik dergilerin ulusal platformlarda depolanmasının dijital koruma politikalarına olumlu katkı sağladığını, ancak uluslararası koruma sistemlerine entegrasyonun yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. TK ve BD dergilerinin uluslararası dijital koruma sistemlerine dahil edilmesi ve veri aktarım süreçlerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Gelecekteki araştırmaların, diğer akademik alanlardaki dergilerin dijital koruma stratejilerini inceleyerek Türkiye’deki durumu daha kapsamlı bir şekilde değerlendirmesi önerilmektedir.

Keywords

Fatcat, Dijital Koruma Politikası, Açık Erişim Dergiler

References

  1. Aslan, A. (2019). TR Dizin. Acta Medica Alanya, 3(1), 1-2. https://doi.org/10.30565/medalanya.557393
  2. Baudoin, P. (2003). Uppity bits: Coming to terms with archiving dynamic electronic journals. The Serials Librarian, 43(4), 63-72. https://doi.org/10.1300/J123v43n04_06
  3. Becerril, A., Bosman, J., Bjørnshauge, L., Frantsvåg, J. E., Kramer, B., Langlais, P.-C., Mounier, P., Proudman, V., Redhead, C., ve Torny, D. (2021). OA Diamond Journals Study. Part 2: Recommendations. Zenodo. https://doi.org/10.5281/ZENODO.4562790
  4. Beh, E., ve Smith, J. (2012). Preserving the scholarly collection: An examination of the perpetual access clauses in the Texas A&M university libraries’ major E-journal licenses. Serials Review, 38(4), 235-242. https://doi.org/10.1080/00987913.2012.10765472
  5. Belenkuyu, C. ve Karadağ, E. (2024). Better than not starting? Research university project of Turkey. Studies in Higher Education, 1-17. https://doi.org/10.1080/03075079.2024.2328829
  6. Bequet, G. (2022a). From the cradle to the digital vault: Tracking the path of e-journals. The Serials Librarian, 82(1-4), 199-204. https://doi.org/10.1080/0361526X.2022.2028498
  7. Bequet, G. (2022b). Journals preserved or how to turn Diamond into JASPER. Insights the UKSG Journal, 35, 15. https://doi.org/10.1629/uksg.591
  8. Bilgi Dünyası. (t.y.). Arşivleme [OJS]. içinde Bilgi Dünyası. Erişim tarihi: 06 Ağustos 2024. https://bd.org.tr/index.php/bd/journalPolicy
  9. Björk, B.-C., Shen, C., ve Laakso, M. (2016). A longitudinal study of independent scholar-published open access journals. PeerJ, 4, e1990. https://doi.org/10.7717/peerj.1990
  10. Burnhill, P. (2013). Tales from the Keepers Registry: Serial issues about archiving & the web. Serials Review, 39(1), 3-20. https://doi.org/10.1080/00987913.2013.10765481
APA
Yayla, K. (2024). Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz. Bilgi Yönetimi, 7(2), 252-271. https://doi.org/10.33721/by.1541321
AMA
1.Yayla K. Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz. IM. 2024;7(2):252-271. doi:10.33721/by.1541321
Chicago
Yayla, Kemal. 2024. “Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane Ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz”. Bilgi Yönetimi 7 (2): 252-71. https://doi.org/10.33721/by.1541321.
EndNote
Yayla K (December 1, 2024) Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz. Bilgi Yönetimi 7 2 252–271.
IEEE
[1]K. Yayla, “Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz”, IM, vol. 7, no. 2, pp. 252–271, Dec. 2024, doi: 10.33721/by.1541321.
ISNAD
Yayla, Kemal. “Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane Ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz”. Bilgi Yönetimi 7/2 (December 1, 2024): 252-271. https://doi.org/10.33721/by.1541321.
JAMA
1.Yayla K. Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz. IM. 2024;7:252–271.
MLA
Yayla, Kemal. “Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane Ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz”. Bilgi Yönetimi, vol. 7, no. 2, Dec. 2024, pp. 252-71, doi:10.33721/by.1541321.
Vancouver
1.Kemal Yayla. Türkiye’de Açık Dergi Sistemlerinde Yayımlanan Kütüphane ve Bilgi Bilim Dergilerinin Dijital Koruma Durumu: Fatcat Tabanlı Bir Analiz. IM. 2024 Dec. 1;7(2):252-71. doi:10.33721/by.1541321