Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye'deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme

Şahika Eroğlu

doi:10.33721/by.1620756

TR EN

Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye'deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme

Abstract

Veri yönetişimi, dijitalleşen dünyada verilerin etkin, güvenli ve şeffaf bir şekilde yönetilmesi sürecidir. Küresel rekabetin arttığı bu dönemde, ülkeler veriye dayalı karar alma, yenilikçilik ve ekonomik büyüme hedeflerine ulaşabilmek için veri yönetişimini stratejik bir öncelik hâline getirmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki veri yönetişimi uygulamalarını küresel bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Türkiye'nin veri yönetişimi politikalarını, küresel veri yönetişimi düzenlemeleri ve diğer ülkelerdeki uygulamalarla karşılaştırarak mevcut strateji ve yasal düzenlemelerin benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanarak, Türkiye'nin veri yönetişimi politikaları ve uygulamaları hakkında bir inceleme yapmaktadır. Çalışmanın bulguları, Türkiye'nin veri yönetişimi stratejilerinin küresel düzeyde nasıl konumlandığını ve uluslararası düzenlemelerle uyumlu olup olmadığını değerlendirmektedir. Bulgular, Türkiye'nin veri yönetişimi stratejilerinin küresel standartlarla uyum sağlama yolunda olduğunu ancak yerel uygulamalarda bazı eksikliklerin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

Veri Yönetişimi, Veri Yönetimi, Dijital Dönüşüm

References

Abraham, R., Schneider, J., ve Vom Brocke, J. (2019). Data Governance: A Conceptual Framework, Structured Review, and Research Agenda. International Journal of Information Management, 49, 424–438. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.07.008
ASEAN (2021). Framework on Digital Data Governance. https://asean.org/wp-content/uploads/2012/05/6B-ASEAN-Framework-on-Digital-Data-Governance_Endorsedv1.pdf.
Attard, J., Orlandi, F., ve Auer, S. (2016). Data Driven Governments: Creating Value Through Open Government Data. Lecture Notes in Computer Science (Vol. 9860, pp. 84–110). https://doi.org/10.1007/978-3-662-53416-8_6
Bena, Y.A., Ibrahim, R., Mahmood, J., Al-dhaqm, A., Alshammari, A., Nasser, M., Nura Yusuf, M., & Ayemowa, M.O. (2025). Big Data Governance Challenges Arising From Data Generated by Intelligent Systems Technologies: A Systematic Literature Review. IEEE Access, 13, 12859-12888.
Benfeldt, O., Persson, J.S. ve Madsen, S. Data Governance as a Collective Action Problem. Inf Syst Front, 22, 299–313 (2020). https://doi.org/10.1007/s10796-019-09923-z
Bento, P., Neto, M., ve Corte-Real, N. (2022). How Data Governance Frameworks Can Leverage Data-Driven Decision Making: A Sustainable Approach for Data Governance in Organizations. 2022 17th Iberian Conference on Information Systems and Technologies (CISTI), 1–5. https://doi.org/10.23919/CISTI54924.2022.9866895
Bernardo, B. M. V., Mamede, H. S., Barroso, J. M. P., ve dos Santos, V. M. P. D. (2024). Data Governance and Quality Management—Innovation and Breakthroughs Across Different Fields. Journal of Innovation & Knowledge, 9(4), 100598. https://doi.org/10.1016/j.jik.2024.100598
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (2003). T.C. Resmî Gazete, Sayı: 25269, 24 Ekim 2003.
Bundesministerium für Digitales und Verkehr [BMDV]. (2021). Nationale Datenstrategie der Bundesregierung. https://bmdv.bund.de/nationale-datenstrategie.de
Bruck, C. (2017). Challenges and Opportunities of Data Governance in Private and Public Organizations. Vienna University of Economics and Business.

Bundesministerium Des Innern Und Für Heimat (2021). Open Data Gesetz. https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/downloads/DE/gesetzestexte/gesetzesentwuerfe/zweites-open-data-gesetz.pdf?__blob=publicationFile&v=4
Cheong, L. K., ve Chang, V. (2007). The Need for Data Governance: A Case Study. Proceedings of the ACIS 2007, Australia. https://aisel.aisnet.org/acis2007/100/
Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (2020). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7221&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Congress Gov (2020). National Artificial Intelligence Initiative Act of 2020 (2020-03-12). https://www.congress.gov/bill/116th-congress/house-bill/6216
CSA Singapore (2021). The Singapore Cybersecurity Strategy 2021. (2021). https://www.csa.gov.sg/Tips-Resource/publications/2021/singapore-cybersecurity-strategy-2021
Data.Gov.Sg. (2025). Singapore’s Open Data Platform. https://data.gov.sg/
Davenport, T. H. (2014). How Strategists Use “Big Data” to Support Internal Business Decisions, Discovery and Production. Strategy & Leadership, 42(4), 45–50. https://doi.org/10.1108/SL-05-2014-0034
Department of the Prime Minister and Cabinet. (2020). Cyber Security Strategy. https://www.dpmc.govt.nz/our-programmes/national-security/cyber-security-strategy
Digital Singapore. (2025). Digital Government. https://www.mddi.gov.sg/what-we-do/digital-singapore/digital-government/
European Commission (2016). EU eGovernment Action Plan 2016-2020 - Accelerating the Digital Transformation of Government. https://ec.europa.eu/isa2/sites/default/files/docs/publications/eu-egovernment-action-plan-2016-2020_en.pdf
European Commission (2023). European Data Governance Act. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-governance-act
European Commission (2024). European Data Act. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-act
European Union (2016). General Data Protection Act. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/TR/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679
European Union (2020). A European Strategy for Data. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52020DC0066
Federal Department of Defence, Civil Protection and Sport (DDPS). (2023). National Cyberstrategy NCS. https://www.ncsc.admin.ch/ncsc/en/home/strategie/cyberstrategie-ncs.html
Federal Ministry of the Interior and Community. (2021). Cyber Security Strategy for Germany. https://www.bmi.bund.de/EN/topics/it-internet-policy/cyber-security-strategy/cyber-security-strategy-artikel.html?nn=16825398
Federal Ministry of Justice (2017). Federal Data Protection Act (BDSG). https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_bdsg/englisch_bdsg.html
Federal Statistical Office (2018). Open Government Data (OGD) Strategy for Switzerland (2019-2023). https://dig.watch/resource/open-government-data-ogd-strategy-for-switzerland-2019-2023
Government of Canada. (2017). Pan-Canadian Artificial Intelligence Strategy. https://www.cifar.ca/ai/pan-canadian-artificial-intelligence-strategy
Government of Canada, (2018a). A Data Strategy Roadmap for the Federal Public Service. https://www.canada.ca/en/privy-council/corporate/clerk/publications/data-strategy.html
Government of Canada (2018b). National Cyber Security Strategy: Canada’s Vision for Security and Prosperity in the Digital Age. https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/rsrcs/pblctns/ntnl-cbr-scrt-strtg/index-en.aspx
Government of Canada (2024). Personal Information Protection and Electronic Documents Act. (2024, August 19). https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/p-8.6/
Government of Canada (2025). Open Government. http://open.canada.ca/en
Goverment of United Kingdom. (2014). Open Data Strategy 2014-2016. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a7ec24940f0b62305b82ff6/bis-14-946-open-data-strategy-2014-2016.pdf
Goverment of United Kingdom. (2020). National Data Strategy. https://www.gov.uk/government/publications/uk-national-data-strategy/national-data-strategy
Goverment of United Kingdom. (2021). National AI Strategy. (https://www.gov.uk/government/publications/national-ai-strategy
Goverment of United Kingdom. (2022a). Data Sharing Governance Framework. https://www.gov.uk/government/publications/data-sharing-governance-framework/data-sharing-governance-framework
Goverment of United Kingdom. (2022b). Government Cyber Security Strategy 2022–2030. (2022). https://www.gov.uk/government/publications/government-cyber-security-strategy-2022-to-2030.
Gregory, A. (2011). Data Governance—Protecting and Unleashing the Value of Your Customer Data Assets. Journal of Direct, Data and Digital Marketing Practice, 12(3), 230–248. https://doi.org/10.1057/dddmp.2010.41
Health Insurance Portability and Accountability Act of 1996. (1996). Health Insurance Portability and Accountability Act of 1996. ASPE. http://aspe.hhs.gov/reports/health-insurance-portability-accountability-act-1996
Infocomm Media Development Authority (2025). Trusted Data Sharing Framework. https://www.imda.gov.sg/how-we-can-help/data-innovation/trusted-data-sharing-framework
Innovation, Science and Economic Development Canada. (2019). Canada’s Digital Charter. https://ised-isde.canada.ca/site/innovation-better-canada/en/canadas-digital-charter-trust-digital-world
Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
Khatri, V., ve Brown, C. V. (2010). Designing Data Governance. Commun. ACM, 53(1), 148–152. https://doi.org/10.1145/1629175.1629210
KI Strategie. (2018). KI Strategie. https://www.ki-strategie-deutschland.de/
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. (2016). T. C. Resmî Gazete, Sayı: 29677, 7 Nisan 2016.
Korea Legislation Research Institute (2011). Republic of Korea Personal Information Protection Act. (2011). https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=53044&lang=KOR
Korea Ministry of Science and ICT. (2020). National AI Strategy. https://www.msit.go.kr/bbs/view.do?sCode=eng&nttSeqNo=9&bbsSeqNo=46&mId=10&mPid=9
Mahanti, R. (2021). Data Governance Challenges and Dynamics. Data Governance Success içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-16-5086-4_2
Marcucci, S., Alarcón, N. G., Verhulst, S. G., ve Wüllhorst, E. (2023). Informing the Global Data Future: Benchmarking Data Governance Frameworks. Data & Policy, 5, e30. https://doi.org/10.1017/dap.2023.24
Mayer-Schönberger, V., ve Cukier, K. (2013). Big Data: A Revolution that Will Transform How We Live, Work, and Think. Houghton Mifflin Harcourt.
Micheli, M., Ponti, M., Craglia, M., ve Berti Suman, A. (2020). Emerging Models of Data Governance in The Age of Datafication. Big Data & Society, 7(2), 2053951720948087. https://doi.org/10.1177/2053951720948087
Ministry of Science and ICT. (2020). The Digital New Deal is to Lead Digital Transition in the World After COVID-19. Ministry of Science and ICT. https://www.msit.go.kr/eng/bbs/view.dosCode=eng&mId=4&mPid=2&pageIndex=&bbsSeqNo=42&nttSeqNo=443
Morabito, V. (2015). Big Data Governance. Springer Books, 83-104. https://doi.org/10.1007/978-3-319-10665-6_5
New Zealand Data Government. (2025). Open Government Information and Data Programme. https://www.data.govt.nz/toolkit/open-data/open-data-nz
New Zealand Digital Government. (2024). Digital Strategy for Aotearoa and Action Plan. https://www.digital.govt.nz/digital-government/programmes-and-projects/finished/digital-strategy-for-aotearoa-and-action-plan
New Zealand Digital Government. (2025). Cloud Adoption Policy and Strategy. https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/technology-and-architecture/cloud-services/cloud-adoption-policy-and-strategy
New Zealand Legislation (2020). Privacy Act 2020. (2020). https://www.legislation.govt.nz/act/public/2020/0031/latest/LMS23223.html
Nielsen, O. B. (2017). A Comprehensive Review of Data Governance Literature. AIS Electronic Library (AISeL), 8(3), 120–133.
OECD. (2015). Data-Driven Innovation: Big Data for Growth and Well-Being. OECD. https://doi.org/10.1787/9789264229358-en
OECD. (2019a). Digital Government Review of Argentina: Accelerating the Digitalisation of the Public Sector. OECD. https://doi.org/10.1787/354732cc-en
OECD. (2019b). The Path to Becoming a Data-Driven Public Sector. https://www.oecd.org/gov/the-path-to-becoming-a-data-driven-public-sector-059814a7-en.htm
OECD. (2022). Cross-border Data Flows: Taking Stock of Key Policies and Initiatives. https://doi.org/10.1787/5031dd97-en
OECD. (2024). AI, Data Governance and Privacy: Synergies and Areas of International Co-operation. https://www.oecd.org/en/publications/ai-data-governance-and-privacy_2476b1a4-en.html
Office of Management and Budget. (2019). Federal Cloud Computing Strategy. https://cloud.cio.gov/
Office of Management and Budget (2025). Federal Data Strategy. https://strategy.data.gov/
O’Leary, Z. (2017). The Essential Guide to Doing Your Research Project. SAGE Publications Inc.
Otto, B. (2011a). Data Governance. Business & Information Systems Engineering, 3(4), 241–244. https://doi.org/10.1007/s12599-011-0162-8
Otto, B. (2011b). Organizing Data Governance: Findings from the Telecommunications Industry and Consequences for Large Service Providers. Communications of the Association for Information Systems, 29(1). https://doi.org/10.17705/1CAIS.02903
Otto, B. (2011c, June 9). A Morphology of the Organisation of Data Governance. 19th European Conference on Information Systems, ECIS 2011.
Panian, Z. (2010). Some Practical Experiences in Data Governance. https://www.semanticscholar.org/paper/Some-Practical-Experiences-in-Data-GovernancePanian/e908b32d2bf59551f5e322a882aa119ac6ddc44d
Singapore Statutes Online (2012). Personal Data Protection Act 2012. https://sso.agc.gov.sg:5443/Act/PDPA2012
Smart Nation Singapore (2025). National AI Strategy. https://www.smartnation.gov.sg/nais/
CSIS (2025). South Korea’s 2024 Cyber Strategy. https://www.csis.org/blogs/strategic-technologies-blog/south-koreas-2024-cyber-strategy-primer
Swiss Confederation (2025). Digital Switzerland Strategy. (2025). https://digital.swiss/en//
Tallon, P. P. (2013). Corporate Governance of Big Data: Perspectives on Value, Risk, and Cost. Computer, 46(6), 32–38. Computer. https://doi.org/10.1109/MC.2013.155
The White House (2023). National Cyber Security Strategy. https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2023/03/National-Cybersecurity-Strategy-2023.pdf
The World Bank (2021). World Development Report: Data for Better Lives. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/f5dc3b54-6b4f-5d65-a173-b59e9a508843/content
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2020). Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı (2020-2023). https://cbddo.gov.tr/projeler/ulusal-siber-guvenlik-stratejisi/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (2021). Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025. https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/TR-UlusalYZStratejisi2021-2025.pdf
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2025a). Ulusal Veri Sözlüğü. https://cbddo.gov.tr/projeler/ulusalverisozlugu/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2025b). Kamu Bulut Bilişim Stratejisi ve Eylem Planı. https://cbddo.gov.tr/projeler/bulut-bilisim-stratejisi/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2025c). Açık Veri Projesi. https://cbddo.gov.tr/projeler/acik-veri/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2025d). Kamu Veri Alanı Projesi. https://cbddo.gov.tr/projeler/kamu-veri-alani/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2019). On Birinci Kalkınma Planı 2019-2023. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2022). Cumhurbaşkanlığı 2022 Yılı Yıllık Programı. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/12/2022Yillik-Programi.pdf
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). Cumhurbaşkanlığı 2024 Yılı Yıllık Programı. https://www.sbb.gov.tr/yillik-programlar/
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). On İkinci Kalkınma Planı 2023-2028. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf
Türkiye İstatistik Kanunu. (2005) T.C. Resmî Gazete, Sayı: 25997, 18 Kasım 2005.
UNDP. (2021). Digital strategy (2022-2025). https://digitalstrategy.undp.org/documents/Digital-Strategy-2022-2025-Full-Document_ENG_Interactive.pdf
UNDP. (2024). Data Governance Framework - Recommendation Report for Türkiye. https://www.undp.org/turkiye/publications/data-governance-framework-recommendation-report-turkiye
United States Government. (2009). Open Government Directive. https://digital.gov/open-government-directive/
Weber, K., Otto, B., & Österle, H. (2009). One Size Does Not Fit All - A Contingency Approach to Data Governance. J. Data and Information Quality, 1(1), 4:1-4:27. https://doi.org/10.1145/1515693.1515696
Wende, K. (2007). A Model for Data Governance - Organising Accountabilities for Data Quality Management (M. Toleman, A. Cater-Steel, & D. Roberts, Eds.; pp. 417–425). The University of Southern Queensland. https://www.alexandria.unisg.ch/67284/
Wimmer, M. A., Neuroni, A. C., & Frecè, J. T. (2020). Approaches to Good Data Governance in Support of Public Sector Transformation Through Once-Only. In G. Viale Pereira, M. Janssen, H. Lee, I. Lindgren, M. P. Rodríguez Bolívar, H. J. Scholl, & A. Zuiderwijk (Eds.), Electronic Government (pp. 210–222). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-57599-1_16
Xie, S., Luo, N., ve Yarime, M. (2023). Data Governance for Smart Cities in China: The Case of Shenzhen. Policy Design and Practice, 7(1), 66–86. https://doi.org/10.1080/25741292.2023.2297445
Zhu, H.,Chen, X., Li,S., Wang, Y., Fang X. and Zhu, M. (2023). "Data Governance: Status, Technologies, Applications and Development Trends," 2023 8th International Conference on Data Science in Cyberspace (DSC), Hefei, China, ss. 143-150, https://doi: 10.1109/DSC59305.2023.00030.
Zorrilla, M., ve Yebenes, J. (2022). A Reference Framework for the Implementation of Data Governance Systems for Industry 4.0. Computer Standards & Interfaces, 81, 103595. https://doi.org/10.1016/j.csi.2021.103595

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Security Management, Information Governance, Policy and Ethics

Journal Section

Research Article

Authors

Şahika Eroğlu ^*
0000-0001-5724-1970
Türkiye

Early Pub Date

May 23, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

January 16, 2025

Acceptance Date

April 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.33721/by.1620756

IZ

https://izlik.org/JA57FZ98AK

APA

Eroğlu, Ş. (2025). Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme. Bilgi Yönetimi, 8(1), 1-24. https://doi.org/10.33721/by.1620756

AMA

1.Eroğlu Ş. Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme. IM. 2025;8(1):1-24. doi:10.33721/by.1620756

Chicago

Eroğlu, Şahika. 2025. “Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme”. Bilgi Yönetimi 8 (1): 1-24. https://doi.org/10.33721/by.1620756.

EndNote

Eroğlu Ş (June 1, 2025) Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme. Bilgi Yönetimi 8 1 1–24.

IEEE

[1]Ş. Eroğlu, “Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme”, IM, vol. 8, no. 1, pp. 1–24, June 2025, doi: 10.33721/by.1620756.

ISNAD

Eroğlu, Şahika. “Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme”. Bilgi Yönetimi 8/1 (June 1, 2025): 1-24. https://doi.org/10.33721/by.1620756.

JAMA

1.Eroğlu Ş. Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme. IM. 2025;8:1–24.

MLA

Eroğlu, Şahika. “Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme”. Bilgi Yönetimi, vol. 8, no. 1, June 2025, pp. 1-24, doi:10.33721/by.1620756.

Vancouver

1.Şahika Eroğlu. Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye’deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme. IM. 2025 Jun. 1;8(1):1-24. doi:10.33721/by.1620756

Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye'deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme

Veri Yönetişimi: Küresel Uygulamalar Çerçevesinde Türkiye'deki Uygulamalara Yönelik Stratejik Bir Değerlendirme

Abstract

Keywords

Data Governance: A Strategic Evaluation of Practices in Türkiye within the Framework of Global Applications

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Early Pub Date

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite