Sekülerleşme: Teoriler, Kavramlar ve Literatür Temelinde Bibliyometrik Bir Çalışma

Öz

Sekülerleşme, gelişen teorik perspektifler ve zenginleşen literatürle birlikte artık kendi “geçmişi” olan bir kavramdır. Bu kuramsal ve kavramsal geçmişin ve ilişkilerin yeni bir bakışla ele alınması gerekmektedir. Bu çalışma, sekülerleşme yazınının bibliyometrik analiz yöntemleri ile ele alınıp, kavramlar ve atıflar üzerinden değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışma 12245 yayınlık veri setine dayanmaktadır. Analiz edilen yayınların elde edilmesinde, Web of Science (WoS) bibliyografik veri tabanından yararlanılmıştır. Sekülerizme ilişkin güncel verileri ve yaklaşımları ele almak üzere zamansal bir sınırlandırma yapılmış ve 2017-2023 yılları arasındaki yayınlar analiz edilmiştir. Kavramsal ilişkilerin ortaya çıkarılmasında eş kelime analizi yöntemi benimsenmiş ve elde edilen bulgular bilimsel haritalama yöntemleri ile sunulmuştur. Sekülerleşmenin kavramsal yapısı temelinde, din, modernlik, dindarlık, dini kimlik, dinsel gelenek, dini kurumlar ve aidiyetler gibi pek çok konuda yaşanan değişimlerin ve yönelimlerin literatüre yansımaları bir genel ağ haritası ve beş alt küme ile analiz edilmektedir. Alanda öne çıkan yayınların değerlendirilmesinde ise atıf sayıları ve burst analizinden yararlanılmıştır. Bulgular, sekülerleşmeye ilişkin teorik perspektiflerin, kavramsal ilişkilerin ve literatürün günümüz dünyasında yaşanan değişimlere “tanıklığını” ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sekülerleşme
• Din
• Bibliyometri

Secularization: A Bibliometric Study Based on Theories, Concepts and Literature

Öz

Secularization is a concept that now has its own “history” with evolving theoretical perspectives and an expanding body of literature. There is a need to reexamine this theoretical and conceptual history and its relations from a new perspective. This study aims to evaluate the secularization literature through bibliometric analysis methods, focusing on concepts and citations. The study is based on a dataset of 12245 publications. Web of Science (WoS) bibliographic database was used to obtain the analyzed publications. In order to evaluation current data and approaches related to secularization, a temporal limitation was applied, and publications from 2017 to 2023 were analyzed. Co-word analysis method was employed to reveal conceptual relations and the findings were presented with scientific mapping methods. On the basis of the conceptual structure of secularization, the reflections of changes and trends in many subjects such as religion, modernity, religiosity, religious identity, religious tradition, religious institutions and affiliations on the literature are analyzed with a general network map and five sub-clusters. Citation counts and burst analysis are used to assess the prominent publications in the field. The findings reveal that the theoretical perspectives, conceptual relationships and literature on secularization “bear witness” to the changes in today's world.

Anahtar Kelimeler

• Secularization
• Religion
• Bbliometrics

Kaynakça

1. Berger, P. L., & Luckmann, T. (2015). Modernite, çoğulculuk ve anlam krizi (M. D. Dereli, Çev.). Heretik Yayınları. Blondel, V. D., Guillaume, J.-L., Lambiotte, R., & Lefebvre, E. (2008). Fast unfolding of communities in large networks. Journal of statistical mechanics: theory and experiment, 2008(10), 1-12. Borgman, C. L., & Furner, J. (2002). Scholarly communication and bibliometrics. Annual Review of Information Science and Technology, 36(1), 1-53. Börner, K., Chen, C., & Boyack, K. W. (2003). Visualizing knowledge domains. Annual Review of Information Science and Technology, 37(1), 179-255. Bruce, S. (2003). The social process of secularization. R. K. Fenn (Ed). The Blackwell companion to sociology of religion (ss. 249-263). Blackwell Publishing. Callon, M., Courtial, J. P., & Laville, F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: The case of polymer chemsitry. Scientometrics, 22, 155-205.