Araştırma Makalesi

Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar

Cilt: 23 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar

Öz

Bu çalışma, dünyanın en önemli fosil yakıt üreticileri arasında sayılan petrol ihracatçısı MENAP ülkelerinde Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezinin geçerliliğini sınamayı ve bu ülkelerde CO2 emisyonunun belirleyicilerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ülkelerin finansal gelişme düzeyi, yenilenebilir enerji tüketimi ve toplam ticaretin CO2 emisyonu üzerindeki etkisi 1999-2021 dönemi için panel veri analizi ile tahminlenmiştir. Değişkenlere ait veriler Dünya Bankası Veritabanı’ndan temin edilmiştir. Elde edilen verilere göre petrol ihracatçısı MENAP ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketimindeki artışın CO2 emisyonu üzerinde negatif, artan kredi hacmi ve uluslararası ticaret üzerinde ise pozitif etkisi olduğu ve ÇKE hipotezinin bu ülkelerde geçerli olmadığı tespit edilmiştir. Özellikle yenilenebilir enerji tüketimi ile CO2 emisyonu arasındaki negatif ilişki, fosil yakıt ihracatı yapan ülkelerin de yenilenebilir enerji tüketimi ile CO2 emisyonunun azaltımına katkı sağladığını ve bu ülkelerin bölgesel enerji politikalarında bir dönüşüme yönelik somut adımlar attığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Şahin, D. (2018). D-8 Ülkelerinde Finansal Gelişme Ve Ticari Açikliğin Çevresel Kalite Üzerine Etkisi: Panel Veri Analizi. Dicle Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(15), 48-67.
  2. Şeyranlıoğlu, O. (2024). Türkiye’de Finansal Gelişmenin Karbon (CO2) Emisyonlarına Etkisi: Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Çerçevesinde Sektörel Bir Bakış. Sosyoekonomi, 32(61), 427-454. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2024.03.20
  3. Tamazian, A., Chousa, J. P., & Vadlamannati, K. C. (2009). Does higher economic and financial development lead to environmental degradation: Evidence from BRIC countries. Energy Policy, 37(1), 246–253. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2008.08.025
  4. Tatoğlu Yerdelen, F. (2013). Panel Veri Ekonometrisi. İstanbul: Beta Yayınevi

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finansal Ekonometri, Finans ve Yatırım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

5 Ocak 2025

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Uysal, B., & Kandil Göker, İ. E. (2025). Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 96-115. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1613907
AMA
1.Uysal B, Kandil Göker İE. Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;23(3):96-115. doi:10.18026/cbayarsos.1613907
Chicago
Uysal, Bahadır, ve İlkut Elif Kandil Göker. 2025. “Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (3): 96-115. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1613907.
EndNote
Uysal B, Kandil Göker İE (01 Eylül 2025) Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 3 96–115.
IEEE
[1]B. Uysal ve İ. E. Kandil Göker, “Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 3, ss. 96–115, Eyl. 2025, doi: 10.18026/cbayarsos.1613907.
ISNAD
Uysal, Bahadır - Kandil Göker, İlkut Elif. “Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/3 (01 Eylül 2025): 96-115. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1613907.
JAMA
1.Uysal B, Kandil Göker İE. Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;23:96–115.
MLA
Uysal, Bahadır, ve İlkut Elif Kandil Göker. “Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2025, ss. 96-115, doi:10.18026/cbayarsos.1613907.
Vancouver
1.Bahadır Uysal, İlkut Elif Kandil Göker. Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi ve CO₂ Emisyonu Belirleyicileri: Petrol İhraç Eden MENAP Ülkelerinden Kanıtlar. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2025;23(3):96-115. doi:10.18026/cbayarsos.1613907