VAR Finans Kaynaklı Ev Sahibi Avantajını Azaltıyor mu? Türkiye Süper Ligi’nden Kanıt

Öz

Bu çalışma, 2017–18 öncesi ve 2020–21 hariç VAR sonrası beş sezonu kapsayan toplam 1788 Süper Lig maçı üzerinden, Video Yardımcı Hakem’in (VAR) finans kaynaklı ev sahibi avantajını zayıflatıp zayıflatmadığını incelemektedir. Ev sahibi sonuçları, VAR, enflasyona göre düzeltilmiş kadro değeri farkları ve etkileşim terimleriyle ilişkilendirilerek sıralı logit modelleri tahmin edilmektedir. Ek olarak, finansın yetenekle ilişkili bileşeni ile artık bileşeni ayrıştırılmaktadır. Bulgular, finansal parite altında VAR’ın doğrudan etkisinin ihmal edilebilir düzeyde olduğunu; daha zengin ev sahibi takımlarda ise VAR’ın finans kaynaklı üstünlüğü kademeli biçimde azalttığını göstermektedir: daha iyi sonuç olasılığı başlangıçta üçte birden fazla, 2023–24’te ise neredeyse yarı yarıya düşmektedir. Bu zayıflama neredeyse bütünüyle yetenek kanalı üzerinden gerçekleşmektedir; gözlenen yetenek sabitken dahi finans ev sahibi başarısını artırmakta, ancak azalan getirilerle. Sonuç olarak, VAR kısmi bir eşitleyici işlevi görmekte; finansal eşitsizlikleri daraltmakta fakat ortadan kaldırmamaktadır. Kalıcı rekabet dengesi için video inceleme gelir paylaşımı ve/veya harcama tavanlarıyla desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Kadro Değeri
• Hakem Yanlılığı
• Adil Rekabet
• VAR
• Spor Mevzuatı.

Does VAR Mitigate Finance-Driven Home Advantage? Evidence From the Turkish Super League

Öz

Whether Video Assistant Referee (VAR) tempers finance‑driven home advantage is unclear. Using 1788 Turkish Super League matches (2017–18 pre‑VAR; five post‑VAR seasons excluding 2020–21), we estimate ordered logit models linking home outcomes to VAR, inflation-adjusted squad‑value gaps and interactions. A decomposition separates talent-linked and residual finance. With financial parity, VAR’s direct effect is negligible; for richer hosts, VAR progressively cuts the finance‑driven home edge, reducing their odds of a better result by over one‑third immediately and nearly one‑half by 2023–24. This attenuation operates almost entirely through the talent channel: net of observed ability, finance still raises home success but with diminishing returns. VAR thus partially equalizes, narrowing but not closing financially driven disparities. Sustained competitive balance requires pairing video review with revenue sharing or spending caps.

Anahtar Kelimeler

• Squad Value
• Referee Bias
• Competitive Fairness
• VAR
• Sports Regulations.

Kaynakça

1. Seçkin, A., & Pollard, R. (2008). Home advantage in Turkish professional soccer. Perceptual and Motor Skills, 107(1), 51–54. DOI: 10.2466/pms.107.1.51-54
2. Sors, F., Grassi, M., Agostini, T., & Murgia, M. (2021). The sound of silence in association football: Home advantage and referee bias decrease in matches played without spectators. European Journal of Sport Science, 21(12), 1597–1605. DOI: 10.1080/17461391.2020.1845814
3. Tunaru, R. S., & Viney, H. P. (2010). Valuations of soccer players from statistical performance data. Journal of Quantitative Analysis in Sports, 6(2), 1–23. DOI: 10.2202/1559-0410.1238
4. Türkiye Futbol Federasyonu. (2023, 26 Haziran). 2023–2024 sezonu Süper Lig takım harcama limitleri belirlendi [2023–2024 Season Super League team spending limits determined]. Retrieved from https://www.tff.org/default.aspx?pageID=687&ftxtID=41606