Türkçede Sık Kullanılan Kalıp Sözler ve Özellikleri
Öz
Bu derlem-temelli çalışmanın amacı, sözlük, ders kitabı vb. öğretim materyallerini hazırlayanlara, Türkçe öğretenlere ve öğrenenlere, Türkçede sık kullanılan kalıp sözlerin listesini sunarak bu kalıp sözlerin yapı ve işlev özelliklerini açıklamaktır. Kalıp sözlerin sıklıklarının belirlenmesinde Türkçe Ulusal Derleminden, yapı ve işlev özelliklerine göre sınıflandırılmasında ise Gökdayı (2011)’den yararlanılmıştır. Yapısal olarak “tek sözcüklü sözlük birimlerin” ve işlevsel olarak “sözlü anlatımda anlatının güçlendirilmesi amacıyla kullanılanların” diğerlerine göre daha sık kullanıldığı gözlenmiştir. Türkçede sık kullanılan kalıp sözlerin belirlenmesi, hangi kalıp sözlerin öğretimine öncelik verilebileceğiyle ilgili fikir vermesi açısından Türkçe öğretimi için ders materyalleri hazırlanmasına katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Kalıp Sözler, Türkçe Ulusal Derlemi, Sıklık
Etik Beyan
Makalenin tüm süreçlerinde Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'nin araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hareket edilmiştir. Bu çalışma etik kurul izni gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Akkaya, N., ve Şengül, L. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde atasözü ve deyimlerin kullanımı: Yeni İstanbul uluslararası öğrenciler için Türkçe kitabı (A1 ve A2). *Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD)*, *1*(2), 171-191. http://dx.doi.org/10.47834/utoad.29
- Akpınar, M. (2010). *Deyim ve atasözlerinin yabancılara Türkçe öğretiminde kullanımı üzerine bir araştırma* (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
- Aksan, D. (1996). *Türkçenin Sözvarlığı*. Ankara: Engin.
- Aksan, Y., Aksan, M., Koltuksuz, A., Sezer, T., Mersinli, Ü., Demirhan, U. U., Yılmazer, H., Atasoy, G., Öz, S., Yıldız, İ. ve Kurtoğlu, Ö. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). N. Calzolari, K Choukri, T. Declerck, M. U. Doğan, B. Maegaard, J. Miriani, J. Odijk, ve S. Piperidis (Hzl.), *Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation* (LREC 2012) içinde. Türkiye. http://www.lrecconf.org/proceedings/lrec2012/papers.html
- Aksan, Y., Aksan, M., Mersinli, Ü. & Demirhan, U. U. (2017). *A frequency dictionary of Turkish: Core vocabulary for learners*. Londra/New York: Routledge.
- Alparslan, N. (2024). *Türkiye Türkçesi ve Arapçadaki kalıp sözler* (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Ankara). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
- Bayraktar, S. (2019). *Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bir kültür aktarım aracı olarak kalıp sözler* (Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
- Bayram, M. (2017). *Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki kalıp sözler ve yabancı uyruklu öğrencilerin kalıp sözleri kullanma düzeyleri* (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
- Biber, D. (1999). Lexical bundles in conversations and academic prose. Hzl. H. Hasselgard ve S. Oksefjell (Hzl.), *Out of corpora: studies in honour of Stig Johansson* (ss. 181-190) içinde. Amsterdam: Rodopi.
- Bulut, S. (2012). Anadolu ağızlarında kullanılan kalıp sözler ve bu kalıp sözlerin kullanım özellikleri. *Turkish Studies: International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic*, 7(4), 1117-1155.