TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864)
Öz
Bu
makalenin konusu 1848-1864 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu’nda murabaha denilen tefecilik
faaliyetleridir. Tefecilik faaliyetlerinin toplum üzerindeki etkilerini
incelerken tefeciliğin nasıl toplumsal bir trajediye neden olduğu
açıklanacaktır. Murabahacı olarak bilinen tefecilerin keyfi bir şekilde
tefecilik yapmaları ve bu keyfilikten dolayı Osmanlı tebaasının zulüm görmesi
1848 yılında tefecilik nizamnamesinin ilanına neden olmuştur. Osmanlılar, bu
nizamname ile tefecilikten kaynaklanan adaletsizlikleri önlemeyi amaçlamalarına
rağmen, memurların görevlerini ihmal etmeleri nedeniyle bu amacı
gerçekleştirememişlerdir. Bunun üzerine 1864 yılında ikinci bir nizamnameyi
ilan etmişlerdir. Fakat bu nizamname de fahiş faizle borçlanan ahalinin
sorunlarına çözüm üretmekten uzak kalmıştır. Sonuç olarak, bu makale
tefeciliğin toplumsal bir trajediye neden olduğunu savunacaktır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri BOA.A.AMD. 3/5. BOA.A.DVN. 51/100. BOA.A.DVN. 72/4. BOA.A.DVN. 77/73. BOA.A.DVN.MHM. 7-A/71. BOA.A.DVN.MHM. 8/11. BOA.A.DVN.MKL. 76/6. BOA.A.MKT. 112/54. BOA.A.MKT. 187/57. BOA.A.MKT. 205/83. BOA.A.MKT.DV. 172/41. BOA.A.MKT.DV. 213/42. BOA.A.MKT.DV. 57/ 94. BOA.A.MKT.DV. 58/17. BOA.A.MKT.MHM. 153/16. BOA.A.MKT.UM. 160/92. BOA.A.MKT.UM. 161/ 86. BOA.A.MKT.UM. 46/7. BOA.A.MKT.UM. 502/30. BOA.A.MKT.UM. 511/ 67. BOA.A.MKT.UM. 527/1. BOA.A.MKT.UM. 75/42. BOA.HR.MKT. 92/5. BOA.MVL. 953/78. BOA.MVL. 957/2.
- Tetkik Eserler
- DİA, Murabaha, C. 31, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 2016, ss. 148-152. Ekrem Buğra Ekinci, “Eski Hukukumuzda Hîle-i Şer’iyyeye Dair”, Atatürk Üniversitesi Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 10, S. 1-2, 2006, ss. 3-16. İbn-i Abidin, Reddül-Muhtar Ale’d-Dürri’l-Muhtar, Çeviren: Mehmet Savaş, Cilt: 11, Şamil Yayınevi, İstanbul 1984. Mehmet Akif Berber, “Osmanlı Devleti’nde Riba Kavramı” II. Türkiye Lisanüstü Çalışmaları Kongresi - Bildiriler Kitabı V, 6-8 Mayıs 2013, Bursa, ss. 1381-1392. Mehmet Akif Berber, “Son Dönem Osmanlı Devleti’nde Tefecilikle Mücadele”, Uzman Araştırmacı Eğitim Programı Makaleler-I, Editör: Turgay Anar, İstanbul 2017, ss. 41-51. Mehmet Akif Berber, From Interest to Usury: The Transformation Of Murabaha In The Late Ottoman Empire, İstanbul Şehir Üniversitesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul, 2014. Neşet Çağatay, “Osmanlı İmparatorluğunda Riba-Faiz Konusu, Para Vakıfları ve Bankacılık”, Vakıflar Dergisi, S. 9, 1971, ss. 39-66. Nihad S. Sayar, Türkiye İmparatorluk Dönemi Mali Olayları, Nihad Sayar Yayın ve Yardım Vakfı Yayınları, İstanbul, 1978. Said Öztürk, “19. Asrın Başlarında Kayseri’de Ailelerin Sosyal ve Ekonomik Durumu Üzerine Bazı Gözlemler”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, Prof. Dr. Fikret Işıltan Hatıra Sayısı, S. 36, 2000. Saliha Okur Gümrükçüoğlu, “Şikâyet Defterlerine Göre Osmanlı Teb’asının Şikâyetleri”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 61, S. 1, 2012. Şevket Pamuk, Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme (1820-1913), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1994. Tevfik Güran, 19. Yüzyıl Osmanlı Tarımı Üzerine Araştırmalar, Eren Yayıncılık, İstanbul, 1998. Yavuz Cezar, “18. Yüzyılda Eyüp’te Para ve Kredi Konuları Üzerine Gözlemler”, (ed.) Tülay Artan, 18. Yüzyıl Kadı Sicilleri Işığında Eyüp’te Sosyal Yaşam, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1998.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2018
Gönderilme Tarihi
17 Ocak 2018
Kabul Tarihi
1 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 16 Sayı: 1
APA
Demirkol, K. (2018). TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 625-648. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.411534
AMA
1.Demirkol K. TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;16(1):625-648. doi:10.18026/cbayarsos.411534
Chicago
Demirkol, Kurtuluş. 2018. “TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864)”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (1): 625-48. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.411534.
EndNote
Demirkol K (01 Nisan 2018) TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 1 625–648.
IEEE
[1]K. Demirkol, “TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864)”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 1, ss. 625–648, Nis. 2018, doi: 10.18026/cbayarsos.411534.
ISNAD
Demirkol, Kurtuluş. “TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864)”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/1 (01 Nisan 2018): 625-648. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.411534.
JAMA
1.Demirkol K. TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;16:625–648.
MLA
Demirkol, Kurtuluş. “TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864)”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 1, Nisan 2018, ss. 625-48, doi:10.18026/cbayarsos.411534.
Vancouver
1.Kurtuluş Demirkol. TOPLUMSAL TRAJEDİ: OSMANLI İMPARATORLUĞUNDA TEFECİLİK (1848-1864). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2018;16(1):625-48. doi:10.18026/cbayarsos.411534