Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Görünüş Kaygısı, Yaşam Tatmini ve Rekreasyon Fayda Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi: Niğde İli Örneği

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygısı, yaşam tatmini ve rekreasyon fayda düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, nicel araştırma modelinde tasarlanmış olup, tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır, örneklemi ise Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 149’ u kadın 211’i erkek toplamda 360 öğrenci oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak; Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Yaşam Tatmini Ölçeği, Rekreasyon Fayda Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre hipotez testleri için non-parametrik testlerden Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Çıkarımsal istatistikler için Spearman Korelasyon analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak; Katılımcıların yaşam tatmini toplam puanı ile sosyal görünüş kaygısı toplam puanı arasında negatif yönlü düşük düzeyde bir ilişki olduğu, rekreasyon fayda toplam puanları ile yaşam tatmini toplam puanları arasında ise pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki görülmektedir. Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı toplam puanı ile rekreasyon fayda toplam puanı arasında negatif yönlü düşük düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Araştırma kapsamında ele alınan cinsiyet, bölüm ve yaş değişkenlerine yönelik yapılan analizlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon fayda
• Kaygı
• Yaşam tatmini

Examination of University Students' Social Appearance Anxiety, Life Satisfaction and Recreation Benefits According to Various Variables: Niğde Province Example

Abstract

This research was conducted to examine the social appearance anxiety, life satisfaction and recreation benefit levels of university students according to various variables. Study; It was designed in a quantitative research model and a survey design was used. The universe of the research; The sample consists of students from Niğde Ömer Halisdemir University Faculty of Sports Sciences, and the sample consists of a total of 360 students, 149 of whom are female and 211 of whom are male, studying at Niğde Ömer Halisdemir University Faculty of Sports Sciences. As data collection tools; Social Appearance Anxiety Scale, Life Satisfaction Scale, and Recreation Benefit Scale were used. According to the results obtained, Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test, which are non-parametric tests, were applied for hypothesis tests. Spearman Correlation analyzes were performed for inferential statistics. In conclusion; There is a low negative relationship between the participants' life satisfaction total score and social appearance anxiety total score, and a positive low level relationship between the recreation benefit total scores and life satisfaction total scores. It is seen that there is a low level negative relationship between the participants' social appearance anxiety total score and their recreation benefit total score. No statistically significant difference was detected in the analyzes made for the gender, department and age variables considered within the scope of the research.

Keywords

• Recreation benefit
• Anxiety
• Life satisfaction

References

1. Açıkada, C., ve Ergen, E. (1990). Bilim ve spor. Nadir Kitap.
2. Akgül, B. M., Ertüzün, E., ve Karaküçük, S. (2016). Leisure benefit scale: A Study of validity and reliability. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 25-34.
3. Alemdağ, S., ve Öncü, E. (2015). Öğretmen adaylarının fiziksel aktiviteye katılım ve sosyal görünüş kaygılarının incelemesi. International Journal of Science Culture and Sport, Special Issue 3, 287-299. https://doi.org/10.14486/IJSCS291
4. Alımcı, D. (2018). Ortaokul öğrencilerinin akran zorbalığı ve sosyal görünüş kaygıları ile kendine saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Arabacı, R., ve Çankaya, C. (2007). Beden eğitimi öğretmenlerinin fiziksel aktivite düzeylerinin araştırılması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 1-15.
6. Aydıner, B. B. (2011). Üniversite öğrencilerinin yaşam amaçlarının alt boyutlarının genel özyeterlik yaşam doyumu ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
7. Ayyıldız Durhan, T., ve Karaküçük, S. (2017). Çocuklarıyla baby gym aktivitelerine katılan ebeveynlerin rekreasyon fayda düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(4), 43-53.
8. Balcı, Ş., ve Koçak, M. C. (2017). Sosyal medya kullanımı ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. 1. Uluslararası İletişimde Yeni Yönelimler Konferansı bildiriler kitabı içinde (ss.34-45). Ankara.

9. Başaran, Z., Doğanay, M., Çolak, S., ve Erdal, R. (2019). Fitness merkezi üyelerinin egzersiz bağımlılığı, mutluluk ve yaşam doyumlarının kişisel özellikler açısından incelenmesi. 2. Uluslararası Herkes İçin Spor ve Wellness Kongresi bildiriler kitabı içinde (ss. 476-484). Antalya.
10. Bekmezci, M., ve Mert, İ, S. (2018). Yaşam tatmini ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 166-177.
11. Bilbek, M., ve Yılmaz, C, Y. (2014). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin sosyal karşılaştırma düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Spormetre Dergisi, 12(2), 105-112. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000258
12. Bozdal, Ö., ve Şahin, M. (2020). Üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin boş zaman ve yaşam tatminlerine etkisi. TÜBAD, 5(2), 220-235.
13. Bülbül, A., Ölçücü, B., ve Akyol, G. (2021). Spor elemanlarının rekreasyon fayda farkındalığı ile bedenlerini beğenme düzeyleri arasındaki ilişki. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 110-123. https://doi.org/10.17498/kdeniz.934526
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
15. Ciba, B. (2018). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medya kullanımı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lefkoşa.
16. Çakmak, E. (2018). Üniversite Öğrencilerinin sosyal medya kullanım düzeyleri ile sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Çolakoğlu, M., ve Başaran, Z. (2018). Üniversiteye hazırlanan öğrencilerde sosyal görünüş kaygısının spor yapan ve yapmayan açısından incelenmesi. ERPA International Congresses on Education, bildiriler kitabı içinde (ss.455-460). İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
18. Demiral, Y., Ergor, G., Ünal, B., Semin, S., Akvardar, Y., Kıvırcık, B., ve Alptekin, K. (2006). Normative data and discriminative properties of short form 36 (Sf-36) in Turkish urban population. Bmc Public Health, 6(1), 247.
19. Doğan, T. (2010). Sosyal görünüş kaygısı ölçeği’nin Türkçeye uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 151-159.
20. Doğan, M. N. (2018). Hukuk fakültesi öğrencilerinin rekreasyonel aktivitelerinden elde ettikleri faydaların ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
21. Elçi, G., Doğan, M., ve Gürbüz, B. (2019). Bireylerin rekreasyonda algılanan sağlık çıktıları ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Spor, Egzersiz & Antrenman Bilimi Dergisi, 5(3), 93–106. https://doi.org/10.18826/useeabd.536833
22. Erdem, N., ve Ergüney, S. (2005). Koroner arter hastalarında yaşam kalitesinin ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 8(3), 1-9.
23. Erman, M. S. (2017). Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin benlik saygı ve sosyal görünüş kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Düzce.
24. Ertüzün, E., Hadi, G., ve Fidan, E. (2020). Spor merkezine üye bireylerin rekreasyon fayda düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(3), 231-244. https://doi.org/10.17155/omuspd.657210
25. Erözkan, A. (2007). Üniversite öğrencilerinin reddedilme duyarlılıkları ile sosyal kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 225-240.
26. Göksel, A. G., Caz, Ç., Yazıcı, Ö, F., ve Zorba, E. (2018). Spor hizmeti alan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve öznel mutluluklarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 88-101. https://doi.org/10.31680/gaunjss.434184
27. Gülaçtı, F., Gür, R., ve Çiftçi, Z. (2017). Öğretmen adaylarının özgecilik ve yaşam doyumu düzeylerinin incelenmesi. Küreselleşen dünyada eğitim içinde (ss. 473-484), Ö. Demirel ve S. Dinçer (Ed.). Pegem Atıf İndeksi.
28. Güldür, B., ve Yaşartürk, F. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımındaki fayda ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES), 6(2), 495-506.
29. Gündoğar, D., Sallan Gül, S., Uskun, E., Demirci, S., ve Keçeci, D. (2007). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumunu yordayan etkenlerin incelenmesi. Klinik Psikiyatri, 10(1), 14-27.
30. Güngörmüş, H. A. (2007). Özel sağlık-spor merkezlerinden hizmet alan bireyleri rekreasyonel egzersize güdüleyen faktörler. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
31. Hampton, N. Z., ve Marshall, A. (2000). Culture, gender, self-efficacy and life satisfaction: a comparison between Americans and chinese people with spinal cord injuries. Journal of Rehabilitation, 66(3), 21-28.
32. Hazar, K., ve Koç, A. F. (2020). Bedensel engelli sedanter ve sporcu bireylerin fiziksel aktiviteye karşı tutumları ve yaşam tatmin düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 541- 554. https://doi.org/10.31680/gaunjss.822392
33. İncekara, T. (2018). Üniversite öğrencilerinde vücut algısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
34. Karademir, D. C. (2022). Rekreatif amaçlı tenis oynayan bireylerin algıladıkları rekreasyonel fayda serbest zaman doyumu ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
35. Karakaya, M., Kaya, B., Erkekli, S., ve Yavuz, E. (2021). Parents participating in leisure activities in kindergartens examination of recreation benefit levels. International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(45), 1768-1779.
36. Karaküçük, S. (2005). Rekreasyon (Serbest zamanları değerlendirme) “kavram, kapsam ve bir araştırma. (5. Baskı). Gazi Kitabevi.
37. Karaküçük, S., Ayyıldız- Durhan, T., Akgül, B. M., Aksın, K., ve Özdemir, A. S. (2019). Oryantiring sporcularında ekosentrik, antroposentrik, antipatik yaklaşımların rekreasyon fayda ile ilişkisi. GEFAD, 39(3), 1263-1288. https://doi.org/10.17152/gefad.578109
38. Karasar, N. (2000). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (10. Baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
39. Kocaer, G. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenleri ve adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutum, serbest zaman ilgilenim ve rekreasyon faaliyetlerine yönelik fayda düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bartın ili örneği). Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
40. Kuo, C. T. (2013). Leisure involvement, leisure benefits, quality of life, and job satisfaction. International Rewiew of Management and Business Research, 2(2), 421-428.
41. Kuş-Şahin, C., Akten, S., ve Erol U. E. (2009). Eğirdir meslek yüksekokulu öğrencilerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımlarının belirlenmesi üzerine bir çalışma. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 10(1), 62-71.
42. Müderrisoğlu, H., ve Uzun, S. (2004). Abant İzzet Baysal üniversitesi orman fakültesi öğrencilerinin rekreasyonel eğilimleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 5(2), 108-121.
43. Özge, F. I. (2013). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile benlik saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Üsküdar ilçesi örneği). Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi, İstanbul.
44. Öztürk, A., Kara, A., ve Körük, S. (2015). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri, cinsiyet rolleri ve yüz kızarma eğilimlerinin sosyal görünüm kaygılarını yordama gücü ve aralarındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 10(10), 733-748.
45. Pekdağ, F., ve Coşkun, F. (2010). Üniversiteli dansçıların sosyal fizik kaygı ve beden imgesinden hoşnut olma düzeyleri. Pamukkale Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 17-24.
46. Pekel, A., Karaoğlu, B., ve Atar, Ö. (2016). Üniversite yöneticilerinin yaşam tatmini ile çalışma performanslarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Erciyes ili örneği). The Journal of Academic Social Science, 4(29), 384-393.
47. Polat, E., Yoka, K., ve Üzüm, H. (2018). Taraftar özdeşleşme düzeyi ve yaşam tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi. 3. Uluslararası Avrasya Spor Eğitim ve Toplum Kongresi bildiriler kitabı içinde (ss. 446-455), Mardin.
48. Recepoğlu, E. (2013). Öğretmen adaylarının yaşam doyumları ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 311-326.
49. Senger, K. (2017). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin sosyal görünüş kaygı düzeylerinin incelenmesi. TURAN-SAM, 9(36), 751-756. http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
50. Şahin, E., Barut, Y., Ersanli, E., ve Kumcağız, H. (2014). Self-esteem and social appearance anxiety: An Investigation of secondary school students. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 4(3), 152–159.
51. Şimşek, O., ve Koçak, O. (2019). Türk ve yabancı öğrencilerin karşılaştırmalı olarak sosyal görünüş kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi. Middle East Journal of Refugee Studies, 4(1), 23-45.
52. Tabuk, E. M. (2009). Elit sporcularda iş aile çatışması ve yaşam tatmini ilişkilerinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
53. Tekkurşun-Demir, G., Namlı, S., ve Cicioğlu, H, İ. (2021). Takım ve bireysel sporlarla sosyal görünüş kaygısı sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumun belirleyicisi midir?. Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 19(4), 124-134.
54. Telli, E., ve Ünal, Z. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyo-demografik özelliklerine göre sosyal görünüş kaygısı: Bir alan araştırması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 134-146.
55. Tok, M. (2021). Genç yetişkinlerde narsisistik kişilik özelliklerinin sosyal görünüş kaygısı ve yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gedik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
56. Türker, A., Er, Y., Yavuz Eroğlu, S., Şentürk, A., ve Durmaz, M. (2018). Spor yapan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 9-15.
57. Ulucan, H., Kılınç, M., Kaya, K., ve Türkçapar, Ü. (2011). Beden eğitimi spor yüksekokullarında öğrenimlerine devam eden öğrencilerin umutsuzluk ve yaşam doyum düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 13(3), 349–356.
58. Vatansever, Ş., Ölçücü, B., Özcan, G., ve Çelik, A. (2015). Orta yaşlılarda fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi ilişkisi. The Journal of International Education Science, 2(2), 63-73.
59. Yalçınkaya, N. (2019). Üniversite öğrencilerinin rekreasyon fayda algıları ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sakarya.
60. Yalçınkaya, N., Ayhan, C., ve Soyer, F. (2019). Beden eğitimi ve spor bölümü öğrencilerinin rekreasyonel fayda algısı ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi. ERPA International Congresses on Education bildiriler kitabı içinde, (ss. 395-400). Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
61. Yelpaze, İ., ve Yakar, L. (2019). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumu ve bilişsel esnekliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(54), 913-935.
62. Yıldırımalp, S., Öner, M., ve Yenihan, B. (2014). Hemşirelerin iş-aile çatışması ve yaşam tatmini düzeyleri: demografik özellikler açısından bir değerlendirme. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 213-219.