Tam ve Kısmi Uyku Yoksunluğunda Performans

Öz

Canlı yaşamında önemli işlevleri bulunan uyku, merkezi sinir sisteminin işlevlerinde onarım sağlayan bir süreç olarak kabul edilmektedir. Uyku ile fiziksel etkinlik arasında önemli bir ilişki bulunmaktadır. Fiziksel etkinlik uyku sağlığını düzenlemede Amerikan Uyku Bozuklukları Derneği tarafından farmakolojik olmayan bir araç olarak kabul edilmektedir. Uykusuzluk birçok meslek grubunda olduğu gibi sporcularda da sık karşılaşılan bir sağlık sorunudur. Bu derlemenin birincil amacı tam ve kısmi uyku yoksunluğunun anaerobik ve aerobik performans üzerindeki etkilerinin açıklanmasıdır. Derlemenin bir diğer amacıysa uyku sağlığına katkıda bulunabilecek egzersiz türlerinin, egzersiz şiddetinin ve egzersizin gerçekleştirildiği saat dilimlerinin incelenmesidir. Bu amaçla Ege Üniversitesi elektronik kütüphanesi aracılığıyla ulaşılan EBSCOHOST, Medline, Proquest Medical and Health Package, Google Akademik, Science Direct, SpringerLINK-Kluwer Online, Synergy, Taylor&Franis Online Journals veri tabanları “Sleep”, “ Sleep and aerobic performance”, “Sleep and anaerobic performance” anahtar kelimeleri kullanılarak taranmıştır. Ulaşılabilen çalışmalardan elde edilen sonuç, anaerobik ve aerobik performansın 72-100 saatlik tam uyku yoksunluğunda bozulmaya başladığı yönündedir. Aerobik performans, uykusuzluk nedeniyle bozulan hormonal ve metabolik süreçlerden daha kolay etkilendiğinden anaerobik performansa oranla daha erken bozulmaya başlamaktadır. Uykusuzluktan en çok etkilenen özellikler ise ruhsal ve nörolojik özelliklerdir. Uykuyu düzenlemede egzersizden beklenen yarar, toplam uyku ve yavaş dalga uykusu süresinde artışın sağlanması ve uykuya dalma süresinde azalmanın oluşmasıdır. Bu beklentilerin elde edilebilmesi için orta şiddetteki dayanıklılık egzersizlerinin öğleden sonraki saatlerde düzenli olarak yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Uyku, Tam uyku yoksunluğu, Kısmi uyku yoksunluğu, Anaerobik performans, Aerobik performans

Performance with total and partial sleep deprivation

Abstract

Sleep as an important part of daily life is accepted as the process of recuperation and recovery in central nervous system. There’s a considerable relationship betweenphysical activity and sleep. American Sleep Disorders Association determined that physical activity is a non-pharmalogical cure for the quality and regulation of sleep. Sleep deprivation is a commonly seen health problem among athletes as well as among otheroccupations. The first aim of this review is to explain the effects of partial and total sleepdeprivation on aerobic and anaerobic performance. The other aim is to exame the exercisetypes, intensities and time of the day of exercise, which can contribute to sleep health.The databases of EBSCOHOST, Medline, Proquest Medical and Health Package, GoogleAcademic, Science Direct, SpringerLINK-Kluwer Online, Synergy, Taylor&Franis OnlineJournals were reached through the electronic library of Ege University with the keywordsof “Sleep”, “Sleep and aerobic performance”, “Sleep and anaerobic performance”. According to the results obtained from the studies, aerobic and anaerobic performance starts todecrease after 72-100 hours of total sleep-deprivation. Compared to anaerobic performance, aerobic performance is affected more easily from the hormonal and metabolicprocesses that might have been affected negatively from the total sleep deprivation. Themost affected characteristics are psychological and neurological. The role of physical activity on sleep regulation is to increase total and slow wave sleep time and to decrease thetime needed to go sleep. In order to achieve those fore-mentioned results, medium intensity endurance exercises should be done regularly in the afternoon hours

Keywords

• Sleep, Total sleep deprivation, Partial sleep deprivation, Anaerobic performance, Aerobic performance