Dahiliye ve Cerrahi Hemşirelerinin Etik Tutumlarının İncelenmesi: Bir Üniversite Hastanesi Örneği

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, bir üniversite hastanesinin dahiliye ve cerrahi servislerinde çalışan hemşirelerin, hemşirelik bakımındaki etik tutumlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu araştırma, Eylül - Ekim 2021 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinde çalışan 156 gönüllü hemşire ile yapıldı. Veriler “Hemşire Tanıtım Formu” ve “Hemşirelik Bakımında Etik Tutum Ölçeği” kullanılarak toplandı. Araştırma için etik kurul ve kurum izinleri alındı. Verilerin analizi SPSS 20.0 programında tanımlayıcı analizler ve Mann Whitney U kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin %52,6’sının dahiliye servislerinde çalıştığı, %64.7’sinin lisans eğitimi aldığı, birlikte yaşadığı kişilerin %73.1’inin COVID-19 tanısı aldığı, %75’inin COVID-19 tanılı hastalara bakım verdiği belirlendi. Hemşirelerin %26.3’ü COVID-19 tanısı aldığını, tanı alanların %58.5’i bulaş kaynağının hastane ortamı olduğunu belirtti. Araştırmada Hemşirelik Bakımında Etik Tutum Ölçeği puan ortalaması 157.28 ± 13.31 (Ölçekten alınabilecek puan aralığı: 34-170) olarak bulundu. COVID-19 tanısı alan hastalara bakım vermeyen hemşirelerin etik tutumlarının, bakım verenlere göre, anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p < 0.05). Diğer değişkenlerin hemşirelik bakımında tutumu etkilemediği (p > 0.05), ayrıca yaş ve çalışma süresi ile tutum düzeyleri arasında bir ilişki olmadığı (p > 0.05) saptandı. Sonuç: COVID-19 pandemi döneminde yapılan bu araştırmada hemşirelerin bakımda etik tutumlarının olumlu olduğu ve COVID-19 tanılı hastalara bakım vermenin etik tutumlarını olumsuz etkilediği belirlendi. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, özellikle COVID-19 hastalarına bakım veren hemşirelerin, hemşirelik bakımında etik tutumlarının geliştirilmesi için, girişimlerde bulunulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Etik
• etik tutum
• COVID-19
• hemşirelik
• hemşirelik bakımı

Investigation of the Ethical Attitudes of Internal Medicine and Surgical Nurses: The Case of a University Hospital

Öz

Objective: The aim of this study was to determine the ethical attitudes of nurses working in the internal medicine and surgical wards of a university hospital. Materials and Method: This cross-sectional study was conducted between September and October 2021 with 156 volunteer nurses working in a university hospital. Data were collected using the "Nurse Introduction Form" and "Ethical Attitude Scale in Nursing Care". The ethics committee and institutional permissions were obtained for the study. Data were analyzed by descriptive analyses, and Mann-Whitney U tests in SPSS 20.0 software. Results: It was determined that 52.6% of the nurses worked in internal medicine services, 64.7% had undergraduate education, 73.1% of their cohabitants were diagnosed with COVID-19, and 75% of them provided care to patients diagnosed with COVID-19. 26.3% of the nurses stated that they were diagnosed with COVID-19, and 58.5% of those diagnosed stated that the source of transmission was the hospital environment. In the study, the mean score of the Ethical Attitude in Nursing Care Scale was found to be 157.28 ± 13.31 (Scale score range: 34–170). It was determined that the ethical attitudes of nurses who did not provide care to patients diagnosed with COVID-19 were significantly higher than those of those who did (p < 0.05). It was determined that other variables did not affect attitude in nursing care (p > 0.05), and there was no relationship between age, working time, and attitude levels (p > 0.05). Conclusion: In this study conducted during the COVID-19 pandemic period, it was determined that nurses' ethical attitudes toward caring for patients diagnosed with COVID-19 negatively affected their ethical attitudes. According to the results of this study, it is recommended that interventions be made to improve the ethical attitudes of nurses, especially those who care for COVID-19 patients, in nursing care.

Anahtar Kelimeler

• Key words: Ethics
• ethical attitude
• COVID-19
• nursing
• nursing care.

Kaynakça

1. 1. Asare, P, Ansah, EW, Sambah F, Ethics in healthcare: Knowledge, attitude and practices of nurses in the Cape Coast Metropolis of Ghana, PLoS One, 2022,17(2):e0263557. doi:10.1371/journal.pone.0263557.
2. 2. Kırca, N, Özgönül, ML, Kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde çalışan hemşirelerin hemşirelik bakımında etik tutumu ve etkileyen faktörler, Türkiye Biyoetik Dergisi, 2020,7(2),70-79.
3. 3. Üstün Ç, Özçiftçi S, COVID-19 Pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlem üzerine etkileri: Bir değerlendirme çalışması, Anatolian Clinic Journal of Medical Sciences, 2020,25,142-153.
4. 4. Palandöken, EA, COVID-19 pandemisi ve hemşireler için etik sorunlar, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2020,5(2),139-142.
5. 5. Varma, R, Das, S, Singh, T, Cyberchondria Amidst COVID- 19 Pandemic: Challenges and Management Strategies, Frontiers in Psychiatry, 2021, 12, 1-7.
6. 6. Doğanyiğit, PB, Keçeligil, HT, Covid-19 pandemi sürecinde bireylerin sağlık kaygılarının siberkondri üzerindeki etkisi, Celal Bayar Ünivversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2022, 9(3), 355-362.
7. 7. Dığın, F, Kızılcık, ZÖ, Güçlü, F, Erol, G, Fear of coronavirus in intensive care nurses: A cross-sectional study (Yoğun bakım hemşirelerinde koronavirüs korkusu: Kesitsel bir çalışma), Journal of Surgery and Medicine, 2022,6(4),419-423, doi: 10.28982/josam.938582.
8. 8. Turale, S, Meechamnan, C, Kunaviktikul, W, Challenging times: ethics, nursing and the COVID-19 pandemic, International nursing review, 2020,67(2)164-167. doi:10.1111/inr.12598.

9. 9. Morley, G, Grady, C, McCarthy, J, Ulrich, CM, Covid-19: Ethical challenges for nurses, Hastings Cent Rep, 2020,50(3),35-39. doi:10.1002/hast.1110
10. 10. Kahriman, İ, Yeşilçiçek, ÇK, Klinik hemşirelerin etik duyarlılığı, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2017, 6,111-121.
11. 11. Özçiftçi, S, Hemşirelik bakımında etik tutum ölçeği geliştirme, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), İzmir, Türkiye: Hemşirelik, Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstütüsi, 2020.
12. 12. Başak, T, Uzun, Ş, Arslan, F, Yoğun bakım hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi, Gülhane Tıp Dergisi, 2012,52(1),76- 81.
13. 13. Fırat, B, Karataş, G, Barut, A, Metin, G, Sarı, D, Acil servis hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2017,10 (4),229-235. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfed/issue/46787/586701
14. 14. Savcı, C, Karaaslan, Y, Hekim ve Hemşirelerin Bakım/Tedavi Uygulamalarındaki Etik Duyarlılıkları: Tanımlayıcı Araştırma, Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics, 2022,30(2),143-50.
15. 15. Jia, Y, Chen, O, Xiao Z, Xiao, J, Bian, J, Jia, H, Nurses' ethical challenges caring for people with COVID-19: A qualitative study, Nursing Ethics, 2021,28(1), 33-45. doi:10.1177/0969733020944453.
16. 16. Sperling, D, Ethical dilemmas, perceived risk, and motivation among nurses during the COVID-19 pandemic, Nursing Ethics, 2021,28(1),9-22. doi:10.1177/0969733020956376.
17. 17. Kelley, MM, Zadvinskis, IM, Miller, PS, et al, United States nurses' experiences during the COVID-19 pandemic: A grounded theory, Journal of Clinical Nursing, 2022,31(15-16),2167-2180. doi:10.1111/jocn.16032.
18. 18. Muñoz‐Quiles, JM, Ruiz‐Fernández, MD, Hernández‐Padilla, JM, et al, Ethical conflicts among physicians and nurses duringthe COVID‐19 pandemic: A qualitative study, Journal of Evaluation in Clinical Practice, 2023,29(1),117-125. doi:10.1111/jep.13742.
19. 19. Miljeteig, I, Forthun, I, Hufthammer, KO, et al, Priority-setting dilemmas, moral distress and support experienced by nurses and physicians in the early phase of the COVID-19 pandemic in Norway, Nursing Ethics, 2021,28(1),66-81. doi:10.1177/0969733020981748.
20. 20. Liberati, E, Richards, N, Willars, J, et al, A qualitative study of experiences of NHS mental healthcare workers during the Covid-19 pandemic, BMC Psychiatry, 2021,21(1),250. doi:10.1186/s12888-021-03261-8.
21. 21. Özyer, K, Azizoğlu, Ö, Demografik değişkenlerin kişilerin etik tutumları üzerindeki etkileri, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2010,6(2):59-84.
22. 22. Metin, G, Fırat, B, Karataş, G, Barut, A, Sarı, D, Acil servis hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2017,10(4), 229-235.
23. 23. Dikmen Y, Yoğun bakım hemşirelerinde etik duyarlılığın incelenmesi, Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 2013,2(1),1-7.
24. 24. Mert, S, Sayilan, AA, Karatoprak AP, Baydemir C, The effect of Covid-19 on ethical sensitivity, Nursing Ethics, 2021,28(7-8), 1124–1136. doi:10.1177/09697330211003231.