Kronik Ruhsal Hastalığı Olan Bireylerin Yakınlarının Tedavi Ve Hastaneye Yatış Sürecindeki Deneyimleri

Öz

Öz Amaç: Bu araştırmanın amacı; bipolar bozukluk ve şizofreni hastalığına sahip bireylerin yakınlarının, tedavi ve hastaneye yatış sürecindeki deneyimlerinin incelenmesi ve deneyimlerine yönelik algıların anlaşılmasıdır. Yöntem: Bu araştırma nitel araştırma olarak tasarlanmış ve fenomenolojik desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 5’i bipolar bozukluk, 5'i şizofreni tanısı olan 10 bireyin yakınıyla görüşülmüştür. Araştırmada katılımcılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmanın bulguları, “Yatış Sürecinde Hissedilenler”, “Başa Çıkma” ve “Çevrenin Tutumu” alt temalarından oluşan “Yatış Süreci” ve “Hastalığın Aileye Etkisi”, “Ailenin Tedavideki Rolü”, “Destekler Olmasaydı”, “Yatış ve Tedavi Sürecinde Yaşanan Zorluklar”, “Yatış ve Tedavi Sürecindeki İhtiyaçlar” ve “Sürece Yeniden Başlansaydı” alt temalarından oluşan “Hastalık ve Aile” ana temaları altında ele alınmıştır. Araştırma sonucunda hasta bireylerin yakınlarının hem tedavi sürecini etkilediği hem de tedavi sürecinden etkilendiği; hastalığa bağlı olarak sorunlar yaşadığı, bu nedenle hayatlarında birtakım değişiklikler yapma gerekliliği duyduğu görülmüştür. Ayrıca hasta yakınlarının hastalık hakkında bilgi edinmeye, psikolojik destek almaya, hasta ile ve tedavi sürecindeki profesyoneller ile daha sağlıklı iletişim kurma becerisine, yaşanılan zor ve ağır tecrübeler karşısında işlevsel başa çıkma stratejileri geliştirmeye, yakın çevreden sosyal destek almaya, damgalayıcı olmayan yaklaşımlara ihtiyaç duyduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç: Hasta yakınlarının da süreçten etkilendiği göz önünde bulundurularak yakını hastane yatışı yapmış aileler ile grup terapileri organize etmek, hasta yatış sürecinde iken, ailenin de farklı bir sağaltım sürecine dahil edilmesi, bu sürecin psikoeğitim ve psikolojik destek gibi unsurları içermesinin ve toplumu bu hastalıklar konusunda bil

Anahtar Kelimeler

• Kronik ruhsal hastalık
• Hasta yakını
• Bipolar bozukluk
• Şizofreni

The Experiences of Relatives of Individuals with Chronic Mental Illness During The Treatment and Hospitalization Process

Öz

Abstract Objective: The aim of this research is to examine the experiences of caregivers of individuals with bipolar disorder and schizophrenia, treatment and hospitalization process and to understand the perceptions regarding their experiences. Method: This research was designed as a qualitative research and was conducted using a phenomenological design. Within the scope of the research, close to 10 individuals, 5 of whom had bipolar disorder and 5 of whom had schizophrenia, were interviewed. In the research, in-depth interviews were conducted with the participants and a semi-structured interview form was used in these interviews. The data obtained were subjected to descriptive analysis. Results: The findings of the study, “The Hospitalization Process” consisting of the sub-themes “Feelings During the Hospitalization”, “Coping” and “Attitude of the Environment” and “The Effect of the Disease on the Family”, “The Role of the Family in the Treatment”, “If There Was No Support”, “Difficulties in the Hospitalization and Treatment Process” ”, “Needs in the Hospitalization and Treatment Process” and “Illness and Family” consisting of sub-themes “If the Process Had Been Restarted” were discussed under the main themes. As a result of the research, it was seen that the relatives of the sick individuals affected both the treatment process and the treatment process; they experienced problems depending on the disease, therefore they felt the need to make some changes in their lives. In addition, it has emerged that the patient’s relatives need to learn about the disease, to receive psychological support, to have a healthier communication with the patient and the professionals in the treatment process, to develop functional coping strategies in the face of difficult and heavy experiences, to receive social support from the close environment and non-stigmatizing approaches. Conclusion: Considering that patient relatives are also affected by the process, organizing group therapies with families with close hospitalizations, while the patient is in the process of hospitalization, the family is also involved in a different survival process, It has been concluded that this process may include elements such as psychoeducation and psychological support and it may be important to organize programs that can inform the community about these diseases.

Anahtar Kelimeler

• Chronic mental illness
• Patient relative
• Bipolar disorder
• Schizophrenia

Kaynakça

1. 1. Yazıcı A, Saatçioğlu Ö, Coşkun S, Yanık M. Bakırköy Kronik Ruhsal Hasta Rehabilitasyon Formu'nun Yapılandırılması/Structuring of the Bakırköy Rehabilitation Form for Patient with Chronic Mental Illness. Noro-Psikyatri Arsivi. 2010; 47(3):183-195.
2. 2. Kızıl ETÖ, Özpolat AGY.Kronik psikiyatrik hastalığı bulunan hastaların bakımverenlerinde tükenmişlik sendromunun boyutları. Kriz Dergisi. 2010; 18(3):1-7.
3. 3. Saunders JC. Families living with severe mental illness: A literature review. Issues in mental health nursing. 2003; 24(2):175-198.
4. 4. Pickett-Schenk SA, Lippincott RC, Bennett C, Steigman PJ. Improving knowledge about mental illness through family-led education: the journey of hope. Psychiatric Services. 2008; 59(1):49-56.
5. 5. Çifci EG, Gök FA, Arslan E. Kurum Bakımından Toplum Temelli Bakıma Geçiş: Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinde Çalışan Sosyal Hizmet Uzmanlarının Rolü. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2015; 26(1):163-176.
6. 6. Arslantaş H, Adana F. Şizofreninin bakım verenlere yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2011; 3(2):251-277.
7. 7. Köroğlu A, Hocaoğlu Ç. Şizofrenide aile yükü, aile işlevleri ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ortadoğu Tıp Dergisi. 2009; 11(3):294-302.
8. 8. Ak M, Yavuz KF, Lapsekili N, Türkçapar, MH. Kronik psikiyatrik bozukluğu bulunan hastaların ve bakım verenlerinin bakım yükü açısından değerlendirilmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi. 2012; 25(4):330-337.

9. 9. Perlick DA, Rosenheck RA, Miklowitz DJ, Chessick C, Wolff N, Kaczynski R et al. Prevalence and correlates of burden among caregivers of patients with bipolar disorder enrolled in the Systematic Treatment Enhancement Program for Bipolar Disorder. Bipolar Disorders. 2007; 9(3):262-273.
10. 10. Awad AG, Voruganti LN. The burden of schizophrenia on caregivers: a review. Pharmacoeconomics. 2008; 26:149-162.
11. 11. Jonker L, Greeff AP. Resilience factors in families living with people with mental illnesses. Journal of Community Psychology. 2009; 37(7):859-873.
12. 12. Cleary M, West S, Hunt GE, McLean L, Kornhaber R. A qualitative systematic review of caregivers’ experiences of caring for family diagnosed with schizophrenia. Issues in mental health nursing. 2020; 41(8):667-683.
13. 13. Iavarone A, Ziello AR, Pastore F, Fasanaro AM, Poderico C. Caregiver burden and coping strategies in caregivers of patients with Alzheimer’s disease. Neuropsychiatric disease and treatment. 2014; 1407-1413.
14. 14. Chakrabarti S. Research on family caregiving for mental illness in India and its impact on clinical practice: Are we doing enough to help families?. Indian Journal of Social Psychiatry. 2016; 32(1):19.
15. 15. Stanley S, Balakrishnan S, Ilangovan S. Psychological distress, perceived burden and quality of life in caregivers of persons with schizophrenia. Journal of Mental Health. 2017; 26(2):134-141.
16. 16. Platt S. Measuring the burden of psychiatric illness on the family: an evaluation of some rating scales. Psychological Medicine. 1985; 15(02):383-393.
17. 17. Fadden G, Bebbington P, Kuipers L. The burden of care: the impact of functional psychiatric illness on the patient's family. The British Journal of Psychiatry. 1987; 150(3):285-292.
18. 18. Ganguly KK., Chadda RK, Singh TB. Caregiver burden and coping in schizophrenia and bipolar disorder: A qualitative study. American Journal of Psychiatric Rehabilitation. 2010; 13(2):126-142.
19. 19. Turtank A, Künüroğlu F. Şizofreni Tanısı Alan Çocuğa Sahip Ailelerin Deneyimleri. Çocuk ve Medeniyet. 2022; 7(13):66-95.
20. 20. Dixon L, Adams C, Lucksted A. Update on Family Psychoeducation for Schizophrenia. Schizophrenia Bulletin. 2000; 26(1): 5–20.
21. 21. Pitschel-Walz G, Leucht S, Bäuml J, Kissling W, Engel RR. The effect of family interventions on relapse and rehospitalization in schizophrenia—a meta-analysis. Schizophrenia bulletin. 2001; 27(1):73-92.
22. 22. Ogilvie AD, Morant N, Goodwin GM. The burden on informal caregivers of people with bipolar disorder. Bipolar disorders. 2005; 7:25-32.
23. 23. Sarandöl A, Akkaya C, Eracar N, Kirli S. Şizofreni hastaları ve yakınlarıyla yapılan sanatla terapinin hastalık belirtileri, bireysel ve toplumsal beceriler üzerine etkisi. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2013; 14(4):333-339.
24. 24. Bademli K, Duman ZÇ. Aileden Aileye Destek Programına İlişkin Deneyimler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2014; 7(2):115-118.
25. 25. Creswell JW, Çeviren Bütün M ve Demir SB. Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve nitel araştırma deseni. Ankara: Siyasal Kitabevi; 2021.
26. 26. Miles MB, Huberman AM. Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. USA: Sage; 1994.
27. 27. Baş T, Akturan U. Sosyal bilimlerde bilgisayar destekli nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık; 2017.
28. 28. Coşkun R, Altunışık R, Yıldırım E. Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık; 2017.
29. 29. Şahan HH, Uyangör N. Bilimsel Araştırmalarda Örneklem Seçimi. Çelebi M, editör. Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi; 2021. s.111-140.
30. 30. Eti İ, Türkkan BT. Nitel Araştırmaların Desenlenmesi. Bütün M, Demir SB, editör(ler). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi; 2018. s.209-259.
31. 31. Creswell JW. Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Traditions. California: Sage; 1998.
32. 32. Tekin HH. Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. İstanbul University Journal of Sociology. 2006; 3(13):101-116.
33. 33. Baltacı A. Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019; 5(2):368-388.
34. 34. Gülseren L.” Şizofreni ve aile: güçlükler, yükler, duygular ve gereksinimler”, Türk Psikiyatri Dergisi. 2002; 13(2):143-151.
35. 35. Lee AM, Simeon D, Cohen LJ, Samuel J, Steele A, Galynker II. Predictors of patient and caregiver distress in an adult sample with bipolar disorder seeking family treatment. The Journal of Nervous And Mental Disease. 2011; 199(1):18-24.
36. 36. Hernandez M, Barrio C. Perceptions of subjective burden among Latino families caring for a loved one with schizophrenia. Community Mental Health Journal. 2015; 51(8):939–948.
37. 37. Olwit C, Musisi S, Leshabari S, Sanyu I. Chronic sorrow: lived experiences of caregivers of patients diagnosed with schizophrenia in Butabika mental hospital, Kampala, Uganda. Archives of psychiatric nursing. 2015; 29(1):43-48.
38. 38. Gök FA. Şizofreni Hastalarına Bakım Veren Kadınların Yaşadıkları Güçlüklerin Değerlendirilmesi: Nitel Bir Araştırma. Journal of International Social Research. 2017; 10(53):433-441.
39. 39. Yüksel R, Kızılkaya M, Keskin AÖ. Şizofreni Tanılı Çocuğu Olan Annelerin Şizofreniye İlişkin Metaforik Algıları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2022; 9(2):142-148.
40. 40. Magaña SM, Ramirez Garcia JI, Hernández MG, Cortez R. Psychological distress among Latino family caregivers of adults with schizophrenia: The roles of burden and stigma. Psychiatric services. 2007; 58(3):378-384.
41. 41. Çam O, Bilge A. Türkiye’de ruhsal hastalığa/hastaya yönelik inanç, tutum ve damgalama süreci: Sistematik derleme. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2013; 4(2):91-101.
42. 42. Krupchanka D, Kruk N, Murray J, Davey S, Bezborodovs N, Winkler P et al. Experience of stigma in private life of relatives of people diagnosed with schizophrenia in the Republic of Belarus. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology. 2016; 51(5):757–765.
43. 43. Özkan B, Arguvanlı S, Saraç B, Medik K. Kronik Ruhsal Bozukluğu Olan Hasta Yakınlarının Stigmaya İlişkin Görüşleri. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hemşirelik E-Dergisi. 2014; 2(1):1-6.
44. 44. Zhou Y, Ning Y, Rosenheck R, Sun B, Zhang J, Ou Y et al. Effect of living with patients on caregiver burden of individual with schizophrenia in China. Psychiatry Research. 2016; 245:230–237.
45. 45. Gater A, Rofail D, Tolley C, Marshall C, Abetz-Webb L, Zarit SH et al. “Sometimes it’s difficult to have a normal life”: Results from a qualitative study exploring caregiver burden in schizophrenia. Schizophrenia Research and Treatment. 2014; 1-13.
46. 46. Ae-Ngibise KA, Doku VCK, Asante KP, Owusu-Agyei S. The experience of caregivers of people living with serious mental disorders: a study from rural Ghana. Global health action. 2015; 8(1):26957.
47. 47. Brain C, Kymes S, DiBenedetti DB, Brevig T, Velligan DI. Experiences, attitudes, and perceptions of caregivers of individuals with treatment-resistant sch izophrenia: a qualitative study. BMC psychiatry. 2018; 18(1):1-13.
48. 48. Kaya Y, Öz F. Global social functioning of patients with schizophrenia and care burden of caregiving relatives. Journal of Psychiatric Nursing. 2019; 10(1):28-38.
49. 49. O’Connell KL. What can we learn? Adult outcomes in children of seriously mentally ill mothers. Journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing. 2008; 21(2):89-104.
50. 50. Öç ÖY, Şişmanlar ŞG, Ağaoğlu B, Tural Ü, Önder E, Karakaya I. Anne-babalarında ruhsal bozukluk olan çocukların ruhsal durumlarının değerlendirilmesi. Klinik Psikiyatri. 2006; 9(1):123-130.
51. 51. Gümüş AB. Şizofreni hastalarının ve yakınlarının sağlık eğitimi gereksinimleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2006; 7(1):33-42.
52. 52. Çakır F, İlnem C, Yener F. Compliance in follow-up and treatment after discharge among chronic psychotic patients. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences. 2010; 23(1):50.