TR
EN
Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi
Öz
Giriş ve Amaç: Kanser tedavisi, bireyler için oldukça zorlu ve stresli bir süreç olabilmektedir. Sanal gerçeklik teknolojisi, bireylerin bu zorlu tedavi sürecinde desteklenmelerine yardımcı bir araç olarak kullanılabilir. Bu çalışma, ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarında sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının spiritüel iyilik hali ve yaşam tutumu üzerine etkisini incelemek amacıyla yürütüldü.
Gereç ve Yöntemler: Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarımda yürütülen bu çalışma, Mayıs 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına kanser tanısı olan 42 (21 kontrol; 21 müdahale grubu) birey alındı. Verilerin toplanmasında Bireyi Tanıtıcı Bilgi Formu, Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi-Spiritüel İyilik Hali Ölçeği ve Yaşam Tutum Profili Ölçeği kullanıldı. Müdahale grubunda bulunan hastalara ardışık üç kemoterapi kürü esnasında sanal gerçeklik gözlüğü kullanılarak, rahatlatıcı müzik fonu ve içeriğe sahip videolar izletildi.
Bulgular: Katılımcıların %30,9’u 32-50 yaş grubunda yer alırken, %50’si 51-69 yaş grubunda, %19,1’i ise 70 yaş ve üzeri yaş grubundaydı. Grup arası karşılaştırmalarda müdahale grubunda bulunan hastaların Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi-Spiritüel İyilik Hali Ölçeği (p= 0,001; U= 87,00) ve Yaşam Tutum Profili Ölçeği (p< 0,001; U= 38,00) son test puanlarının kontrol grubunda bulunanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada, kemoterapi esnasında sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının bireylerin spiritüel iyilik düzeylerinin artırılmasına ve olumlu bir yaşam tutumu geliştirmelerine yardımcı olduğu tespit edildi. Bu doğrultuda kemoterapi esnasında sanal gerçeklik gözlüğünden yararlanılması, kanser hastalarına tedavi sürecinde destek sağlanmasına ve hemşirelik uygulamalarının desteklenmesine yardımcı olabilir.
Anahtar kelimeler: Kanser, kemoterapi, maneviyat, sanal gerçeklik, tutum
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma, TÜBİTAK–2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği Programı kapsamında desteklenmiştir (No: 1919B012217239).
Proje Numarası
1919B012217239
Etik Beyan
Bu çalışma için etik kurul onayı Amasya Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Tarih: 06.04.2023 ve Sayı No: 2023/56).
Teşekkür
Araştırmaya katılan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.
Kaynakça
- 1. Caldeira, S, Timmins, F, de Carvalho, E. C, Vieira, M, Spiritual well-being and spiritual distress in cancer patients undergoing chemotherapy: Utilizing the SWBQ as component of holistic nursing diagnosis, Journal of Religion and Health, 2017, 56(4), 1489-1502. doi: 10.1007/s10943-017-0390-4
- 2. Ölmez, N, Karadağ, E, Ayaktan kemoterapi alan kanserli hastaların spiritüel iyilik hali ve psikolojik dayanıklılık düzeyi arasındaki ilişki, Sakarya Tıp Dergisi, 2022, 12(3), 390-402. doi:10.31832/smj.1075527
- 3. Hong, Y. T, Yeh, Y. C, Sun, J. L, Symptom Distress, social support, spiritual well-being, and quality of life among women with gynecologic cancer, Hu Li Za Zhi, 2024, 71(1), 60-71. doi: 10.6224/JN.202402_71(1).08
- 4. Smith, L, Webber, R, DeFrain, J, Spiritual well-being and its relationship to resilience in young people: A mixed methods case study, SAGE Open, 2013, 3(2), 1-16. doi:10.1177/2158244013485582
- 5. Gonzalez, P, Castañeda, S. F, Dale, J, Medeiros, E. A, Buelna, C, Nuñez, A, et al., Spiritual well-being and depressive symptoms among cancer survivors, Supportive Care in Cancer, 2014, 22(9), 2393-2400. doi: 10.1007/s00520-014-2207-2
- 6. Weathers, E, What is spirituality? In: Timmins, F, Caldeira, S (Eds.), Spirituality in healthcare: Perspectives for innovative practice, Springer Nature, Switzerland, 2019, p.2.
- 7. Ioannou, A, Paikousis, L, Papastavrou, E, Avraamides, M. N, Astras, G, Charalambous, A, Effectiveness of virtual reality vs guided imagery on mood changes in cancer patients receiving chemotherapy treatment: A crossover trial, European Journal of Oncology Nursing, 2022, 61, 102188. doi: 10.1016/j.ejon.2022.102188
- 8. Gautama, M. S. N, Huang, T. W, Haryani, H, A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials on the effectiveness of immersive virtual reality in cancer patients receiving chemotherapy, European Journal of Oncology Nursing, 2023, 67, 102424. doi: 10.1016/j.ejon.2023.102424
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
10 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
22 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 4
APA
Çiftlik, B., & Kurtgöz, A. (2024). Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4), 606-614. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509
AMA
1.Çiftlik B, Kurtgöz A. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED. 2024;11(4):606-614. doi:10.34087/cbusbed.1481509
Chicago
Çiftlik, Busenur, ve Asli Kurtgöz. 2024. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (4): 606-14. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509.
EndNote
Çiftlik B, Kurtgöz A (01 Aralık 2024) Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 4 606–614.
IEEE
[1]B. Çiftlik ve A. Kurtgöz, “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”, CBU-SBED, c. 11, sy 4, ss. 606–614, Ara. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1481509.
ISNAD
Çiftlik, Busenur - Kurtgöz, Asli. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/4 (01 Aralık 2024): 606-614. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509.
JAMA
1.Çiftlik B, Kurtgöz A. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED. 2024;11:606–614.
MLA
Çiftlik, Busenur, ve Asli Kurtgöz. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 4, Aralık 2024, ss. 606-14, doi:10.34087/cbusbed.1481509.
Vancouver
1.Busenur Çiftlik, Asli Kurtgöz. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED. 01 Aralık 2024;11(4):606-14. doi:10.34087/cbusbed.1481509