TR
EN
Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi
Abstract
Giriş ve Amaç: Kanser tedavisi, bireyler için oldukça zorlu ve stresli bir süreç olabilmektedir. Sanal gerçeklik teknolojisi, bireylerin bu zorlu tedavi sürecinde desteklenmelerine yardımcı bir araç olarak kullanılabilir. Bu çalışma, ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarında sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının spiritüel iyilik hali ve yaşam tutumu üzerine etkisini incelemek amacıyla yürütüldü.
Gereç ve Yöntemler: Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarımda yürütülen bu çalışma, Mayıs 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına kanser tanısı olan 42 (21 kontrol; 21 müdahale grubu) birey alındı. Verilerin toplanmasında Bireyi Tanıtıcı Bilgi Formu, Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi-Spiritüel İyilik Hali Ölçeği ve Yaşam Tutum Profili Ölçeği kullanıldı. Müdahale grubunda bulunan hastalara ardışık üç kemoterapi kürü esnasında sanal gerçeklik gözlüğü kullanılarak, rahatlatıcı müzik fonu ve içeriğe sahip videolar izletildi.
Bulgular: Katılımcıların %30,9’u 32-50 yaş grubunda yer alırken, %50’si 51-69 yaş grubunda, %19,1’i ise 70 yaş ve üzeri yaş grubundaydı. Grup arası karşılaştırmalarda müdahale grubunda bulunan hastaların Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi-Spiritüel İyilik Hali Ölçeği (p= 0,001; U= 87,00) ve Yaşam Tutum Profili Ölçeği (p< 0,001; U= 38,00) son test puanlarının kontrol grubunda bulunanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Bu çalışmada, kemoterapi esnasında sanal gerçeklik gözlüğü kullanımının bireylerin spiritüel iyilik düzeylerinin artırılmasına ve olumlu bir yaşam tutumu geliştirmelerine yardımcı olduğu tespit edildi. Bu doğrultuda kemoterapi esnasında sanal gerçeklik gözlüğünden yararlanılması, kanser hastalarına tedavi sürecinde destek sağlanmasına ve hemşirelik uygulamalarının desteklenmesine yardımcı olabilir.
Anahtar kelimeler: Kanser, kemoterapi, maneviyat, sanal gerçeklik, tutum
Keywords
Supporting Institution
Bu araştırma, TÜBİTAK–2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği Programı kapsamında desteklenmiştir (No: 1919B012217239).
Project Number
1919B012217239
Ethical Statement
Bu çalışma için etik kurul onayı Amasya Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Tarih: 06.04.2023 ve Sayı No: 2023/56).
Thanks
Araştırmaya katılan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.
References
- 1. Caldeira, S, Timmins, F, de Carvalho, E. C, Vieira, M, Spiritual well-being and spiritual distress in cancer patients undergoing chemotherapy: Utilizing the SWBQ as component of holistic nursing diagnosis, Journal of Religion and Health, 2017, 56(4), 1489-1502. doi: 10.1007/s10943-017-0390-4
- 2. Ölmez, N, Karadağ, E, Ayaktan kemoterapi alan kanserli hastaların spiritüel iyilik hali ve psikolojik dayanıklılık düzeyi arasındaki ilişki, Sakarya Tıp Dergisi, 2022, 12(3), 390-402. doi:10.31832/smj.1075527
- 3. Hong, Y. T, Yeh, Y. C, Sun, J. L, Symptom Distress, social support, spiritual well-being, and quality of life among women with gynecologic cancer, Hu Li Za Zhi, 2024, 71(1), 60-71. doi: 10.6224/JN.202402_71(1).08
- 4. Smith, L, Webber, R, DeFrain, J, Spiritual well-being and its relationship to resilience in young people: A mixed methods case study, SAGE Open, 2013, 3(2), 1-16. doi:10.1177/2158244013485582
- 5. Gonzalez, P, Castañeda, S. F, Dale, J, Medeiros, E. A, Buelna, C, Nuñez, A, et al., Spiritual well-being and depressive symptoms among cancer survivors, Supportive Care in Cancer, 2014, 22(9), 2393-2400. doi: 10.1007/s00520-014-2207-2
- 6. Weathers, E, What is spirituality? In: Timmins, F, Caldeira, S (Eds.), Spirituality in healthcare: Perspectives for innovative practice, Springer Nature, Switzerland, 2019, p.2.
- 7. Ioannou, A, Paikousis, L, Papastavrou, E, Avraamides, M. N, Astras, G, Charalambous, A, Effectiveness of virtual reality vs guided imagery on mood changes in cancer patients receiving chemotherapy treatment: A crossover trial, European Journal of Oncology Nursing, 2022, 61, 102188. doi: 10.1016/j.ejon.2022.102188
- 8. Gautama, M. S. N, Huang, T. W, Haryani, H, A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials on the effectiveness of immersive virtual reality in cancer patients receiving chemotherapy, European Journal of Oncology Nursing, 2023, 67, 102424. doi: 10.1016/j.ejon.2023.102424
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Services and Systems (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 29, 2024
Submission Date
May 10, 2024
Acceptance Date
August 22, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 11 Number: 4
APA
Çiftlik, B., & Kurtgöz, A. (2024). Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, 11(4), 606-614. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509
AMA
1.Çiftlik B, Kurtgöz A. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2024;11(4):606-614. doi:10.34087/cbusbed.1481509
Chicago
Çiftlik, Busenur, and Asli Kurtgöz. 2024. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali Ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 11 (4): 606-14. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509.
EndNote
Çiftlik B, Kurtgöz A (December 1, 2024) Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 11 4 606–614.
IEEE
[1]B. Çiftlik and A. Kurtgöz, “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”, CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 11, no. 4, pp. 606–614, Dec. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1481509.
ISNAD
Çiftlik, Busenur - Kurtgöz, Asli. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali Ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 11/4 (December 1, 2024): 606-614. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1481509.
JAMA
1.Çiftlik B, Kurtgöz A. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2024;11:606–614.
MLA
Çiftlik, Busenur, and Asli Kurtgöz. “Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali Ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 11, no. 4, Dec. 2024, pp. 606-14, doi:10.34087/cbusbed.1481509.
Vancouver
1.Busenur Çiftlik, Asli Kurtgöz. Ayaktan Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Sanal Gerçeklik Gözlüğü Kullanımının Spiritüel İyilik Hali ve Yaşam Tutumu Üzerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2024 Dec. 1;11(4):606-14. doi:10.34087/cbusbed.1481509