Interventions to Reduce Stress/Anxiety Levels in Mothers of Preterm Infants Hospitalised in the Neonatal Intensive Care Unit in Turkey: A systematic review

Abstract

Abstract Aim: The objective of this study is to conduct a systematic review in order to identify the most effective interventions for reducing the stress and anxiety levels of mothers whose premature infants are hospitalised in the Neonatal Intensive Care Unit (NICU) in Turkey. Method: Following the creation of the PROSPERO record, two independent researchers conducted a comprehensive search of the Scopus, PubMed, Web of Science, Google Scholar, and Higher Education Council National Thesis Center databases between 1 November 2023 and 24 March 2024. The objective of this search was to identify and examine all nursing studies conducted between 2013 and 2024. The searches were conducted using a combination of keywords and the PRISMA Checklist, which was used to record the characteristics of the included studies. Results: Following the examination of eight studies that met the inclusion criteria, it was observed that the majority of these studies were doctoral dissertations. The variables identified as affecting stress and anxiety levels were kangaroo care, music, oxytocin/breast massage, comprehensive support programmes and family-centred care programmes. Kangaroo care was evaluated in three studies, music in three studies, breast massage in two studies, a comprehensive support programme in one study and a family-centred care programme in one study. In three studies in which kangaroo care was evaluated, in three studies in which the effect of music was examined and in two studies in which breast massage was evaluated, it was observed that these interventions had a positive effect on stress/anxiety levels. One study in which a comprehensive support programme was applied and the training content included the introduction of the neonatal intensive care unit, neonatal training, skin-to-skin contact, provision of a training booklet and interaction plan with parents with similar experience also demonstrated a reduction in stress/anxiety. Conclusion: The interventions applied to mothers whose premature babies are hospitalised in the neonatal intensive care unit in Turkey are effective in reducing stress and anxiety. However, given the diverse stressors and reactions that mothers may encounter during the process, it is recommended that the stressors of the mothers be determined and the appropriate interventions be applied.

Keywords

• Anxiety
• mother
• premature baby
• stress
• Neonatal Intensive Care Unit

Türkiye’de Prematüre Bebeği Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Annelerin Stres/Anksiyete Düzeyini Azaltmaya Yönelik Girişimler: Sistematik Derleme

Abstract

Öz Giriş ve Amaç: Bu çalışma Türkiye’de prematüre bebeği Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde yatan annelerin stres/anksiyete düzeyini azaltmaya yönelik girişimleri belirlemek amacıyla yapılmış bir sistematik derlemedir. Gereç ve Yöntemler: PROSPERO kaydı oluşturulduktan sonra iki bağımsız araştırmacı tarafından 1 Kasım 2023-24 Mart 2024 tarihleri arasında Scopus, PubMed, Web of Science, Google Akademik, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında taranmış ve 2013-2024 yılları arasında yapılmış hemşirelik araştırmaları incelenmiştir. Anahtar kelimelerin farklı kombinasyonları ile yapılan taramalar PRISMA Kontrol Listesi ve dahil edilen araştırmaların özelliklerinin kaydedildiği tablo ile yürütülmüştür. Bulgular: Dahil edilme kriterlerini karşılayan 8 araştırmanın incelenmesi sonucunda çoğunun doktora tezi, stres/anksiyeteye etki eden değişkenlerin ise kanguru bakımı, müzik, oksitosin/meme masajı, kapsamlı destek programı ve aile merkezli bakım programı olduğu görülmüştür. Kanguru bakımı üç, müzik üç, meme masajı iki, kapsamlı destek programı bir, Aile Merkezli Bakım Programı bir çalışmada değerlendirilmiştir. Kanguru bakımının değerlendirildiği üç, müziğin etkisinin incelendiği üç ve meme masajının değerlendirildiği iki çalışmada da stres/anksiyete düzeyine olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Kapsamlı destek programı uygulanan ve eğitim içeriğinde yenidoğan yoğun bakım ünitesinin tanıtımı, yenidoğan eğitimi, ten tene temas, eğitim kitapçığı verilmesi ve benzer deneyimi olan ebeveynlerle etkileşim planı olan bir çalışmanın da stres/anksiyeteyi düşürdüğü görülmüştür. Sonuç: Türkiye’de prematüre bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan annelere uygulanan girişimlerin tamamı stres/anksiyete üzerinde etkilidir ancak annelerin süreç boyunca karşılaşacakları stresörlerin ve bu stresörlere karşı verebilecekleri tepkilerin farklı olması sebebiyle annelerin stresörlerinin belirlenerek ihtiyaç duydukları müdahalelerin uygulanması önerilir. Anahtar kelimeler: Anksiyete, anne, prematüre bebek, stres, yenidoğan yoğun bakım

Keywords

• Anksiyete
• anne
• prematüre bebek
• stres
• yenidoğan yoğunbakım

Supporting Institution

Herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Ethical Statement

Çalışma sistematik derleme olduğundan etik kurul raporu yoktur.

Thanks

Çalışmanın tüm aşamalarında bilgisi ve deneyimi ile desteğini esirgemeyen sevgili hocamız Prof.Dr. Besti ÜSTÜN’e sonsuz teşekkürlerimizi sunarız.

References

1. Abdeyazdan Z, Shahkolahi Z, Mehrabi T, Hajiheidari M. A family support intervention to reduce stress among parents of preterm infants in neonatal intensive care unit. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research. 2014;19(4):349-53.
2. Akkoyun, S., Tas Arslan, F. (2019). Investigation of stress and nursing support in mothers of preterm infants in neonatal intensive care units. Scand J Caring Sci 33(2):351-358. https://doi.org/10.1111/scs.12630
3. Bakır E. (2023). Yoğun bakımda preterm bebeği olan annelere uygulanan müzik destekli kanguru bakımının anne sütü miktarına, emzirmeye başlanma zamanına ve anksiyete düzeyine etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). T.C. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Danışman: Prof. Dr. Kafiye Eroğlu.
4. Baley J. Skin-to-skin care for term and preterm infants in the neonatal ıcu. Pediatrics 2015;136(3):596–599, DOI: 10.1542/peds.2015-2335.
5. Beheshtipour N, Baharlu SM, Montaseri S, Ardakani SM. The effect of the educational program on Iranian premature infants’ parental stress in a neonatal intensive care unit: a doubleblind randomized controlled trial. International Journal of Community-based Nursing and Midwifery. 2014 Oct;2(4):240-50.
6. Brown A, Rance J, Bennett P. Understanding the relationship between breastfeeding and postnatal depression: the role of pain and physical difficulties. J Adv Nurs. 2016 Feb;72(2):273-82. doi: 10.1111/jan.12832. Epub 2015 Oct 23. PMID: 26494433; PMCID: PMC4738467.
7. Bry A, Wigert H. Psychosocial support for parents of extremely preterm infants in neonatal intensive care: A qualitative interview study. BMC Psychol 2019;7(76).
8. Cano Giménez E, Sánchez-Luna M Providing parents with individualised support in a neonatal intensive care unit reduced stress, anxiety and depression. Acta paediatrica (Oslo, Norway: 1992). 2015;104(7):e300-5.

9. Carlo WA. The high risk infant. In Nelson Textbook of Pediatri-Volume 2. Eds: Kliegman RM, Stanton BF, Schor NF, Berhman RE, Geme III JW. Elsevier Company, Inc. 2016, 20th Edition, Canada, Philedephia, p: 819-830.
10. Cho ES, Kim SJ, Kwon MS, Cho H, Kim EH, Jun EM, Lee S. The effects of kangaroo care in the neonatal intensive care unit on the physiological functions of preterm infants, maternal–infant attachment, and maternal stress. Journal of Pediatric Nursing. 2016 Jul 1;31(4):430-8.
11. Conde-Agudelo A, Belizan JM, Diaz-Rossello J. Kangroo mother care to reduce morbidity and mortality in low birthweight infants. Cochrane Database Syst Rev 2016; 8.
12. Conk, Z., Başbakkal, Z., Yardımcı, F. (2018). Çocuk sağlığına genel bakış. In: Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B (Eds) Pediatri hemşireliği, Akademisyen Kitabevi, Ankara, pp 41-45.
13. Coşkun D. (2018). Preterm bebeği olan ve emziremeyen annelerin uyguladığı kanguru bakımının annelerin stres düzeyi ve süt miktarına etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Malatya: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi. Ulviye Günay.
14. Çakmak E. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan annelerin bakıma katılmalarının kaygı düzeyleri ve bakım sorunlarını çözme becerileri ile ilişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ebelik Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Aydın. 2015. Danışman: Prof.Dr. Zekiye Karaçam.
15. Çelebioğlu, A. (2006). Yenidoğanın hastane ye kabulünde ebeveynlerin duyguları ve hemşirelik yaklaşımı. Journal of Human Sciences, 1 (1). Çelen, R., Taş Arslan, F. (2017). The anxiety levels of the parents of premature infants and related factors. The Journal of Pediatric Research 4(2):68. https://doi.org/ 10.4274/jpr.65882
16. Çekin, B., Turan, T. (2018). The stress levels of parents of premature infants and related factors in nenoatal intensive care units. Turk J Pediatr 60(2):117-125. https://doi.org/10.24953/turkjped.2018.02.001
17. Çevik A, Alan S (2021) Oksitosin düzeyi ile postpartum depresyon arasındaki ilişki. TJFMPC. 15(1): 164-169. Dağlı E. (2019). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan preterm bebeklerin annelerinde müziğin ve oksitosin masajının süt salınımına etkisinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı. Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Neşe Çelik.
18. Deif, R., Burch, E. M., Azar, J., Yonis, N., Gabal, M. A., Kramani, N. E., & Dakhlallah, D. (2021). Dysphoric Milk Ejection Reflex: The Psychoneurobiology of the Breastfeeding Experience. Frontiers in Global Women S Health, 2. https://doi.org/10.3389/fgwh.2021.669826
19. Dünya Sağlık Örgütü. Erken Doğum 2021. [Erişim adresi: www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/newborn-health]. Erişim : 23.10.2023
20. Erdem Y. Anxiety levels of mothers whose infants have been cared for in unit level‐I of a neonatal intensive care unit in Turkey. J Clin Nurs. 2010;19(11‐12):1738–1747
21. Erdeve Ö, Atasay B, Arslan S. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış deneyiminin aile ve preterm bebek üzerine etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2008; 51(2):104-9.
22. Ertuğral Ş. (2022). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde preterm bebeği olan annelere yapılan meme masajı ve memeye sıcak kompres uygulamasının süt salınımı ve anksiyete üzerine etkisi: randomize kontrollü çalışma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Anabilim Dalı. Danışman: Prof. Dr. Gülten Güvenç. Göral, E. (2019). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde preterm bebeği yatan annelerin stres düzeylerine hemşirelik girişimlerinin etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Konya. Danışman: Prof. Dr. Emine Geçgil.
23. Göral E, Geçgil E. The effect of a comprehensive support program on the stress level of mothers in a neonatal intensive care unit. Nursing Practice Today: 2022; Volume 9, No 1, pp. 54-61.
24. K. Hirtz, M. Lau, A. Hall, S. Fucile. Interventions aimed at reducing the stress of mother’s whose infant is born premature: A scoping review. Journal of Neonatal Nursing 29 (2023) 602-611.
25. Kabasakal A. (2019). Preterm bebek annelerinde watson’ın modeliyle uygulanan kanguru bakımının laktasyon sürecine ve kaygı düzeyine etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara: T.C. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Danışman: Doç. Dr. Yeter Kitiş.
26. Kuo DZ, Houtrow AJ, Arango P, Kuhlthau KA, Simmons JM, Neff JM. Family-centered care: current applications and future directions in pediatric health care. Matern Child Health J. 2012 Feb;16(2):297-305. doi: 10.1007/s10995-011-0751-7. PMID: 21318293; PMCID: PMC3262132.
27. Melnyk, B.M., Feinstein, N.F., Alpert-Gillis, L., Fairbanks, E., Crean, H.F., Sinkin, R.A., Stone, P.W., Small, L., Tu, X., Gross, S.J., 2006. Reducing premature infants’ length of stay and improving parents’ mental health outcomes with the Creating Opportunities for Parent Empowerment (COPE) Neonatal Intensive Care Unit Program: a randomized, controlled trial. Pediatrics 118 (5), 1414–1427. https://doi. org/10.1542/peds.2005-2580.
28. Moberg, K. U., Danielle, K. P. (2013). Oxytocin effects in mothers and ınfants during breastfeeding. Infant, 9(6), 201-206.
29. Odabaş, R. K., Sökmen, Y., & TAŞPINAR, A. (2022). Türkiye’de Emzirme Sürecinde Uygulanan Nonfarmakolojik Yöntemler İle İlgili Yapılmış Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 15(1), 56–67. https://doi.org/10.46483/deuhfed.942281
30. Önal F. (2019). Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde uygulanan aile merkezli bakım programının etkinliğinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: T.C. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı. Danışman: Doç. Dr. Naime Altay.
31. Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ 2021;372:n71. doi: 10.1136/bmj.n71
32. Piccolo, O., Kinshella, M. W., Salimu, S., Vidler, M., Banda, M., Dube, Q., Kawaza, K., Goldfarb, D. A., & Nyondo‐Mipando, A. L. (2022). Healthcare worker perspectives on mother’s insufficient milk supply in Malawi. International Breastfeeding Journal, 17(1). https://doi.org/10.1186/s13006-022-00460-1
33. Sakinah, S., Pamungkasari, E. P., & Prasetya, H. (2023). Do Massage and Relaxation Music Therapy Increase Breast Milk Volume? A Meta-Analysis. Journal of Maternal and Child Health, 8(1), 33–47. https://doi.org/10.26911/thejmch.2023.08.01.04
34. Soğum D, Dikeç G. Yenidoğan yoğun bakım ünitesi’nde uygulanan kanguru bakımının annelerin stres düzeylerine etkisi. Sağlık ve Toplum 2020;30 (2) 114-122.
35. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cocuk-ergen-sagligi-db/Dokumanlar/Istatistikler/Premature_Dogumlar.pdf Erişim : 23.10.2023
36. Turan T, Başbakkal Z, Özbek Ş. Effect of nursing interventions on stressors of parents of premature infants in neonatal intensive care unit. Journal of Clinical Nursing. 2008 Nov;17(21):2856-66.
37. Uvnäs-Moberg K, Ekström-Bergström A, et al. Maternal behaviors and oxytocin release during breastfeeding: Hormonal link and impacts on child and maternal health. Hormones and Behavior, 2019.
38. Varışoğlu Y. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde prematüre bebeği olan annelere dinletilen müziğin anne sütü üretimine etkisi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı. Doktora Tezi. İstanbul. 201p. Danışman: Doç.Dr.İlkay Güngör Satılmış.