Araştırma Makalesi

Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi

Cilt: 11 Sayı: 4 29 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi

Öz

Giriş ve Amaç: Gerilim tipi başağrısı (GTBA) genel populasyonda en sık görülen başağrısıdır. Bu çalışmada GTBA saptanan olguların kognisyon durumu ve sağlıklı kontrol grubu ile kognitif fonksiyonlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma 01.10.2019 –15.06.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.2018 Uluslararası Başağrısı Sınıflamasına göre GTBA tanısı alan 18-55 yaş aralığındaki interiktal dönemdeki 50 hasta vaka grubu olarak; primer ve/veya sekonder başağrısı tanısı olmayan 50 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya alınmıştır. Katılımcıların verileri sosyodemografik özellikleri, tıbbi geçmişi, başağrısı tetikleyicileri, başağrısının klinik özelliklerini sorgulayan araştırmacılar tarafından geliştirilmiş sorgulama formu ile toplanmıştır. Bireylerin ağrı düzeyleri vizüel analog ağrı skalası (VAS) ile kognisyonları ise Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi (MoCA Test), Stroop testi, Görsel İşitsel Sayı Dizileri Testi B Formu (GİSD-B) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: GTBA hastalarında MoCA testinin toplam skorunda, dikkat ve gecikmeli hatırlama alt ölçek skorlarında kontrol grubuna göre düşüklük saptanmıştır. Stroop testinin toplam puanı;Stroop 4, Stroop 5, ve Stroop farkı (B5-B1) puanları GTBA grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. GİSD-B testinin toplam puanı ile duyu içi kaynaşım, duyular arası kaynaşım, görsel sözel, işitsel sözel, işitsel uyarım, görsel uyarım, sözel anlatım, yazılı anlatım alt ölçek puanları GTBA grubunda kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur. Hastalığın süresi arttıkça kognisyonda düşüşün arttığı saptanmıştır. Sonuç: GTBA olan olgularda kontrol grubuna göre kognitif testlerde belirgin düşüş saptanmıştır. Hastalıkla geçirilen süredeki artış kognisyondaki düşüşü de artırmaktadır. Hastaların kognisyonundaki düşüşü geciktirecek veya önleyecek tedavilerle kontrol altına alınmasına yönelik planlamalar yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. HeadacheClassificationCommittee of the International HeadacheSociety (IHS), The International classification of headachedisorders, 3rd edition, Cephalalgia, 2018, 38(1):1-211. doi: 10.1177/0333102417738202. PMID: 29368949..
  2. 2. Global Burden of DiseaseCollaborative Network, Global Burden of DiseaseStudy 2021 (GBD 2021) Results, Seattle, United States: InstituteforHealthMetricsand Evaluation (IHME), 2022.Available fromhttps://vizhub.healthdata.org/gbd-results/.
  3. 3. Steiner, T.J, Husøy, A, Stovner, L.J, GBD2021: headachedisordersand global losthealth – a focus on children, and a viewforward, J HeadachePain , 2024 25, 91.
  4. 4. Michalos, A.C, Encyclopedia of quality of life andwell-beingresearch (Vol. 171). Dordrecht: Springer, Netherlands, 2014; pp 975.
  5. 5. Braganza, D.L, Fitzpatrick, L.E, Nguyen, M.L, Crowe, S.F, Interictalcognitivedeficits in migrainesufferers: a meta-analysis, NeuropsycholRev, 2021.
  6. 6. O'Bryant, S.E, Marcus, D.A, Rains, J.C, Penzien, D.B. Theneuropsychology of recurrentheadache, Headache, 2006, 46(9),1364-76. doi: 10.1111/j.1526-4610.2006.00579.x. PMID: 17040333.
  7. 7. Rains, J.C, Davis, R.E, Smitherman, T.A, Tension-typeheadacheandsleep,CurrNeurolNeurosciRep, 2015,15:520. 8. Bag, B, Hacihasanoglu, R, Tufekci, F.G, Examinationofanxiety, hostilityandpsychiatricdisorders in patientswithmigraineandtension-typeheadache,Int J ClinPract, 2005, 59, 515–521.
  8. 9. Nasreddine, Z.S, Phillips, N.A, Bédirian, V, Charbonneau, S, Whitehead, V, Collin, I, Chertkow, H, Themontrealcognitiveassessment, MoCA: a briefscreeningtoolformildcognitiveimpairment, Journal of theAmericanGeriatricsSociety, 2005, 53(4), 695-699.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

26 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

30 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Eryılmaz, M. A. O., & Selçuki, D. (2024). Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(4), 663-671. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1539048
AMA
1.Eryılmaz MAO, Selçuki D. Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi. CBU-SBED. 2024;11(4):663-671. doi:10.34087/cbusbed.1539048
Chicago
Eryılmaz, Mahmut Ali Osman, ve Deniz Selçuki. 2024. “Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (4): 663-71. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1539048.
EndNote
Eryılmaz MAO, Selçuki D (01 Aralık 2024) Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 4 663–671.
IEEE
[1]M. A. O. Eryılmaz ve D. Selçuki, “Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi”, CBU-SBED, c. 11, sy 4, ss. 663–671, Ara. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1539048.
ISNAD
Eryılmaz, Mahmut Ali Osman - Selçuki, Deniz. “Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/4 (01 Aralık 2024): 663-671. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1539048.
JAMA
1.Eryılmaz MAO, Selçuki D. Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi. CBU-SBED. 2024;11:663–671.
MLA
Eryılmaz, Mahmut Ali Osman, ve Deniz Selçuki. “Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 4, Aralık 2024, ss. 663-71, doi:10.34087/cbusbed.1539048.
Vancouver
1.Mahmut Ali Osman Eryılmaz, Deniz Selçuki. Gerilim Tipi Başağrısı Tanısı Alan Olgularda Kognisyonun Değerlendirilmesi. CBU-SBED. 01 Aralık 2024;11(4):663-71. doi:10.34087/cbusbed.1539048