Research Article

İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi

Volume: 12 Number: 3 September 29, 2025
EN TR

İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi

Abstract

Giriş ve Amaç: İşitme engelli kadınlar sağlık hizmeti ve sağlık eğitimine erişimde yaşadıkları engeller nedeniyle meme kanserinin erken tanısı konusunda dezavantajlıdırlar. Bu çalışmada, işitme engelli kadınların sağlık hizmetlerine erişimde yaşadıkları engellerin belirlenmesi ve meme kanseri ile kendi kendine meme muayenesi (KKMM) konularındaki bilgi düzeylerinin artırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmada açıklayıcı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nitel aşamada, meme kanseri ve KKMM hakkındaki bilgi düzeylerini incelemek için 6 işitme engelli kadınla durum çalışması yapılmıştır. Nicel aşamada ise planlı eğitimin etkisini ölçmek amacıyla 83 katılımcıyla yarı deneysel ön test-son test tasarımı uygulanmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu, kişisel bilgi formu ve kapsamlı meme kanseri bilgi testi kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile nicel veriler ise tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare ve tekrarlayan ölçümler ANOVA ile analiz edilmiştir. Bulgular: Nitel verilerde işitme engelinin sağlık hizmetlerine erişim, meme kanseri bilgisi ve meme muayenesi bilgisi olmak üzere 3 tema ortaya çıkmıştır. Eğitim öncesi bilgi puanı ortalaması 7±2 iken, eğitim sonrası 19±1,4’e ve bir ay sonra 18,2±2,4’e yükselmiştir (χ²=147,32; p<0,001). KKMM uygulama oranı eğitim öncesi %12 iken, bir ay sonra %60,2’ye yükselmiş ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: İşitme engelli kadınlara verilen planlı eğitim, meme kanseri bilgisi ve KKMM uygulama düzeylerinde olumlu etkiler sağlamıştır

Keywords

Ethical Statement

Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır

Thanks

Yazarlar, bu çalışmaya katkıda bulunan tüm işitme engelli kadınlara ve işaret dili tercümanlığı yapan Keziban Sipar'a en içten teşekkürlerini sunarlar.

References

  1. 1. World Health Organization. Breast cancer: prevention and control [Internet]. Geneva: WHO; [cited 2024 Jul 11]. Accessed Date:11.07.2024. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
  2. 2. Brinton LA, Figueroa JD, Adjei EK, Awuah B, Yarney J, Wiafe-Addai B, et al. Breast cancer in Sub-Saharan Africa: opportunities for prevention. Breast Cancer Res Treat [Internet]. 2014 [cited 2024 Jul 11];144(3):467-78. doi: 10.1007/s10549-014-2868-z.
  3. 3. T.C. Ministry of Health. National Standards for Breast Cancer Screening Program [Internet]. Ankara: Ministry of Health; 2019 [cited 2024 Jul 18]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-taramalari
  4. 4. Motilewa OO, Ekanem US, Ihesie CA. Knowledge of breast cancer and practice of self-breast examination among female undergraduates in Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria. Int J Community Med Public Health [Internet]. 2017 Feb. 6 [cited 2025 Jun. 1];2(4):361-6. Available from: ttps://www.ijcmph.com/index.php/ijcmph/article/view/981
  5. 5. WHO=World Health Organization (2018). Deafness and hearing loss. Accesssed Date: 01.06.2025. htpps://www.who.int/health-topics/hearing-loss.
  6. 6. Türkiye Cumhuriyeti. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2020). Engelli ve yaşlı istatistikleri genel müdürlüğü 2020 yılı yaşlı nüfus istatistik bülteni. Erişim Tarihi: 01.06.2025. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/haberler/2020-yili-yasli-nufus-istatistik-bulteni-yayinlandi/
  7. 7. Davis, A. C., & Hoffman, H. J. (2019). Hearing loss: rising prevalence and impact. World Health Organization. Bulletin of the World Health Organization, 97(10), 646-646A.
  8. 8. Altıntaş Ö.İşitme Engelli Kadın Olmak. Journal of International Social Research, 2020, 13.73.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 29, 2025

Submission Date

September 16, 2024

Acceptance Date

June 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 3

APA
Şişman, H., Alptekin, D., Dağlı, E., & Aktaş Reyhan, F. (2025). İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, 12(3), 368-375. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1550831
AMA
1.Şişman H, Alptekin D, Dağlı E, Aktaş Reyhan F. İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2025;12(3):368-375. doi:10.34087/cbusbed.1550831
Chicago
Şişman, Hamide, Dudu Alptekin, Elif Dağlı, and Feyza Aktaş Reyhan. 2025. “İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi Ve Uygulama Düzeylerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 12 (3): 368-75. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1550831.
EndNote
Şişman H, Alptekin D, Dağlı E, Aktaş Reyhan F (September 1, 2025) İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 12 3 368–375.
IEEE
[1]H. Şişman, D. Alptekin, E. Dağlı, and F. Aktaş Reyhan, “İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi”, CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 12, no. 3, pp. 368–375, Sept. 2025, doi: 10.34087/cbusbed.1550831.
ISNAD
Şişman, Hamide - Alptekin, Dudu - Dağlı, Elif - Aktaş Reyhan, Feyza. “İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi Ve Uygulama Düzeylerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 12/3 (September 1, 2025): 368-375. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1550831.
JAMA
1.Şişman H, Alptekin D, Dağlı E, Aktaş Reyhan F. İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2025;12:368–375.
MLA
Şişman, Hamide, et al. “İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi Ve Uygulama Düzeylerine Etkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 12, no. 3, Sept. 2025, pp. 368-75, doi:10.34087/cbusbed.1550831.
Vancouver
1.Hamide Şişman, Dudu Alptekin, Elif Dağlı, Feyza Aktaş Reyhan. İşitme Engelli Kadınlara Verilen Kendi kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Bilgi ve Uygulama Düzeylerine Etkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2025 Sep. 1;12(3):368-75. doi:10.34087/cbusbed.1550831