Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmeti Sunan Sağlık Çalışanlarının Kadına Yönelik Eş Şiddeti Bildirimi Yapma Niyeti/Davranışının Değerlendirilmesi

Abstract

Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmeti Sunan Sağlık Çalışanlarının Kadına Yönelik Eş Şiddeti Bildirimi Yapma Niyeti/Davranışının Değerlendirilmesi Nicole Esmeray1, Emre Yanıkkerem1*, Hakan Çolak2 1Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Anabilim Dalı Manisa/Türkiye 2İzmir İl Ambulans Servisi, İzmir/Türkiye e-mail: [e-mail], [e-mail], [e-mail] ORCID: 0000-0001-7355-6278 ORCID: 0000-0001-8909-3597 ORCID: 0009-0001-1182-9274 *Sorumlu Yazar / Corresponding Author: Nicole ESMERAY Gönderim Tarihi / Received: Kabul Tarihi / Accepted: DOI: 10.34087/cbusbed. Öz Amaç: Bu araştırmanın amacı hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti bildirimi yapma niyeti/davranışını değerlendirmektir. Yöntem: Bu araştırma 01 Ağustos 2022- 01 Ağustos 2023 tarihleri arasında yürütülmüş, kesitsel tipte ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini İzmir İl Ambulans Servisi bünyesinde komuta kontrol merkezi, başhekimlik hizmet binası ve acil yardım istasyonlarında çalışan sağlık personelleri oluşturmuştur (N=1600). Araştırmanın minimum örneklem sayısı Epi İnfo programı ile evreni bilinen formül kullanılarak %95 güven aralığı ve %5 sapma ile 310 kişi olarak belirlenmiş, çalışma 338 sağlık personeli ile tamamlanmıştır. Bu çalışmada araştırmacılar tarafından oluşturulmuş tanıtıcı özellikler soru formu ve Kadına Yönelik Eş Şiddeti Bildirimi Yapma Niyeti/Davranışını Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %47,6’sı paramedik, %42,9’u acil tıp teknisyeni, %5,6’sı hekim ve %5,6’sı hemşiredir. Sağlık çalışanlarının %53,8’i herhangi bir şiddet türü ile karşılaştığını, %22,2’si fiziksel şiddete maruz kaldığını ve %45,0’ı kadınların şiddete maruz kalma durumunda yardım istediğini belirtmiştir. Sağlık çalışanlarının %11,8’i şiddete uğramış bir kadını yönlendireceği yeri bilmediğini ifade etmiştir. Kadına Yönelik Eş Şiddeti Bildirimi Yapma Niyeti/Davranışı Ölçeği toplam puan ortalaması 134,6±16,7 olup, kadına yönelik eş şiddeti bildirimi yapma niyeti ve davranışlarının oldukça olumlu olduğu saptanmıştır. Çalışmada sağlık çalışanlarının tanıtıcı özellikleri, şiddet deneyimleri ve şiddete yönelik tanıtıcı özellikleri ile ölçek toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuç: Acil sağlık hizmeti sunan sağlık çalışanları şiddete uğrayan kadınlar ile öncelikli temas eden sağlık profesyonelleri olup, kadınları yönlendirmeleri ve bilgilendirilmeleri son derece önemlidir. Bu araştırmada acil sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti bildirimi yapma niyeti ve davranışlarının yeterli düzeyde olduğu belirlenmiş, sağlık hizmeti sunanların hizmet içi eğitimler ile desteklenmelerinin farkındalıklarını arttırmaya yardımcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Sağlık Çalışanları, Şiddet, Eş Şiddeti

Keywords

• Sağlık Çalışanları
• Şiddet
• Eş Şiddeti

Ethical Statement

Bu çalışmanın yürütülebilmesi için Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’ndan onay alınmıştır (tarih: 20/07/2022, Karar no: 1428).

Thanks

Araştırmaya katılan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

Evaluation of the Pre-Hospital Emergency Health Services Healthcare Professionals’ Intentions/Behaviors Regarding Reporting Intimate Partner Violence

Abstract

Evaluation of the Pre-Hospital Emergency Health Services Healthcare Professionals’ Intentions/Behaviors Regarding Reporting Intimate Partner Violence Purpose: This study aims to evaluate the pre-hospital emergency healthcare services health care professionals’ intentions/behaviors regarding reporting intimate partner violence. Method: This research is a cross-sectional descriptive study conducted between 01 August 2022 and 01 August 2023. The study population consisted of healthcare professionals in the command control center, chief physician's service building, and emergency aid stations within the Izmir Provincial Ambulance Service (N=1600). The minimum sample size of the study was determined as 310 people with a 95% confidence interval and 5% deviation, using the formula with a known population using the Epi Info program, and the study was completed with 338 healthcare professionals. This study used the descriptive characteristics questionnaire created by the researchers and the Healthcare Professionals’ Intentions/Behaviors Regarding Reporting Intimate Partner Violence Scale. Results: In this research, 47.6% of the healthcare professionals participating were paramedics, 42.9% emergency medical technicians, 5.6% physicians, and 5.6% nurses. Healthcare workers stated that 53.8% of them had encountered any type of violence, 22.2% had been exposed to physical violence and 45.0% of the participants stated that women seek help when exposed to violence. Healthcare professionals stated that 11.8% of them did not know where to direct a woman who had been subjected to violence. The total mean score of the Health Care Professionals’ Intentions/Behaviors Regarding Reporting Intimate Partner Violence Scale was 134.6±16.7, and it was determined that the intention and behavior of reporting partner violence against women were quite positive. The study found no statistically significant difference between the descriptive characteristics of healthcare professionals, their experiences of violence, their descriptive characteristics regarding violence, and the total mean score of the scale. Conclusion: Health professionals who provide emergency health services are the health professionals who have primary contact with women subjected to violence, and they must guide and inform women. In this study, it was determined that the intention and behavior of emergency healthcare professionals to report intimate partner violence against women were at a sufficient level, and it is thought that supporting healthcare providers with in-service training will help increase their awareness. Keywords: Health Workers, Violence, Intimate Partner Violence

Keywords

• Health Workers
• Violence
• Intimate Partner Violence

References

1. Aba, YA, Başar, FK, Sağlık profesyonellerinin aile içi şiddeti tanılaması ve yaklaşımlarının belirlenmesi, Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2015, 24(4), 125-134.
2. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Planı, 2021 (2021-2025), https://www.aile.gov.tr/media/82082/kadina-yonelik-siddetle-mucadele-iv-ulusal-eylem-plani-2021-2025.pdf (accessed 10.09.2024).
3. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 2012, (RG, 20 Mart 2012, Sayı:28239), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/20120320-16.htm (accessed 20.09.2024).
4. Aksoy, Dİ, İl sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti konusunda tutumlarının belirlenmesi, Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi, 2019, Gaziantep.
5. Anguzu, R, Cassidy, LD, Nakimuli, AO, Kansiime, J, Babikako, HM, Beyer, KM, ... & Dickson-Gomez, J, Healthcare provider experiences interacting with survivors of intimate partner violence: a qualitative study to inform survivor-centered approaches, BMC Women's Health, 2023, 23(1), 584.
6. Ay, R., Kılınçel, Ş, Hekimlerin kadına yönelik şiddet ile ilgili bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi, Journal of Contemporary Medicine, 2020, 10(4), 600-608.
7. Bartlett, S, Mathews, B, Tippett, V, Paramedics encounters with children exposed to domestic violence: identifying and overcoming barriers to sound responses, International Journal On Child Maltreatment: Research, Policy and Practice, 2022, 5(1), 31-56.
8. Bigham, BL, Jensen, JL, Tavares, W, Drennan, IR, Saleem, H, Dainty, KN, Munro, G, Paramedic self-reported exposure to violence in the emergency medical services (EMS) workplace: a mixed-methods cross-sectional survey, Prehospital Emergency Care, 2014, 18(4), 489-494.

9. Carneiro, JB, Gomes, NP, Estrela, FM, da Silva, AF, Carvalho, MRDS, Webler, N, Care provided to women victims of intimate partner violence from the perspective of health professionals, INQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing, 2022, 59, 00469580211064105.
10. Cerit, Ç, Porsuk, AÖ, Kadına yönelik eş şiddeti konusunda birinci basamak sağlık hizmeti personellerinin tutumu, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021, 24(4), 563-570.
11. Costa, NN, Reis, RDNR, Aragão, PHL, da Veiga, IG, da Silva Sobrero, M, Hanna, LOM, Recognition of violence against women by health professionals: a systematic review, Brazilian Journal of Health Review, 2023, 6(3), 12532-12547.
12. Duman, NB, Büyükgöneç, L, Güngör, T, Yılmazel, G, Topuz, Ş, Koçak, DY, Sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddet algılayışı ve etkileyen faktörler, Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 2016, 13(4), 154-159. Dünya Sağlık Örgütü (2019), Intimate partner and sexual violence against women, http://www.who.int/mediacentre /factsheets/fs239/en/ (accessed 13.09.2024).
13. Esen, H, Aykal, G, Sağlık kurumlarında yaşanan şiddetin değerlendirilmesi: Eğitim ve araştırma hastanesi örneği, Health Care Academician Journal,2020, 7(1).
14. Güler, E, Erbil, N, Kadına yönelik şiddet, cinsel şiddet ve hemşirenin sorumlulukları, Androloji Bülteni, 2022, 24(3), 204-213
15. Gümüşsoy, S, Dönmez, S, Ekşi, A, Dal, NA, Relationship of knowledge about and attitudes towards violence with recognition of violence against women among health staff in pre-hospital emergency medical services, International Emergency Nursing, 2021, 56.
16. Güneş, G, Sarıbıyık, M, Tekin, Ç, Sağlık personelinin kadına yönelik şiddet konusunda deneyimleri ve şiddeti tanıyabilme düzeyleri, Annals of Health Sciences Research, 2018, 7(1), 1-7.
17. Hegarty, K, O'Doherty, L, Taft, A, Chondros, P, Brown, S, Valpied, J, ... & Gunn, J, Screening and counselling in the primary care setting for women who have experienced intimate partner violence (WEAVE): a cluster randomised controlled trial, The Lancet, 2013, 382(9888), 249-258.
18. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, 2023 yılı aylık raporlar, http://kadincinayetlerinidurduracagiz.net/ (accessed 12.08.2024).
19. Kara, P, Akçayüzlü, Ö, Gür, AÖ, Nazik, E, Sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddeti tanımalarına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi, Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2018, 8(3), 115-122.
20. Koştu, N, Toraman, AU, Hemşire ve ebelerin kadına yönelik eş şiddeti olgularını bildirme durumları ve ilişkili faktörler, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2021, 10(1), 11-20.
21. Koştu, N, Uysal Toraman, A, Sağlık çalışanlarının kadına yönelik eş şiddeti bildirimi yapma niyeti/davranışı ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2016, 19(1), 49-57.
22. Minchella, S, De Leo, A, Orazi, D, Mitello, L, Terrenato, I, Latina, R, Violence against women: An observational study in an Italian emergency department, Applied Nursing Research, 2021, 58.
23. Özcan, A, Ceviz, İA, Birinci basamak sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddete ilişkin bilgi ve tutumları, Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2022, 31(4), 281-288.
24. Öztürk, GZ, Toprak, D, Kadın sağlık personellerinin kadına yönelik şiddet hakkında bilgi tutum ve davranışları, Konuralp Medical Journal/Konuralp Tip Dergisi, 2017, 9(1).
25. Sawyer, S, Coles, J, Williams, A, Williams, B, Preventing and reducing the impacts of intimate partner violence: Opportunities for Australian ambulance services, Emergency Medicine Australasia, 2015, 27(4), 307-311.
26. Şahin, E, Güngör, İ, İlk ve acil yardım öğrencilerinin kadına yönelik şiddete ve şiddette mesleki rollerine ilişkin tutumları, Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2020, 3(2), 114-124.
27. Şimşek, P, Günaydın, G, Gündüz, A, Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri: Türkiye örneği, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019, 8(1), 120-127.
28. Türk Ceza Kanunu, Kanun Numarası: 5237, Tarih: 12/10/2004 Sayı: 25611, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5237.pdf (accessed 10.04.2024). Yazıcı, S, Mamuk, R, Sağlık çalışanlarının kadına yönelik şiddete yaklaşımları, Bakırköy Tıp Dergisi, 2010, 6, 73-77.