Research Article

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Volume: 13 Number: 1 March 30, 2026
EN TR

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Abstract

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinde işçi kadınların meme kanseri taramalarına yönelik farkındalıkları ve sağlık inançlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma kapsamına Sinop ilinde bulunan üç fabrikada araştırmaya katılmayı kabul eden 387 işçi kadın alınmıştır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı özelikler bilgi formu ve Champion’un Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (CSİMO) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS v26 paket programında yapılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik onay alınmıştır. Bulgular: İşçi kadınların yaş ortalamaları 33,43±8,71 yıl, %58,9’u bekâr, %33,1’i lise eğitim düzeyine sahip, %55,3’ünün geliri giderinden azdır. %21.44’ü meme kanseri taramalarını yaptırmada engel ile karşılaşmış, %48,3’ü çok yoğun çalıştığı için meme kanseri muayenesini yaptırmamış, %10,6’sı Covid-19 sürecinde meme kanseri taramalarına katılamamış ve %26,9’u Covid-19 sürecinde meme kanseri taraması yaptırmak istemiştir. İşçi kadınların CSİMO duyarlılık algısı puanı 8,52±2,76, KKMM Öz-Etkililik algısı puanı 30,14±7,08’dir. CSİMO’nun“Mamografi Yararları” alt faktör puanlarının işçi kadınların medeni durumlarına göre, CSİMO’nun “Sağlık Motivasyonu” alt faktör puanlarının işçi kadınların gelir durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Sonuç: İşçi kadınların CSİMO alt boyutlarından, en düşük puan ortalaması duyarlılık algısına; en yüksek puan ortalaması KKMM öz etkililik algısına aittir. Bekâr işçi kadınların mamografi yarar algısı, gelir durumu gider durumuna denk olan işçi kadınların gelir durumu gider durumundan fazla olan işçi kadınlara göre sağlık motivasyon algısı daha yüksektir.

Keywords

Supporting Institution

yok

Ethical Statement

Etik kurum izinleri alınmıştır.

Thanks

Çalışmaya destek sağlayan işçi kadınlara çok teşekkür ederiz.

References

  1. Alagöz, M. N., & Tuncer, Ö. (2021). Aile hekimliği polikliniğine başvuran 20-69 yaş aralığındaki kadınların meme kanseri tarama yöntemlerine yönelik sağlık inançlarının belirlenmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 12(4), 192-200.
  2. Altunkan, H., Akın, B., & Ege, E. (2008). 20-60 yaş arası kadınların KKMM uygulama davranışları ve farkındalık düzeyleri. Meme Sağlığı Dergisi, 4(2), 84-91.
  3. American Cancer Society. (2021). Cancer facts & figures. Erişim adresi: https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/annual-cancer-facts-and-figures/2021/cancer-facts-and-figures-2021.pdf (Erişim Tarihi: 10.09.2023).
  4. Arevian, M., Noureddine, S., & Abboud, S. (2011). Beliefs related to breast cancer and breast cancer screening among Lebanese Armenian women. Health Care Women Int, 32(11), 972-989.
  5. Avci, I. A. (2008). Factors associated with breast self-examination practices and beliefs in female workers at a Muslim community. European Journal of Oncology Nursing, 12(2), 127-133.
  6. Aydoğdu, N., & Bahar, Z. (2011). Yoksul kadınlarda SİM ve sağlığı geliştirme modeli kullanımının meme ve serviks kanseri erken tanı davranışlarındaki değişime etkisi. DEUHYO ED, 4, 34-40.
  7. Bai, L. X., Yang, L., Duan, D. P., Xu, X. Y., Li, Z., & Liu, Y. M. (2017). Prevalence of breast and gynecological diseases in female workers in the administrative office and workshop of an automobile part factory. Chinese Journal of Industrial Hygiene and Occupational Diseases, 35(2), 127-130.
  8. Bakır, N., & Demir, C. (2020). Hemşirelerin meme kanseri, KKMM ve mamografiye ilişkin inançlarının belirlenmesi. CBÜ SBED, 7(3), 266-271.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 30, 2026

Submission Date

March 3, 2025

Acceptance Date

June 19, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 1

APA
Soyanıt Eraslan, Ş., & Aydın Avcı, İ. (2026). Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, 13(1), 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183
AMA
1.Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026;13(1):5-16. doi:10.34087/cbusbed.1650183
Chicago
Soyanıt Eraslan, Şeyma, and İlknur Aydın Avcı. 2026. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları Ve Sağlık İnançları”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13 (1): 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183.
EndNote
Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ (March 1, 2026) Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13 1 5–16.
IEEE
[1]Ş. Soyanıt Eraslan and İ. Aydın Avcı, “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları”, CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 13, no. 1, pp. 5–16, Mar. 2026, doi: 10.34087/cbusbed.1650183.
ISNAD
Soyanıt Eraslan, Şeyma - Aydın Avcı, İlknur. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları Ve Sağlık İnançları”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13/1 (March 1, 2026): 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183.
JAMA
1.Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026;13:5–16.
MLA
Soyanıt Eraslan, Şeyma, and İlknur Aydın Avcı. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları Ve Sağlık İnançları”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 13, no. 1, Mar. 2026, pp. 5-16, doi:10.34087/cbusbed.1650183.
Vancouver
1.Şeyma Soyanıt Eraslan, İlknur Aydın Avcı. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026 Mar. 1;13(1):5-16. doi:10.34087/cbusbed.1650183