Research Article

Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi

Volume: 13 Number: 2 June 30, 2026
EN TR

Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi

Abstract

Giriş ve Amaç: Ergenlikte birey, çocukluktan çıkıp yetişkinliğe hazırlanır ve güçlü bağlanmalar geliştirdiği kişilerden ayrışmaya ve kendi bireyselliğini oluşturmaya çalışır. Bu araştırmada ergenlerin bağlanma ve ayrışma bireyleşme ilişkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmada, veriler için Demografik Bilgi Formu, Ergenlerde Ayrışma Bireyleşme Ölçeği ve Ergenlerde Bağlanma Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma orta Anadolu bölgesinde yer alan bir ilde, resmi ortaöğretim kurumlarına devam eden ve gönüllü olarak çalışmaya katılan 735, 9-10-11 ve 12. sınıf öğrencileriyle, yüz yüze yürütülmüştür. Bulgular: Ergenin, bağlanma stilleri ile ayrışma bireyleşme davranışları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Ayrışma bireyleşmenin reddedilme beklentisi, ayrılık kaygısı ve kısıtlanma kaygısı ile kaçıngan ve kaygılı bağlanma arasında pozitif, güvenli bağlanma ile negatif yönlü ilişki belirlenmiştir. Cinsiyet ergenin bağlanma stillerinde fark yaratmamıştır. Bunun yanı sıra sınıf düzeyi, ebeveynlerin medeni durumu, anne-babanın çalışma durumu kaygılı bağlanmada, anne öğrenim düzeyi, algılanan gelir düzeyi, kardeş sayısı ve anne-baba arasındaki ilişki güvenli bağlanmada ve ergenin anne-babasıyla ilişkisi ile sorunların paylaşımı bağlanma stillerinin tüm boyutlarında fark oluşturmuştur. Cinsiyet ve sınıf düzeyinin reddedilme beklentisi ve ayrılık kaygısı, ebeveynlerin medeni durumu, anne çalışma ve öğrenim düzeyi ile algılanan gelir düzeyinin reddedilme beklentisi, baba çalışma durumunun kısıtlanma kaygısı, anne- baba ile ilişki ve anne-baba arasındaki ilişkinin reddedilme ve kısıtlanma kaygısı, sorunların paylaşımı ise ayrışma bireyleşmenin tüm boyutlarında fark oluşturmuştur. Sonuç: Ergenlerin, anne babaya bağlanmadaki artışının, ayrışma bireyleşmedeki azalmaya eşlik ettiği belirlenmiştir. Ancak daha da önemlisi ebeveynlere güvenli bağlanma, ergenlerin sağlıklı ayrışma bireyleşmelerine kaynaklık etmektedir.

Keywords

Supporting Institution

TUBİTAK

Project Number

TBTK-0138-0945

Ethical Statement

Araştırma için Üniversitenin Girişimsel Olmayan Etik Kurul’undan etik onay (17.11.2023/ 2023 - 17) alınmıştır.

References

  1. Agerup, T., Lydersen, S., Wallander, J., & Sund, A.M. (2015). Associations between parental attachment and course of depression between adolescence and young adulthood, Child Psychiatry and Human Development, 46(4), 632-642. https://doi.org/10.1007/s10578-014-0506-y.
  2. Ainsworth, M.D., Blehar, S., Waters, M.C., & Wall, S.(1978). Pattern of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, Nj: Erlbaum.
  3. Allen, J.P., Marsh, P., McFarland, C., Boykin McElhaney, K., Land, D.J., Jodl, K.M., & Peck, S.(2002). Attachment and autonomy as predictors of the development of social skills and delinquency during midadolescence, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(1), 56–66. https://doi.org/ 10.1037//0022-006X.70.1.56.
  4. Arnett, J.J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469.
  5. Aslan, S., & Güven, M. (2009). Ergen Ayrışma-bireyleşme ölçeği' nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16(3),123-128, http://uvt.ulakbim.gov.tr/uvt/index.php? Bee, H., & Boyd, D. (2009). Çocuk gelişim psikolojisi. Kaknüs Psikoloji.
  6. Beyers, W., & Goossens, L. (2003). Psychological separation and adjustment to university: Moderating effects of gender, age, and perceived parenting style, Journal of Adolescent Research,18(4), 363–382. https://doi.org/10.1177/0743558403018004003.
  7. Blos, P.(1967). The second individuation process of adolescence. The Psychoanalytic Study of the Child, 22(1), 162–186. https://doi. org/10.1080/00797308.1967.11822595.
  8. Bowlby, J.(1982). Attachment and loss: Retrospect and prospect, American Journal of Orthopsychiatry, 52(4), 664–678. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.1982.tb01456.x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

March 11, 2025

Acceptance Date

March 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 2

APA
Babaroğlu, A., Çedene, G., Uyulur, P., & İrmek, C. (2026). Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, 13(2), 178-198. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1655260
AMA
1.Babaroğlu A, Çedene G, Uyulur P, İrmek C. Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026;13(2):178-198. doi:10.34087/cbusbed.1655260
Chicago
Babaroğlu, Ayhan, Gökçenur Çedene, Pınar Uyulur, and Ceyda İrmek. 2026. “Ergenlerde Bağlanma Ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13 (2): 178-98. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1655260.
EndNote
Babaroğlu A, Çedene G, Uyulur P, İrmek C (June 1, 2026) Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13 2 178–198.
IEEE
[1]A. Babaroğlu, G. Çedene, P. Uyulur, and C. İrmek, “Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi”, CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 13, no. 2, pp. 178–198, June 2026, doi: 10.34087/cbusbed.1655260.
ISNAD
Babaroğlu, Ayhan - Çedene, Gökçenur - Uyulur, Pınar - İrmek, Ceyda. “Ergenlerde Bağlanma Ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 13/2 (June 1, 2026): 178-198. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1655260.
JAMA
1.Babaroğlu A, Çedene G, Uyulur P, İrmek C. Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026;13:178–198.
MLA
Babaroğlu, Ayhan, et al. “Ergenlerde Bağlanma Ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 13, no. 2, June 2026, pp. 178-9, doi:10.34087/cbusbed.1655260.
Vancouver
1.Ayhan Babaroğlu, Gökçenur Çedene, Pınar Uyulur, Ceyda İrmek. Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2026 Jun. 1;13(2):178-9. doi:10.34087/cbusbed.1655260