Postpartum Dönemdeki Kadınların Uyku Kalitesi ile Annelik Rolü Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 13 Sayı: 1 , 107 - 117 , 30.03.2026

Hafize Dağ Tüzmen , Ayşegül Kaplan Kübra Akbaş Kalender Elif Nur Çelik , Elif Görkem Efe

https://doi.org/10.34087/cbusbed.1657853

https://izlik.org/JA36TU54PG

Öz

Giriş ve Amaç: Postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasındaki ilişkiyi incelemek, hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Kesitsel ve ilişki arayıcı tipte tasarlanan çalışma, Konya il merkezinde yaşayan postpartum dönem 4-12 ay aralığında olan 396 anne ile 17.10.2022 - 21.04.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği ve Barkin Annelik Fonksiyonu Envanteri ile toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların BAFE puanının 69.03±17.37 ve PUKÖ puanının 29.37±7.28 olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde, BAFE ile PUKÖ toplam puanı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p < 0.05, r=−0.233).
Sonuç: Postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasında ilişki vardır. Uyku kalitesi arttıkça annelik rolüde güçlenmektedir.

Anahtar kelimeler: Annelik fonksiyonu, annelik rolü, doğum sonu dönem, uyku kalitesi

Anahtar Kelimeler

Annelik fonksiyonu , annelik rolü , doğum sonu dönem , uyku kalitesi

Investigation of the Relationship Between Sleep Quality and Maternal Role in Postpartum Women

https://izlik.org/JA36TU54PG

Öz

Öz

Giriş ve Amaç: Postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasındaki ilişkiyi incelemek, hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Kesitsel ve ilişki arayıcı tipte tasarlanan çalışma, Konya il merkezinde yaşayan postpartum dönem 4-12 ay aralığında olan 396 anne ile 17.10.2022 - 21.04.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği ve Barkin Annelik Fonksiyonu Envanteri ile toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların BAFE puanının 69.03±17.37 ve PUKÖ puanının 29.37±7.28 olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde, BAFE ile PUKÖ toplam puanı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p < 0.05, r=−0.233).
Sonuç: Postpartum dönemdeki kadınların uyku kalitesi ile annelik rolü arasında ilişki vardır. Uyku kalitesi arttıkça annelik rolüde güçlenmektedir.

Anahtar kelimeler: Annelik fonksiyonu, annelik rolü, doğum sonu dönem, uyku kalitesi

Anahtar Kelimeler

Maternal function , maternal role , postpartum period , sleep quality

Kaynakça

• Arıkan, B., & Gözüyeşil, E. (2021). Doğum sonu dönemde kadınların destek düzeyleri uyku kaliteleri bebeklerini algılama durumları ile etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(3), 461-471.
• Astbury, L., Bennett, C., Pinnington, D. M., & Bei, B. (2022). Does breastfeeding influence sleep? A longitudinal study across the first two postpartum years. Birth, 49(3), 540-548.
• Aydın, R., & Kukulu, K. (2018). Adaptation of the Barkin scale of maternal functioning and examination of the psychometric properties. Health Care for Women International, 39(1), 50-64. https://doi.org/10.1080/07399332.2017.1385616
• Badr, H. A., & Zauszniewski, J. A. (2017). Meta-analysis of the predictive factors of postpartum fatigue. Applied nursing research, 36, 122-127.
• Barkin, J. L. (2009). The development and testing of the Barkin index of maternal functioning. University of Pittsburgh.
• Bay, H., & Soğukpınar, N. (2019). Doğum Sonu Dönemde Algılanan Sosyal Destek ve Maternal Uyku Kalitesi Arasındaki İlişki. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences/Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3).
• Boz, İ., & Selvi, N. (2018). Testing the psychometric properties of the postpartum sleep quality scale in Turkish women. Journal of Nursing Research, 26(6), 385-392.
• Cattarius, B. G., & Schlarb, A. A. (2021). How the sleep of couples changes from pregnancy to three months postpartum. Nature and Science of Sleep, 251-261.
• Christian, L. M., Carroll, J. E., Teti, D. M., & Hall, M. H. (2019). Maternal sleep in pregnancy and postpartum part I: mental, physical, and interpersonal consequences. Current Psychiatry Reports, 21, 1-8.
• Creti, L., Libman, E., Rizzo, D., Fichten, C. S., Bailes, S., Tran, D.-L., & Zelkowitz, P. (2017). Sleep in the postpartum: Characteristics of first‐time, healthy mothers. Sleep disorders, 2017(1), 8520358.
• Çelik, A. S., Türkoğlu, N., & Pasinlioğlu, T. (2014). Annelerin doğum sonu yaşam kalitesinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 151-157.
• De Chiara, L., Mazza, C., Ricci, E., Koukopoulos, A. E., Kotzalidis, G. D., Bonito, M., Callovini, T., Roma, P., & Angeletti, G. (2021). The relevance of insomnia in the diagnosis of perinatal depression: validation of the Italian version of the Insomnia Symptom Questionnaire. International journal of environmental research and public health, 18(23), 12507.
• Doğan, E. K., & Cesur, B. (2023). The Relationship Between Postpartum Anxiety and Maternal Function in Mothers. Cumhuriyet Medical Journal, 45(4), 36-47.
• Don, B. P., Chong, A., Biehle, S. N., Gordon, A., & Mickelson, K. D. (2014). Anxiety across the transition to parenthood: Change trajectories among low-risk parents. Anxiety, Stress, & Coping, 27(6), 633-649.
• Gurkan, O. C., & Eksi, Z. (2017). Effects of antenatal education program on postpartum functional status and depression/Antenatal egitimin dogum sonrasi fonksiyonel statu ve depresyona etkisi. Clinical and Experimental Health Sciences, 7(4), 133-139.
• Gülbetekin, E., & Özdemir Gökmen, Ö. (2022). Kadınların Algıladıkları Sosyal Desteğin Annelik Fonksiyonu ile İlişkisinin İncelenmesi [Investigation of the Relationship between Women's Perceived Social Support and Maternity Function]. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(4), 725-735. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1114259
• Güler, L. (2024). Doğum sonu dönemdeki annelerin uyku kalitesinin ve annelik fonksiyonunun emzirme motivasyonu ile ilişkisi.
• Ko, Y.-L., & Lee, H.-J. (2014). Randomised controlled trial of the effectiveness of using back massage to improve sleep quality among Taiwanese insomnia postpartumwomen. Midwifery, 30(1), 60-64. Kurt, N., & Özkan, H. (2023). Annelik rolü ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişki. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(3), 335-343.
• Mortazavi, F., Mousavi, S. A., Chaman, R., & Khosravi, A. (2014). Maternal quality of life during the transition to motherhood. Iranian Red Crescent Medical Journal, 16(5), e8443.
• Negron, R., Martin, A., Almog, M., Balbierz, A., & Howell, E. A. (2013). Social support during the postpartum period: mothers’ views on needs, expectations, and mobilization of support. Maternal and child health journal, 17, 616-623.
• Okun, M. L. (2015). Sleep and postpartum depression. Current opinion in psychiatry, 28(6), 490-496. Palanci, Ö. (2019). Annelerin emzirme öz yeterliliğine annelik fonksiyonel ve postpartum depresyon durumunun etkisi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
• Razurel, C., Bruchon-Schweitzer, M., Dupanloup, A., Irion, O., & Epiney, M. (2011). Stressful events, social support and coping strategies of primiparous women during the postpartum period: a qualitative study. Midwifery, 27(2), 237-242.
• Sivertsen, B., Hysing, M., Dørheim, S. K., & Eberhard-Gran, M. (2015). Trajectories of maternal sleep problems before and after childbirth: a longitudinal population-based study. BMC pregnancy and childbirth, 15, 1-8.
• Stremler, R., Sharkey, K. M., & Wolfson, A. R. (2017). Postpartum period and early motherhood. In Principles and practice of sleep medicine (pp. 1547-1552. e1544). Elsevier.
• Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6). pearson Boston, MA. Wen, S.-Y., Ko, Y.-L., Jou, H.-J., & Chien, L.-Y. (2018). Sleep quality at 3 months postpartum considering maternal age: a comparative study. Women and Birth, 31(6), e367-e373.
• Yang, C.-L., Yu, C.-H., & Chen, C.-H. (2013). Development and validation of the postpartum sleep quality scale. Journal of Nursing Research, 21(2), 148-154.
• Yang, Y., Li, W., Ma, T.-J., Zhang, L., Hall, B. J., Ungvari, G. S., & Xiang, Y.-T. (2020). Prevalence of poor sleep quality in perinatal and postnatal women: a comprehensive meta-analysis of observational studies. Frontiers in psychiatry, 11, 161.
• Yıldız, D., & Akbayrak, N. (2014). Doğum sonrası primipar annelere verilen eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin bebek bakımı, kaygı düzeyleri ve annelik rolüne etkisi. Gulhane Medical Journal, 56(1). Yücel, Ü. (2018). Doğum sonu dönem ve bakım. Normal doğum ve sonrası dönem. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi, 2018, 223-238.