EN
TR
Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması
Öz
Giriş ve Amaç: Vücuda çeşitli hasarlar veren stres faktörlerine karşı organizmada yanıt oluşturan yapıların başında nöroendokrin sistemin geldiği bilinmektedir. Biz de sıçanlarda kronik stres modeliyle adrenal bezlerde oluşabilecek morfolojik ve histolojik değişiklikleri araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 24 Sprague Dawley sıçan, her birinde 6'şar erkek veya dişi sıçan olan 4 gruba ayrıldı. 14 gün, dişi ve erkek kontrol gruplarına hiçbir uygulama yapılmazken, stres gruplarına kronik stres prosedürü uygulandı. Sıçanların ağırlıkları 3 kez tartıldı. Fiksasyondan sonra rutin histolojik işlemlerden geçirilen adrenal bezler parafine gömüldü. Alınan kesitler Hematoksilen-Eozin, PAS ve Masson Trikrom yöntemleriyle boyanarak histopatolojik açıdan incelendi. Mikrometrik okülerle kesitlerin morfometrik değerlendirmesi yapılarak tüm ölçüm sonuçlarının istatistiksel analizleri gerçekleştirildi.
Bulgular: Dişi stres grubunun ağırlığı kontrole kıyasla anlamlı derecede azalırken, erkek stres grubundaki ağırlık artışı kontrol grubuna kıyasla anlamlı bulunmadı. Ayrıca hem dişi hem de erkek stres gruplarının korteks kalınlığında, kendi kontrollerine kıyasla anlamlı bir artış mevcuttu. Stres gruplarının adrenal bezlerinde nükleer ve sitoplazmik dejenerasyonlar, adrenokortikal hiperplazi, makrofajlar, sinüzoidlerde dilatasyon ve bağ dokusunda artış gözlendi.
Sonuç: Kronik stres dişilerde kilo kaybına, erkek ve dişilerde kortekste kalınlaşmaya ve hücresel dejenerasyonlara sebep olabilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kocatürk, P.A, Strese cevap, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 2000, 53, 01.
- Kaba, İ, Stres, ruh sağlığı ve stres yönetimi: Güncel bir gözden geçirme, Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 2019, 73, 63-81.
- Aksoy, A, Çalışma hayatında stres kaynakları, stres belirtileri ve stres sonuçlarının incelenmesi üzerine bir araştırma, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 2005, 49.
- Irwin, M, Daniels, M, Smith, T.L, Bloom, E, Weiner, H, Impaired natural killer cell activity during bereavement, Brain, Behavior, and Immunity 1987, 1(1), 98-104.
- Bahçıvan, C, Söğüt, İ, Hürdağ, C, Çikler-Dülger, E, Kronik sudan kaçınma stresi ile testis dokusunda oluşturulan hasarı üzerine fulvik asidin tedavi edici etkisinin araştırılması, Bozok Tıp Dergisi, 2018, 8(4), 60-68.
- Balcıoğlu, İ, Savrun, M, Stres ve hormonlar, Turkiye Klinikleri Journal of Psychiatry, 2001, 2(1), 43-50.
- Santos, J, Benjamin, M, Yang ,P-C, Prior, T, Perdue, M.H, Chronic stress impairs rat growth and jejunal epithelial barrier function: role of mast cells, American Journal of Physiology-Gastrointestinal and Liver Physiology, 2000, 278(6), G847-G854.
- Eşel, E, Depresyondaki nöroendokrinolojik bulgular, Klinik Psikiyatri Dergisi, 2002, 5(Supp: 4), 35-50.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
24 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
3 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Gedikli, S., & Şahin, E. (2020). Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 91-99. https://doi.org/10.34087/cbusbed.773244
AMA
1.Gedikli S, Şahin E. Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması. CBU-SBED. 2020;8(1):91-99. doi:10.34087/cbusbed.773244
Chicago
Gedikli, Semin, ve Elvan Şahin. 2020. “Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (1): 91-99. https://doi.org/10.34087/cbusbed.773244.
EndNote
Gedikli S, Şahin E (01 Aralık 2020) Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 1 91–99.
IEEE
[1]S. Gedikli ve E. Şahin, “Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması”, CBU-SBED, c. 8, sy 1, ss. 91–99, Ara. 2020, doi: 10.34087/cbusbed.773244.
ISNAD
Gedikli, Semin - Şahin, Elvan. “Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/1 (01 Aralık 2020): 91-99. https://doi.org/10.34087/cbusbed.773244.
JAMA
1.Gedikli S, Şahin E. Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması. CBU-SBED. 2020;8:91–99.
MLA
Gedikli, Semin, ve Elvan Şahin. “Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 1, Aralık 2020, ss. 91-99, doi:10.34087/cbusbed.773244.
Vancouver
1.Semin Gedikli, Elvan Şahin. Kronik Stresin Adrenal Bez Üzerine Etkilerinin Morfometrik ve Histokimyasal Yöntemlerle Sıçan Modeli Üzerinde Araştırılması. CBU-SBED. 01 Aralık 2020;8(1):91-9. doi:10.34087/cbusbed.773244