Derleme

D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR

Cilt: 8 Sayı: 4 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR

Öz

Gebelikte D vitamini homeostazını etkileyen birçok faktör vardır. Özellikle gebeliğin ikinci ve son trimesterinde fetüsün kemik gelişimine bağlı olarak D vitamini gereksinimi artmaktadır. Son yıllarda D vitamininin kemik gelişimi dışındaki etkilerinin ortaya çıkması ve fetal programlamada etkili olması nedeniyle, D vitamini güncel bir konu haline gelmiştir. D vitamini prekonsepsiyonel dönemden itibaren hem maternal hem de fetal hastalıkların patogenezinde rol oynamaktadır. Düşük prenatal ve neonatal 25(OH)D seviyeleri yetişkin dönemde şizofreni, tip 1 diyabet, solunum yolu hastalıkları, otoimmün hastalıklar, multiple skleroz ve kanser gibi hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Azalmış veya artmış maternal 25(OH)D konsantrasyonu annede preeklemsi ve gestasyonel diyabet gibi hastalıklara; fetüste ise başlıca intrauterin gelişim bozukluklarına, genetik ve epigenetik değişikliklere neden olmaktadır. Antiinflamatuar yanıtta kalsiyum metabolizmasında ve glukoz homeostazında görev alması ile bilinen D vitamininin, epigenetik mekanizma ile ilişkisi promotor metilasyonuyla açıklanmaktadır. Ayrıca yüksek serum 25(OH)D konsantrasyonu bazı genlerde (CYP24A1, CYP27B1, CYP2R1) mutasyona neden olarak genetik hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Bu doğrultuda maternal, plasental ve fetal D vitamini düzeylerinin optimal seviyede seyretmesi, olası hastalıkları önlemede etkin bir mekanizma olabilir. Bu derlemede, D vitaminin söz konusu prekonsepsiyonel, gebelik ve doğum sonrası dönemdeki etkilerine ve önemine dikkat çekmek istenilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Karras, S.N, Wagner, C.L, Castracane, V.D, Understanding vitamin D metabolism in pregnancy: From physiology to pathophysiology and clinical outcomes, Metabolism, 2018, 86, 112-123.
  2. Haussler, M.R, Haussler, C.A, Jurutka, P.W, Thompson, P.D, Hsieh, J.C, Remus, L.S, Whitfield, G.K, The vitamin D hormone and its nuclear receptor: molecular actions and disease states, Journal of Endocrinology, 1997, 154(3), 57-73.
  3. Cashman, K.D, Sheehy, T, O’Neill, C.M, Is vitamin D deficiency a public health concern for low middle income countries? A systematic literature review, European journal of nutrition, 2019, 58(1), 433-453.
  4. Hollis, B.W, Wagner, C.L, The role of the parent compound vitamin D with respect to metabolism and function: why clinical dose intervals can affect clinical outcomes, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2013, 98(12), 4619-4628.
  5. Karras, S.N, Fakhoury, H, Muscogiuri, G, Grant, W.B, van den Ouweland, et al. Maternal vitamin D levels during pregnancy and neonatal health: evidence to date and clinical implications, Therapeutic advances in musculoskeletal disease, 2016, 8(4), 124-135.
  6. Hatun, Ş, D vitamini eksikliği ve önlenmesi: Türkiye deneyimi, Türkiye Klinikleri Pediatrik Bilimler-Özel Konular, 2012, 8(2), 4-8.
  7. Gürz, A.A, İğde, F.A.A, Dikici, M.F, D vitamininin fetal ve maternal etkileri, Konuralp Medical Journal/Konuralp Tıp Dergisi, 2015, 7(1), 69-75.
  8. Amarasekera, M, Prescott, S.L, Palmer, D.J, Nutrition in early life, immune-programming and allergies: the role of epigenetics, Asian Pacific Journal of Allergy and Immunology, 2013, 31(3), 175-182.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2021

Kabul Tarihi

3 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Küçükcankurtaran, S., & Caferoğlu, Z. (2021). D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 709-714. https://doi.org/10.34087/cbusbed.929505
AMA
1.Küçükcankurtaran S, Caferoğlu Z. D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR. CBU-SBED. 2021;8(4):709-714. doi:10.34087/cbusbed.929505
Chicago
Küçükcankurtaran, Sevtap, ve Zeynep Caferoğlu. 2021. “D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 (4): 709-14. https://doi.org/10.34087/cbusbed.929505.
EndNote
Küçükcankurtaran S, Caferoğlu Z (01 Aralık 2021) D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8 4 709–714.
IEEE
[1]S. Küçükcankurtaran ve Z. Caferoğlu, “D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR”, CBU-SBED, c. 8, sy 4, ss. 709–714, Ara. 2021, doi: 10.34087/cbusbed.929505.
ISNAD
Küçükcankurtaran, Sevtap - Caferoğlu, Zeynep. “D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8/4 (01 Aralık 2021): 709-714. https://doi.org/10.34087/cbusbed.929505.
JAMA
1.Küçükcankurtaran S, Caferoğlu Z. D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR. CBU-SBED. 2021;8:709–714.
MLA
Küçükcankurtaran, Sevtap, ve Zeynep Caferoğlu. “D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 4, Aralık 2021, ss. 709-14, doi:10.34087/cbusbed.929505.
Vancouver
1.Sevtap Küçükcankurtaran, Zeynep Caferoğlu. D VİTAMİNİNİN MATERNAL VE FETAL SAĞLIK ÜZERİNE ETKİSİ: FETAL PROGRAMLAMA, GENETİK VE EPİGENETİK MEKANİZMALAR. CBU-SBED. 01 Aralık 2021;8(4):709-14. doi:10.34087/cbusbed.929505

Cited By