Ben-Anlatısı Olarak “Nutuk”
Abstract
Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın, 1927 yılı Ekim ayında, Cumhuriyet Halk Fırkasının ikinci kongresinde büyük bir dinleyici kitlesi önünde okuduğu ve ertesi yıl basımı gerçekleştirilen Nutuk adlı eseri, “Ben-anlatıları” çerçevesinde değerlendirilecek, ben merkezli anlatımı, üslubu, yazdıklarını hangi amaç doğrultusunda ele aldığı belirlenmeye çalışılacaktır.
Mustafa Kemal Paşa eserinde, Samsun’a ayak basmasından Nutuk’u okuduğu tarihe kadar geçen süre içindeki olayları, başından sonuna kadar kendi bakış açısıyla kaleme almıştır. Bağımsızlık mücadelesi sırasında, İstanbul’un ve Anadolu’nun içinde bulunduğu şartları tasvir etmiş, bağımsızlık savaşının ve zaferden sonra başlayan çağdaşlaşma mücadelesinin hangi şartlarda yapıldığını, birincil kaynaklara dayanarak ortaya koymuştur. Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta, aslında kendi yaşadıkları üzerinden, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini ortaya koymakta, kendi hikâyesini anlatmaktadır.
Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’u kaleme alırken, hadiseleri ve gelişmeleri kendi zaviyesinden değerlendirmiş, büyük bir kısmı siyasi ve askeri özellikleri olan hadiseler karşısındaki bireysel düşüncelerini ortaya koymuş, devrin önde gelen yöneticilerinin hareket tarzlarıyla fikirlerine de yer vermiş, bunu yaparken çok sayıda belgeden faydalanmıştır.
Keywords
Nutuk, Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa, Milli Mücadele, Türkiye Cumhuriyeti, Türkiye Büyük Millet Meclisi
Supporting Institution
yok
Project Number
yok
Ethical Statement
Bu makalenin yazarı çıkar çatışması bildiriminde bulunmamış, makalenin bilimsel
ve etik kaidelere uygun olarak hazırlandığını beyan etmiştir.
References
- Akar, Şevket Kamil ve İrfan Karakoç. “Siyasi Tarih Kaynağı Olarak Hatırat ve Gezi Notları.” Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2, no.1 (2004): 383-421.
- Arar, İsmail. “Büyük Nutuk’un Niteliği, Amacı.” Atatürk’ün Büyük Söylevi’nin 50. Yılı Semineri. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1980.
- Atabay, Mithat. “Atatürk’ün Yazdığı Eserler.” Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 2. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, 2023.
- Aybars, Ergün. Nutuk, 70. Yılında Ulusal ve Uluslararası Boyutlarıyla Atatürk’ün Büyük Nutuk’u ve Dönemi. Haz. Gül E. Kundakçı. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Tarih Bölümü, 1999.
- Ayten, İbrahim Halil. “Geçmiş ve Gelecek Arasında “Ben”: Abdullah el-Ahıskavi’nin Otobiyografisi.” Ceride: Ben-Anlatıları Araştırmaları Dergisi 1, no. 1 (2023): 64- 128.
- Bayrak, Orhan. Büyük Nutuk’ta Kim Kimdir? İstanbul: Milenyum Yayınları, 2004. Börekçi, Muhsine. “Nutuk’un Dil ve Üslup Özellikleri.” https://www.ayk.gov.tr/wp.pdf Çekiç, Orhan. 80. Yılında Büyük Nutuk. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Yayını, 2008.
- Eraslan, Cezmi. “Nutuk.” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (DİA), 33: 276-278, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2007.
- Ersoylu, Halil. Nutuk Üzerine İncelemeler. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1999.
- Ertan, Temuçin Faik. “Atatürk’ün Nutuk Adlı Eseri.” https:// ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/878.
- Gazi Mustafa Kemal. Nutuk-Söylev. Haz. İsmail Arar, Uluğ İğdemir, Sami N. Özerdim. Ankara: TTK Yayınları, 9.baskı, 2012.