NARDANİYE HANIM MASALI'NI PSİKANALİTİK HALK BİLİMİ KURAMI ÇERÇEVESİNDE İNCELEME DENEMESİ

Abstract

Türk masallarının içinde ya olağanüstü canlılar olan devler, periler, cinler, ya dostluklarıyla insanların yardımına koşan hayvanlar, ya da ayın on dördü kadar güzel bir kızla onu alt etmek isteyen bir düşman ve o ayın on dördü kadar güzel kıza âşık yakışıklı şehzade vardır. Padişahların, şehzadelerin, güzel kızların, peri kızlarının, kısacası masal kahramanının yolculuğu vardır. Zorluklar ve sınanmalarla dolu bu yolculuğun başarıyla tamamlanması kahramanı olgunlaştırır.  Kahramanın başından geçen olaylar aslında o masalın anlatıldığı toplumun bilinçaltında yatan olayları ve tabuları işaret etmektedir. Bu makalede Bir Türk masalı olan ve Pertev Naili Boratav'ın Kars'tan derlemiş olduğu Nardaniye Hanım Masalı Freud ve takipçilerinin benimsemiş oldukları Psikanalitik kurama göre incelenecektir. Freud’un psikanalitik kuramı halkbilimi çalışmaları içerisinde yer edinmiş ve halk bilimi ürünleri psikanalitik halk bilimi kuramları ışığında da okunmaya başlamıştır. Bu kuram diğer halkbilimi kuramlarına göre kişilik gelişimine daha fazla önem veren bir kuramdır. Bir halk bilimi ürününün yaratıcısının, deneyimleri ve kişilik özellikleri ortaya konan eser üzerinden okunmaktadır. Rüyalarda ve mitlerde olduğu gibi masallarda da simgesel dil bulunmaktadır. Masalın seyrinde olağanüstülükler içerisinde normal görülen nesneler ve simgelerin altında yatan psikolojik anlamlar vardır. Masalda bulunan ağaç, dere, kamış, altın tabut, testi, yılan, kamış vs gibi metaforlar simgeledikleri anlamlar doğrultusunda psikanalitik bir okumayı olanaklı kılmıştır. Yapılan bu çalışmanın amacı da halkın kolektif bilinçaltını yansıtan halk bilimi ürünlerinden biri olan masallarda cinsel simgelerin nasıl kullanıldığı ve Freud'un kuramının Türk masallarından biri olan Nardaniye Hanım Masalı'na uygulanabilirliğini ölçmeye çalışmaktır.

Keywords

• halk bilimi,folklor

References

1. KAYNAKLARAbraham,. K. (2017). Rüyalar ve Mitler. Çev.Emine Nur Gökçe. Pinhan Yayıncılık. İstanbul. Berne. E. (1988). Herkes İçin Psikiyatri ve Psikoanaliz Rehberi. Çev. Emre Kapkın, Yaprak Yayınları. İstanbul.Boratav. P. N. (1992). Zaman Zaman İçinde. Adam Yayınları. İstanbul.Craib. I. (2004). Psikanaliz Nedir. Çev. Ali Kılıçlıoğlu. Say Yayınları. İstanbul.Çobanoğlu. Ö.. (2008). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Akçağ Yayınları. Ankara.Dorson. M. R. (2011). “Psikoanalitik Kuram.” Günümüz Folklor Kuramları. Çev. Selcan Gürçayır ve Yeliz Özay. Geleneksel Yayıncılık. Ankara.Ekici. M. (2014). “Kuramlar ve Yöntemler.” Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Grafiker Yayınları. Ankara.Freud. S.. (2014). Haz İlkesinin Ötesinde. Çev.Mehmet Ökten. Tutku Yayınevi. Ankara.Fromm. E. (1995). Sevme Sanatı. Çev.Yurdanur Salman. Payel Yayınları. İstanbul.Fromm. E. (2017). Rüyalar Masallar Mitler Sembol Dilinin Çözümlenmesi. Çev. Aydın Arıtan-Kaan H. Ökten. Say Yayınları. İstanbul.Onfray. M. (2011). Bir Putun Alacakaranlığı: Freudvari Bir Masal. Çev. Menekşe Tokyay. Sel Yayıncılık. İstanbul.Özünel. E. Ö. (2017). Masal Mekânında Kadın Olmak. Geleneksel Yayıncılık. Ankara. Smith, P. (2001). Kültürel Kuram. Çev. Selime Güzelsarı ve İbrahim Gündoğdu. Babil Yayınları. İstanbul.