Research Article

Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi

Volume: 13 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi

Abstract

Yüksek hız takım çeliklerinin kesici takım endüstrisindeki kritik rolü, üretim aşamasında kimyasal bileşim standartlarının hatasız bir şekilde kontrol edilmesini zorunlu kılmaktadır. Geleneksel olarak sadece aritmetik ortalamalara dayalı yapılan subjektif değerlendirmeler, üretim kalitesinde hatalı kararlara yol açabilmektedir. Araştırma, bu doğrultuda yüksek hız çeliklerinde kimyasal içeriklerin ASTM’nin bildirdiği A 600 standardına göre uygunluğunun belirlenmesinde tek örnek t testinin kullanılabilirliğini göstermeyi amaçlamaktadır. Araştırmada bir üretim tesisinden 7 farklı üretim periyotundan alınmış örneklere ait karbon, krom, vanadyum ve tungsten değerleri kullanılmıştır. Analiz öncesinde verilerin normal dağılım varsayımı Shapiro-Wilk testi ile doğrulanmış ve parametrik test koşullarının sağlandığı belirlenmiştir. Ardından, ASTM A 600 standardında belirtilen asgari limitler test referans değerleri olarak sisteme girilerek tek örnek t-testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda , %0,644’lük ortalama karbon değerinin referans değerin (minimum %0,65) istatistiksel olarak altında kaldığı (p=0,030<0,05) ve standartlara uygun olmadığı belirlenmiştir. Buna karşılık krom (%3,460; p=0,094>0,05), vanadyum (%0,830; p=0,103>0,05) ve tungsten (%11,890; p=0,030<0,05) elementlerine ait ortalama değerlerin ise standart referans aralıklarına uygun olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında yüksek hız çeliklerine ait kimyasal içeriklerin, standartlara uygunluklarının belirlenmesinde tek örnek t testinin verimli ve güvenilir sonuçlar verdiği görülmüştür.

Keywords

References

  1. Afolalu, S. A., Salawu, E. Y., Okokpujie, I. P., Abioye, A. A., Abioye, O. P., Udo, M. O., Adetunji, O. R., and Ikumapay, O. M. (2017). Experimental Analysis of the Wear Properties of Carburized HSS (ASTM A600) Cutting Tool. International Journal of Applied Engineering Research, 12(19), 995-1003.
  2. Albaraz, Z. (2010). Isıl işlem parametrelerinin ve kimyasal kompozisyonun sıcak iş takım çeliklerinin mekanik özelliklerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 53 sayfa. Erişim adresi: https:// polen.itu.edu.tr :8443/server/api/ core/bitstreams/ 4f8e1824-bad4-4933-8893-53c6e ba5f8f3/content
  3. ASTM. (2016). Standard specification for tool steel high speed. ASTM International. A600-92a. Volume: 01.05. Pages: 13. DOI: 10.1520/A0600-92AR16.
  4. Awofadeju, A. S., Adekiigbe, A., Akanni, A. O., and Adeyemo, B. G. (2014). Evaluation of locallyproduced and imported reinforced steel rods for structural purposes in Nigerian market, Internationa. Journal of Recent Development Engineering Technology, 3(2), 81-84.
  5. Bostan, B. (2015). Yüksek hız takım çeliklerinin yüksek sıcaklık aşınma dayanımına nitrasyon işleminin etkisi. Yüksek lisans tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 113 Sayfa. Erişim adresi: https:// polen.itu.edu.tr:8443/server/api/core/bitstreams/564a757c-3d7e-4d35-9b33-e5bfa6ca14f4/ content.
  6. Box, G. E. P., Hunter, J. S., and Hunter, W. G. (2005). Statistics for experimenters. design, innovation, and discovery. second edition. wiley interscience. A John Wiley&Sons, Inc., Publication. ISBN-13 978-0471-71813-0.
  7. Bretaudiere, J. P., Dumont, G., Rej, R., and Bailly, M. (1981). Suitability of control materials. General principles and methods of investigation. Clinical Chemistry, 27(6), 798-805.
  8. Bringas, J. E. (2004). Handbook of comparative world steel standards. Second edititon. p.cm ASTM stock number: DS67A. ISBN 0-8031-3042-2

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Science and Mathematics Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

July 23, 2025

Acceptance Date

June 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 13 Number: 1

APA
Çimen, A. (2026). Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi. Caucasian Journal of Science, 13(1), 18-31. https://doi.org/10.48138/cjo.1748490
AMA
1.Çimen A. Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi. Caucasian J. Sci. 2026;13(1):18-31. doi:10.48138/cjo.1748490
Chicago
Çimen, Ali. 2026. “Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem T-Testi Ile Değerlendirilmesi”. Caucasian Journal of Science 13 (1): 18-31. https://doi.org/10.48138/cjo.1748490.
EndNote
Çimen A (June 1, 2026) Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi. Caucasian Journal of Science 13 1 18–31.
IEEE
[1]A. Çimen, “Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi”, Caucasian J. Sci., vol. 13, no. 1, pp. 18–31, June 2026, doi: 10.48138/cjo.1748490.
ISNAD
Çimen, Ali. “Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem T-Testi Ile Değerlendirilmesi”. Caucasian Journal of Science 13/1 (June 1, 2026): 18-31. https://doi.org/10.48138/cjo.1748490.
JAMA
1.Çimen A. Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi. Caucasian J. Sci. 2026;13:18–31.
MLA
Çimen, Ali. “Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem T-Testi Ile Değerlendirilmesi”. Caucasian Journal of Science, vol. 13, no. 1, June 2026, pp. 18-31, doi:10.48138/cjo.1748490.
Vancouver
1.Ali Çimen. Yüksek Hız Çeliğinde ASTM A600 Standartlarına Uygunluğun Tek Örneklem t-Testi ile Değerlendirilmesi. Caucasian J. Sci. 2026 Jun. 1;13(1):18-31. doi:10.48138/cjo.1748490

dizin1.png dizin2.png dizin3.png  dizin5.png dizin6.png dizin7.png