Van - Aşağı ve Yukarı Anzaf Urartu Kaleleri Kazısı: Bir Ara Değerlendirme (1991-2002)

The Lower Anzaf Fortress lies 11 km north-east of Tuspa (Van Fortress), the capital of the Urartian Kingdom, and close to the modern Van–Iran railway and main road. In ancient times the Anzaf Fortress had significant strategic importance, as it was located at the last junction of the ancient routes leading to the Urartian capital Tuspa from north-west Iran to the east and Transcaucasia to the north. The fortress was established at the narrowest part of the Erçek–Özalp–Saray Plain, which begins at the modern Turkish–Iranian border to the east and narrows towards Lake Van to the west. The Lower Anzaf Fortress protected Upper Anzaf and the Urartian capitals Tuspa (Van Kale) and Rusaḫinili (Toprakkale, Van) from any possible attack coming from the east or north-east. No fortresses similar to Lower Anzaf have been recognized in the Van region.

Aşağı Anzaf Kalesi, Urartu Krallığı’nın başkenti Tuspa’nın (Van Kalesi) 11 km kuzeydoğusunda, bugünkü Van–İran modern kara ve demiryolunun hemen yakınında bulunmaktadır (Harita 1). Eskiçağ’da savunma yönünden çok büyük bir öneme sahip olan Aşağı Anzaf Kalesi, doğuda Kuzeybatı İran ve kuzeyde de Transkafkasya’dan gelerek Urartu Krallığı’nın başkenti Tuspa’ya inen tarihî karayollarının son düğüm noktasında kurulmuştur. Doğuda bugünkü Türkiye–İran sınırından başlayan ve batıda Van Gölü’ne doğru daralan Erçek–Özalp–Saray Ovası’nın en dar yerine kurulan Aşağı Anzaf Kalesi’nin bir benzerine daha Van Bölgesi’nde rastlamak hemen hemen olanaksız gibidir. Bu yüzden Aşağı Anzaf Kalesi hem Yukarı Anzaf Kalesi’ni hem de Urartu başkenti Tuspa ve Rusaḫinili’yi (Toprakkale) doğu ve kuzeydoğu yönlerinden gelecek tehlikelere karşı koruyan bir ön karakol niteliğindedir.