Review

Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi

Volume: 6 Number: 2 December 31, 2022
EN TR

Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi

Abstract

Organizmalar yaşamlarını devam ettirebilmek için abiyotik çevresel koşullara uyum sağlarlar. Özellikle ortam sıcaklığındaki değişimler; canlıların beslenme, üreme, gelişim ve morfolojileri üzerinde etkilidir. Sıra dışı sıcaklık değişimleri özellikle ektotermik hayvanlar için ölümcül olabilir. Karasal ektotermler. doğada donma noktasının altındaki sıcaklıklarda hayatta kalabilmek için davranışsal, fizyolojik ve biyokimyasal bazı özel stratejiler geliştirmişlerdir. Bazı türler göç ederek su ya da toprak altında kış uykusuna yatmak suretiyle dondurucu sıcaklıklardan kaçınırlar. Bazıları ise donma koşullarına maruz kalarak kışı geçirmek zorundadırlar. Genel olarak dondurucu soğuğa dayanıklılık donmadan kaçınma (süper soğuma) ve donma toleransı stratejilerine bağlıdır. Donmadan kaçınma durumunda vücut sıvılarının donma noktasının altındaki sıcaklıklarda sıvı formu korunurken donma toleransı stratejisini kullanan canlılarda ise vücutlarındaki toplam suyun %50’sinden fazlasının donması tolere edilebilir. Karasal hibernatör hayvanlardan bazı amfibi ve sürüngen gruplarında da tespit edilen donma toleransı stratejisi onların dondurucu kış koşullarında hayatta kalmalarını sağlamaktadır. Bu özel türler kriyoprotektif mekanizmaları ile donmanın ölümcül etkilerinden korunurlar. Donma süresince yaşamsal faaliyetleri tamamen duran bu hayvanlar çözündükten sonra kısa bir süre içerisinde de normal yaşama dönerler. Bu mucizevi mekanizmanın araştırılması yalnızca hayvanların karmaşık adaptasyonunu açıklamakla kalmaz, aynı zamanda doku ve hücre kriyoprezervasyon teknolojisine de kaynak sağlar. Bu derleme amfibilerin donma toleransı stratejilerine dair bilgiler sunarak henüz yeterince çalışılmamış bu konuda araştırma yapmak isteyenlere katkı sağlayacaktır.

Keywords

References

  1. Al-attar, R., Wu, C.-W., Biggar, K. K., & Storey, K. B. (2020). Carb-Loading: Freeze-Induced Activation of the Glucose-Responsive ChREBP Transcriptional Network in Wood Frogs. Physiological and Biochemical Zoology, 93(1), 49–61. https://doi.org/10.1086/706463
  2. Amaral, M. C. F. do, Frisbie, J., Crum, R. J., Goldstein, D. L., & Krane, C. M. (2020). Hepatic Transcriptome of the Freeze-Tolerant Cope’s Gray Treefrog, Dryophytes chrysoscelis : Responses to Cold Acclimation and Freezing. BMC Genomics, 21(1), 1–18. https://doi.org/10.1186/s12864-020-6602-4
  3. Amaral, M. C. F. do, Frisbie, J., Goldstein, D. L., & Krane, C. M. (2018). The Cryoprotectant System of Cope’s Gray Treefrog, Dryophytes chrysoscelis: Responses to Cold Acclimation, Freezing, And Thawing. Journal of Comparative Physiology B, 188(4), 611–621. https://doi.org/10.1007/s00360-018-1153-6
  4. Baker, P. J., Costanzo, J. P., Iverson, J. B., & Lee, R. E. (2003). Adaptations to terrestrial overwintering of hatchling northern map turtles, Graptemys geographica. Journal of Comparative Physiology B, 173(8), 643–651. https://doi.org/10.1007/s00360-003-0373-5
  5. Bektaş, G. I., & Altıntaş, A. (2007). Antifriz Proteinler. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 18, 27–32.
  6. Berman, D. I., Bulakhova, N. A., & Meshcheryakova, E. N. (2017). Adaptive strategies of brown frogs (amphibia, anura, Rana) in relation to winter temperatures in the northern Palaearctic. Zoologicheskii Zhurnal, 96(11), 1392–1403. https://doi.org/10.7868/S0044513417110034
  7. Berman, D. I., Bulakhova, N. A., Meshcheryakova, E. N., & Shekhovtsov, S. V. (2020). Overwintering and cold tolerance in the Moor Frog ( Rana arvalis ) across its range. Canadian Journal of Zoology, 98(11), 705–714. https://doi.org/10.1139/cjz-2019-0179
  8. Berman, D. I., Leirikh, A. N., & Meshcheryakova, E. N. (2010). The Schrenck Newt (Salamandrella schrenckii, Amphibia, Caudata, Hynobiidae) is The Second Amphibian That Withstands Extremely Low Temperatures. Doklady Biological Sciences, 431(1), 131–134. https://doi.org/10.1134/S0012496610020171

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Structural Biology

Journal Section

Review

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

September 16, 2022

Acceptance Date

November 10, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 6 Number: 2

APA
Yoldas, T., & Erişmiş, U. C. (2022). Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi. Commagene Journal of Biology, 6(2), 242-253. https://doi.org/10.31594/commagene.1176451
AMA
1.Yoldas T, Erişmiş UC. Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi. Comm. J. Biol. 2022;6(2):242-253. doi:10.31594/commagene.1176451
Chicago
Yoldas, Taner, and Uğur Cengiz Erişmiş. 2022. “Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi”. Commagene Journal of Biology 6 (2): 242-53. https://doi.org/10.31594/commagene.1176451.
EndNote
Yoldas T, Erişmiş UC (December 1, 2022) Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi. Commagene Journal of Biology 6 2 242–253.
IEEE
[1]T. Yoldas and U. C. Erişmiş, “Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi”, Comm. J. Biol., vol. 6, no. 2, pp. 242–253, Dec. 2022, doi: 10.31594/commagene.1176451.
ISNAD
Yoldas, Taner - Erişmiş, Uğur Cengiz. “Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi”. Commagene Journal of Biology 6/2 (December 1, 2022): 242-253. https://doi.org/10.31594/commagene.1176451.
JAMA
1.Yoldas T, Erişmiş UC. Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi. Comm. J. Biol. 2022;6:242–253.
MLA
Yoldas, Taner, and Uğur Cengiz Erişmiş. “Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi”. Commagene Journal of Biology, vol. 6, no. 2, Dec. 2022, pp. 242-53, doi:10.31594/commagene.1176451.
Vancouver
1.Taner Yoldas, Uğur Cengiz Erişmiş. Hayvanlarda Soğuğa Dayanıklılık: Çift Yaşarların Kriyobiyolojisi. Comm. J. Biol. 2022 Dec. 1;6(2):242-53. doi:10.31594/commagene.1176451

Cited By