Iğdır İlinde (Doğu Anadolu) Üreyen ve Göçmen Kuş Çeşitliliği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki kuş çeşitliliğine ve üreyen kuşlara dair bilgiye katkıda bulunmaktır. Iğdır ilinde 2017-2018 yıllarının göç ve üreme dönemlerinde 40 gün boyunca gözlemler yapılmıştır. Tespit edilen her tür için bölgesel durum ve üreme kodları belirlenmiştir. 20 takım ve 50 familyaya ait 192 kuş türü tespit edilmiştir. Bu türlerden 58’i yerli, 83’ü yaz ziyaretçisi, 11’i kış ziyaretçisi ve 40’ı transit göçmendir. Türlerin 52'si ilde kesin üreyen, 36'sı kuvvetle olası üreyen ve 70'i olası üreyen olarak sınıflandırılmıştır. Küresel olarak tehdit altındaki 10 tür (Haematopus ostralegus, Vanellus vanellus, Numenius arquata, Gallinago media, Gypaetus barbatus, Aegypius monachus, Circus macrourus, Aythya ferina, Streptopelia turtur, Neophron percnopterus) Iğdır ilinde gözlemlenmiştir. Aras Vadisi ve Aralık-Karasu Sulak Alanları kuşlar için en önemli alanlardır. Bu bölgenin korunması, göçmen kuşlar için büyük önem taşımaktadır.

Keywords

• Avifauna
• göçmen kuşlar
• üreyen kuşlar
• Aras Vadisi
• konaklama ekolojisi

Breeding and Migratory Bird Diversity in Iğdır Province (Eastern Anatolia)

Abstract

The aim of this study was to contribute to the knowledge of avian diversity and breeding species in Türkiye. Observations were carried out in Iğdır Province within a total of 40 days spread throughout the migration and breeding periods of 2017-2018. Regional status and breeding codes were determined for each species. Some winter visitors have also been observed during the early stages of the spring migration. In the study, 192 species were identified belonging to 50 families from 20 orders and 58 residents, 83 summer visitors, 11 winter visitors, and 40 transit migratory birds. According to the result of the recording breeding behavior, 52 bird species were classified as confirmed breeders, 36 as probable breeders, and 70 as possible breeders. According to IUCN Red List, 10 globally threatened species (Haematopus ostralegus, Vanellus vanellus, Numenius arquata, Gallinago media, Gypaetus barbatus, Aegypius monachus, Circus macrourus, Aythya ferina, Streptopelia turtur, Neophron percnopterus) were observed. Aras Valley and Aralık-Karasu Wetlands are the most important areas for birds. The conservation of these areas is of high importance in the region for migratory birds.

Keywords

• Avifauna
• migratory birds
• breeding birds
• Aras Valley
• stopover ecology

References

1. Azzoni, R.S., Zerboni, A., Pelfini, M., Garzonio, C.A., Cioni, R., Meraldi, E., …& Diolaiuti, G.A. (2017). Geomorphology of Mount Ararat/Ağri Daği (Ağri Daği Milli Parki, Eastern Anatolia, Türkiye). Journal of Maps, 13(2), 182-190. https://doi.org/10.1080/17445647.2017.1279084
2. Barış, S. (2000). Kuşların otoyolu. Yeşil Atlas, 3, 81-83.
3. Barış, S. (2012). Türkiye kuş faunası. kuş halkalama temel eğitimi ders notları. Ankara, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, 129 pp.
4. Beaman, M., & Madge, S. (2010). The Handbook of bird identification for Europe and the Western Palearctic. London, Christopher Helm Publishers, 868 pp.
5. Bibby, C.J., Jones, M., & Marsden, S. (1998). Bird surveys. Expedition Advisory Centre, London, 137 pp.
6. Bibby, C.J, Burgess N.D., Hill D.A., & Mustoe S.H. (2000). Bird census techniques (2nd ed.). London, Elsevier Academic Press, 302 pp.
7. Bilgin, C.C. (2004). Kuşların gizemli yolculuğu: göç. Bilim ve Teknik Dergisi, Yeni Ufuklar Eki, 438, 3-5.
8. BirdLife International (2019). Haematopus ostralegus. The IUCN Red List of Threatened Species 2019: e.T22693613A154998347. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22693613A154998347.en.

9. BirdLife International (2020). Important Bird Areas factsheet: Iğdır Plain. Retrieved from http://www.birdlife.org
10. BirdLife International (2021). Neophron percnopterus. The IUCN Red List of Threatened Species 2021: e.T22695180A205187871. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22695180A205187871.en
11. Boyla, K.A., Sinav, L., & Dizdaroğlu D.E. (2019). Türkiye Üreyen Kuş Atlası. WWF-Türkiye, Doğal Hayatı Koruma Vakfı, İstanbul.
12. Buechley, E.R., McGrady, M. J., Çoban, E., & Şekercioğlu, Ç.H. (2018). Satellite tracking a wide-ranging endangered vulture species to target conservation actions in the Middle East and East Africa. Biodiversity and Conservation, 27(9), 2293-2310. https://doi.org/10.1007/s10531-018-1538-6
13. Çelik, E., Durmuş, A., & Türkoğlu, M. (2021). Iğdır İli ve Yakın Çevresinin Ornito-Turizm Perspektifinde Değerlendirilmesi. Journal of Academic Tourism Studies, 2(1), 32-44. http://dx.doi.org/10.29228/jatos.51950
14. del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J. (1996). Handbook of the birds of the world. Vol. 3. Lynx Edicions, Barcelona, 821 pp.
15. Donald, P.F., Kamp, J., Green, R.E., Urazaliyev, R., Koshkin, M., & Sheldon, R.D. (2021). Migration strategy, site fidelity and population size of the globally threatened Sociable Lapwing Vanellus gregarius. Journal of Ornithology, 162(2), 349-367. https://doi.org/10.1007/s10336-020-01844-y
16. eBird (2022). eBird. Retrieved from https://ebird.org/Türkiye/
17. Eken, G., Bozdoğan, M., İsfendiyaroğlu, S., Kılıç, D.T., & Lise, Y., (eds) (2006). Türkiye’nin Önemli Doğa Alanları. Doğa Derneği, Ankara, Türkiye, 639 pp.
18. Furtun, Ö.L., Erciyas Yavuz, K. & Karataş A. (2021). Trakuş Türkiye’nin Kuşları. Türkiye İstanbul, İş Bankası Kültür Yayınları, 414 pp.
19. Gill, F., Donsker, D., & Rasmussen, P. (2022). IOC World Bird List (v12.2). https://doi.org/10.14344/IOC.ML.7.1
20. Hagemeijer, W.J., & Blair, M.J. (1997). The EBCC atlas of European Breeding Birds. Poyser, London, 479.
21. HGM (2020). İl ve İlçe Yüzölçümleri. Retrieved from https://www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri,
22. Iñigo, A., Barov, B., Orhun, C., & Gallo-Orsi, U. (2008) Action plan for the Egyptian Vulture Neophron percnopterus in the European Union. Brussels, Belgium: BirdLife International and European Commission Brussels.
23. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1.
24. Jagiello, Z.A., Dylewski, Ł., Winiarska, D., Zolnierowicz, K.M., & Tobolka, M. (2018). Factors determining the occurrence of anthropogenic materials in nests of the white stork Ciconia ciconia. Environmental Science and Pollution Research, 25(15), 14726-14733. https://doi.org/10.1007/s11356-018-1626-x
25. Kaya, F. (2015). Iğdir İli'nin idari coğrafya analizi. Journal of International Social Research, 8(49), 703-716.
26. Kirwan, G.M., Boyla K.A., Castell, P., Demirci, B., Özen, M., Welch, H., & Marlow, T. (2010). The birds of Türkiye. London: Christopher Helm, 512 pp.
27. Kuş Araştırmaları Derneği 2010. Göksu Deltası Özel Çevre Koruma Bölgesi Tür ile Habitat Koruma ve İzleme Projesi. Rapor. Ankara.
28. Lovette, I.J., & J.W. Fitzpatrick (Eds.). (2016). Handbook of Bird Biology. John Wiley & Sons, UK, 716 pp.
29. Neate-Clegg, M.H., Román, J.R., Demir, B., & Şekercioğlu, Ç.H. (2019). Endangered Basra Reed-warbler (Acrocephalus griseldis) recorded for the first time in Turkey (Aves: Acrocephalidae). Turkish Journal of Zoology, 43(2), 250-253. https://doi.org/10.3906/zoo-1808-16
30. Parin, E., & Gürbüz, R. (2022). Determination of weeds flora in apple orchards of Iğdır province and approaches of farmers to solve the problems. Commagene Journal of Biology, 6(1), 85-93. https://doi.org/10.31594/commagene.1106320
31. Ramsar (2020). The Ramsar Sites Criteria. Retrieved from https://www.ramsar.org/sites/default/files/documents/library/ramsarsites_criteria_eng.pdf
32. Smits, J. E., & Fernie, K. J. (2013). Avian wildlife as sentinels of ecosystem health. Comparative Immunology. Microbiology and Infectious Diseases, 36(3), 333-342. https://doi.org/10.1016/j.cimid.2012.11.007
33. Türkeş, M., Öztaş, T., Tercan, E., Erpul, G., Karagöz, A., Dengiz, O., ... & Avcıoğlu, B. (2020). Desertification vulnerability and risk assessment for Turkey via an analytical hierarchy process model. Land Degradation & Development, 31(2), 205-214. https://doi.org/10.1002/ldr.3441
34. Türkoğlu, M., & Şekercioğlu, Ç.H. (2018). Iğdır’ın kuşları (2nd Edition). Republic of Türkiye Ministry of Forestry and Water Affairs, General Directorate of Nature Protection and National Parks, Ankara, 222 pp.
35. Velevski, M., Nikolov, S.C., Hallmann, B., Dobrev, V., Sidiropoulos, L., Saravia, V., …& Oppel, S. (2015). Population decline and range contraction of the Egyptian vulture Neophron percnopterus in the Balkan Peninsula. Bird Conservation International, 25(4), 440–450. https://doi.org/10.1017/S0959270914000343