Bozcaada’da (Türkiye) Terroir Odaklı Bağcılık Mikro Zonlaması

Abstract

Bozcaada üzüm bağları ve şaraplarıyla ünlüdür. Ada, Ege Denizi'nin kuzeydoğusunda, Türkiye'de Marmara bölgesinin güneybatı kesiminde yer almaktadır.. Baskın ürünler asma, baklagiller, tahıllar ve meyvelerdir. Bozcaada'da toplam bağ alanı 11.850 ha olup adanın 1/3'ü ve tarım arazilerinin %80'i kaplamaktadır. Adada bağcılığı ve şarap yapımını destekleyen iki ana faktör, benzersiz toprak türleri ve iklim koşulları, özellikle de bağcılık için en uygun günlük sıcaklık değişimini belirleyen kuzey rüzgarlarıdır. Ada, bağcılık açısından benzersizdir ve “terroir” ile karakterize edilir. Terroir, toprak, arazi ve iklim etkileşiminin asmayı nasıl etkilediğini ve bu etkinin insan faktörü ve bağcılık yönetimi uygulamalarıyla birleşiminin üzümün kalitesini nasıl etkilediğini anlatan Fransızca bir kelimedir. Bu çalışmada arazilerin değerlendirilmesi ve şarap üreticilerine en uygun anaç ve çeşitlerin önerilmesi amacıyla niteliksel ve niceliksel arazi değerlendirme araçları uygulanmıştır. Arazi değerlendirme modeli, toprak haritalama birimlerinin anaçlara ve asma çeşitlerine uygunluğunu değerlendirmek için iklim, toprak ve arazi göstergelerini kullanır. Ayrıntılı bir toprak haritası oluşturulmuş ve diğer toprak özellikleri ve iklimsel/topografik göstergelerle birlikte sürece uygulanmıştır. Toprak haritası ve girdi katmanlarının oluşturulmasında CBS ve uzaktan algılama araçları kullanılmıştır. Bakı, eğim ve yükseklik katmanları, Kolombiya'daki Uluslararası Tropikal Tarım Merkezi ile birlikte Ortak Araştırma Merkezi tarafından dağıtılan SRTM (Shuttle Radar Topographic Mission) verilerinden ArcGIS 3D Analyst aracı kullanılarak üretilmiştir. Orijinal olarak NASA tarafından üretilen SRTM dijital yükseklik verileri, dijital haritalamada büyük bir atılımdır ve haritalama ve araştırma çalışmaları için yüksek kaliteli yükseklik verileri sağlar. Toprak, arazi değerlendirmesinde ve yer seçiminde, özellikle üzüm bağları için yer değerlendirmesinde önemli bir rol oynar. Çünkü, asma yetiştirmek için toprak kullanımı meyve kalitesini ve şarapların lezzetini etkilemektedir. Arazi değerlendirme modelinde kullanılmak üzere yüksek kaliteli toprak verileri sağlamak amacıyla, adanın detaylı toprak haritası üretilmiştir. Bu çalışmada, çalışma alanının arazi kaynaklarının değerlendirilmesi amacıyla bölgesel kavramının bileşenleri ve bunların karmaşık ilişkileri analiz edilmiş ve arazi değerlendirme modelinde kullanılmak üzere çeşitli endeksler hesaplanmıştır. Bunlar; Branas Heliothermic Index, Huglin Heliothermic Index , Soğuk Gece Endeksi, Winkler Endeksi (IW), Jackson ve Cherry Endeksi, Riou Kuraklık Endeksi ve Jones Endeksidir.

Keywords

• Bozcaada
• terroir
• bağcılık
• bağcılık zonlaması
• arazi değerlendirme

Terroir-Driven Viticultural Micro-Zoning In Bozcaada-Turkey

Abstract

Bozcaada is renowned for its vineyards and wines. The island is located in the northeast of the Aegean Sea, in the southwest section of the Marmara region in Turkey. It is the third largest island in the Aegean Sea after Gökçeada and Marmara Islands. The dominant crops are grapevines, legumes, cereals, and fruits. The total vineyard area in Bozcaada is 11.850 ha, which covers 1/3 of the island and 80% of the agricultural lands. The two main factors that support viticulture and winemaking on the island are the unique soil types and the climate conditions, especially the north winds that determine the optimal diurnal temperature variation for viticulture. The island is unique for its viticulture and is characterised by its “terroir”. Terroir is a French word that describes how the interaction of the soil, terrain, and climate effect the vine, and how the combination of this effect with the human factor and viticulture management practices influence the quality of the grapes. In this study, qualitative and quantitative land evaluation tools were implemented to assess the lands and to suggest the most suitable rootstocks and varieties to winemakers. The land evaluation model uses climate, soil, and terrain indicators to evaluate the suitability of the soil-mapping units to the rootstocks and vine varieties. A detailed soil map was produced and has been implemented into the process together with other soil characteristics and climatic/topographic indicators. GIS and remote sensing tools have been used to create the soil map and input layers. Aspect, slope, and elevation layers were produced using the ArcGIS 3D Analyst tool from SRTM (Shuttle Radar Topographic Mission) data distributed by the Joint Research Centre together with the International Centre for Tropical Agriculture in Colombia. The SRTM digital elevation data, originally produced by NASA, is a major breakthrough in digital mapping and provides high quality elevation data for mapping and survey studies. Soil plays an important role in land evaluation and site selection, especially in site assessment for vineyards as the soil use to grow vines effects the fruit quality and flavours of wines. A detailed soil map of the island was produced to provide high quality soil data to be used in the land evaluation model. In this study, the components of the terroir concept and their complex relationships have been analysed to evaluate the land resources of the study area and several indices have been calculated for use in the land evaluation model, these are: Branas Heliothermic Index, Huglin Heliothermic Index, Cold Night Index, Winkler Index (IW), Jackson and Cherry Index, Riou's Drought Index, and Jones Index.

Keywords

• Bozcaada
• terroir
• viticulture
• viticultural zoning
• land evaluation

References

1. Bahar E., Korkutal İ., Boz Y., 2010. Evaluation of Tekirdağ Province Şarköy District in terms of Terroir, Şarköy Değerleri Semp.
2. Branas J., 1974. Precision Agriculture and Sustainability. “Precision. Agriculture 5: 359-387. Viticulture. Montpellier,Ecole National Superieure Agronomique.
3. Carbonneau A., 2001. Concepts "Terroir". GESCO 11. Journees du Groupe European d'etude des Systemes de Conduit de la Vigne, Montpellier, France, 3-7 Juillet, 2, 669.
4. Carbonneau A., Deloire A., Jaillard B., 2007. La Vigne. Physiologie, Terroir, Culture. Dunod, Paris, ISBN: 9782100499984.
5. Çelik H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Maraslı, B., Söylemezoğlu, G., 1998, General Bağcılık. Sun Fidan A.Ş. Mesleki Kitaplar Serisi: 1. 251 s.
6. Çeli, S., 2007. Viticulture, Volume I, Extended Second Edition. 423s.
7. ESRI, 2014. ArcGIS Desktop: Release 10. Redlands, CA: Environmental Systems Research Institute.
8. FAO, 2006. Guidelines for Soil. Food and Agriculture Organization of The United Nations Rome, 2006.

9. IAGT, 2014. New York Vineyard Site Evaluation System, arcserver2.iagt.org Incorporated. 600p.
10. Jarvis A., Reuter H. I., Nelson A., Guevara E., 2008. Hole-filled seamless SRTM data V4, International Center for Tropical Agriculture (CIAT), available from http://srtm.csi.cgiar.org, 2014.
11. Jones, G.V., 2007. Climate Change: Observations, Projections, and General Implications for Viticulture and Wine Production. Economics Department Working Paper No: 7.Whitman College.
12. Kurtural, K. S., Wilson P. E., Imed, E., 2008. Vineyard Site Selection in Kentucky, Based on Climate and Soil Properties. University of Kentucky Cooperative Extension Service.
13. SAGA GIS, 2014. System for Automated Geoscientific Analyses.
14. Tonietto, J., 1999. Les macroclimats viticoles mondiaux et l’influence du mésoclimat sur la typicité de la Syrah et du Muscat de Hambourg dans le sud de la France: méthodologie de caráctérisation. Thèse Doctorat. Ecole Nationale Supérieure Agronomique, Montpellier, 233 pp.
15. Unwin T., 2012. Terroir: at the heart of Geography, in Dougherty, P. (ed.) The Geography of Wine: Regions, Terroir and Techniques, Amsterdam: Springer, 37-48.
16. Vaudour E., 2003. Les terroirs viticoles. Définitions, caractérisation, protection. Ed.Dunod, Paris,293 pp White R. E., 2009. Understanding Vineyard Soils. Oxford University Press.
17. Yiğini, Y., Ekinci, H., 2023. Bozcaada Toprakları-II (Toprak Özellikleri, Haritalama ve Sınıflandırma) ÇOMÜ Zir. Fak. Derg. (COMU J. Agric. Fac.)11 (2): 428-442.