Bazı Nar (Punica granatum L.) Çeşitlerinde Çiçek Yapısı ve Cinsiyet Durumları
Abstract
Meyve ağaçlarında cinsiyet durumu, çiçeklerin biyolojik yapılarına göre değişir. Çiçeklerinin özelliklerine göre farklı cinsiyet durumları ortaya çıkar. Nar (Punica granatum L.) ağaçlarında erselik ve erkek çiçekler değişik oranlarda bulunur (andromonoecy), diğer bir deyişle hermafrodit çiçekler (biseksüel) ve erkek çiçekleri (fonksiyonel erkek çiçekler) aynı bitki üzerinde gelişir. Fonksiyonel erkek çiçekler açıldıktan sonra dökülürler. Bu tip çiçek oranının fazla olması verim kaybına neden olur. Sadece biseksüel çiçeklerden meyve elde edilebilir. Her iki tip çiçeğin de cinsiyet durumu, dişi organ gelişimine bağlı görünmektedir. Farklı nar çeşitlerin çiçek özellikleri, çiçeklerin cinsiyet durumları, çiçeklenme dönemleri, çiçeklerin pozisyon ve yapıları ortaya çıkarılması gereken eksikliklerdir. Bu çalışma, bazı nar çeşitlerinde biseksüel ve fonksiyonel erkek çiçek tiplerinin morfolojik özeliklerini, cinsiyet durumlarını, çiçeklenme dönemlerini, çiçeklerin konum ve yapılarını tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca, çiçek yapılarının ölçümü (yumurtalık genişliği, çiçek tabanından çanak yaprak birleşim noktası uzunluğu, toplam dişi organ uzunluğu, stigma + stil uzunluğu ve stigma çapı) ve çiçek konumları (tekli, lateral ve terminal) nasıl değiştiği belirlenmiştir. Söz konusu araştırma, çiçek boyutu ve dişi organın oldukça değişken olabileceğini ve çiçek tipine ve konumuna bağlı olduğunu göstermektedir. Her iki nar çeşidinde de fonksiyonel erkek çiçeklerin oranı, biseksüel çiçeklerden önemli ölçüde daha fazladır. ‘Mayhoş 8’ nar çeşidinin birinci çiçeklenme döneminde bu oran, % 90 gibi yüksek bir orana ulaşmıştır. Dallar üzerinde tek biseksüel çiçeğin bulunma oranı (% 40-63), biseksüel çiçeğin, bir çiçek kümesinin ucunda veya yanal olarak bulunma yüzdesinden daha yüksektir. Çiçek yapılarının boyutları nar ağaçlarında meyve kalitesinin bir göstergesidir. Diğerlerine göre daha büyük yumurtalık genişliği (>20 mm) ve dişi organ uzunluğuna (>25 mm) sahip biseksüel çiçekler çok iyi gelişmiş ovüllere sahiptir. Bu tip çiçekler meyve tutumunu, önemli derecede yükseltebilir.
Keywords
References
- Basu, A., K. Penugonda. 2008. Pomegranate juice: A heart healthy fruit juice. Nutr. Rev. 67:49–56.
- Bertin, R.I. 1982. The evolution and maintenance of andromonoecy. Evol. Theory 6:25–32.
- Chandra, R., Jadhav, V.T., Sharma, J., 2010. Global scenario of pomegranate (Punica granatum L.) culture with special reference to India. In: Chandra, R. (Ed.), Pomegranate. Fruit Veg. Cereal Sci. Biotechnol., vol. 4, Special Issue 2, pp. 7–18.
- Chaudhari, S.M., U.T. Desai. 1993. Effects of plant growth regulators on flower sex in pomegranate (Punica granatum L.). Indian J. Agr. Sci. 63:34–35.
- Dennis, F.G. 1986. Apple, p. 1–44. In: Monselise, S.P. (ed.). Handbook of fruit set and development. CRC Press, Boca Raton, FL.
- El Sese, A.M. 1988. Physiological studies on flowering and fruiting habits of some pomegranate cultivars under Assiut conditions. J. Agr. Sci. 19:320–336.
- Engin, H., Gökbayrak, Z. 2015. Effect of Epibrassinolide, Gibberellic acid and Naphthalene Acetic Acid on Pollen Germination of Some Pomegranate Cultivars. VII. Horticulture Congress. August 25-29, Çanakkale, Turkey.
- Engin, H., Gökbayrak, Z. 2017. Flower biology of some Turkish pomegranates. Journal of Pomology, 51, 197-198 (2017) 47-52.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Hakan Engin
*
0000-0001-6897-8708
Türkiye
Publication Date
July 14, 2020
Submission Date
December 6, 2018
Acceptance Date
September 3, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 8 Number: 1
Cited By
Brassinosteroid Uygulamalarının ‘Chandler’ Ceviz Çeşidinin Çiçek Cinsiyet Dağılımına Etkisi
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.29133/yyutbd.1053275