Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği

İnci Demirağ Turan; Orhan Dengiz; Nursaç Serda Kaya

doi:10.33202/comuagri.857787

Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği

Abstract

Arazi örtüsü/arazi kullanımı değişimleri sürdürülebilir ve planlı olmadığı takdirde, ekolojide önemli tahribatlara neden olabilmektedir. Çalışmanın amacı, Samsun ilinin doğusunda yer alan ve Karadeniz Bölgesi’nin en önemli ovalarından birisini oluşturan Çarşamba Delta Ovası’nın arazi kullanımı ve arazi örtüsünün yaklaşık otuz yıllık süreçteki zamansal değişiminin uzaktan algılama tekniği kullanılarak belirlenmesidir. Çalışmada 1994, 2000, 2011, 2020 yıllarına ait Landsat uydu görüntüleri kullanılmıştır. Sınıflandırma işleminin yapılabilmesi için ENVI 5.3v programında kontrollü sınıflandırma yapılarak altı ana arazi örtüsü ve arazi kullanım sınıfları oluşturulmuş, oluşturulan sınıfların kontrolü ve tespiti amacıyla arazi çalışması yapılmış ve kontrollü sınıflandırma sonucunda tarım, mera, orman, fındık alanları, yapay yüzeyler ve su alanları olarak altı sınıf tanımlanmıştır. Arazi kullanım etkinliğinin belirlenmesi için analog veriler sayısallaştırılmış ve CBS veri tabanına aktarılmıştır. Ova üzerinde en geniş alan tarım alanlarına ait iken bunu fındık alanları ve yapay alanları izlemektedir. Özellikle yaklaşık son on yıllık süreçte yapay alanlar ve fındık arazilerinde artış, mera alanlarındaki azalış odaklı değişim gösteren alanların boyutu önem arz etmektedir. Ayrıca, bu çalışma geniş alanların arazi kullanımı ve arazi örtüsü değişiminin belirlemesi ve kullanım eğilimlerinin izlenmesinde, uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sitemlerinin doğru ve hızlı veri üretmeleri açısından önemli rolleri olduğunu göstermiştir.

Keywords

References

Abd El-Kawy, O.R., Rød, J.K., Ismail, H.A., Suliman, A.S., 2011. Land use and land cover change detection in the Western Nile Delta of Egypt using remote sensing data. April 2011. Applied Geography 31(2):483-494.
Agarwal, C., Green, G.L., Grove, M., Evans, T., Schweik, C., 2001. A Review and Assessment of Land-Use Change Models Dynamics of Space, Time, and Human Choice. Gen. Tech. Rep. NE-297. Newton Square, PA: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Northeastern Research Station. 61 p.
Arınç, K., 2011. Türkiye’nin Kıyı Bölgeleri, Biyosfer Araştırmaları Merkezi, Coğrafya Araştırmaları Serisi: 102, Eser Ofset Matbaacılık, Erzurum.
Boyacı, D., 2012. CBS-uzaktan algılama entegrasyonu ve örnek uygulama: Uydu görüntülerinden detay ve otomatik Öznitelik tespiti. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Bulut, H., Demirör, Z., Alan, İ., Kaya, Ş., Bilgin, N., Öztaş, Z., Gürçayır, E., Darende, V., 2018. 2018 Yılı İzmir Meteorolojik Radar Verilerinin Zamansal ve CORINE Arazi Sınıflarına Göre Değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Analizi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Yazılım Geliştirme Şube Müdürlüğü, Ankara.
Cangir, C., Kapur, S., Boyraz, D., Akça, E., 1998. Türkiye’de arazi kullanımı, tarım topraklarının sorunları ve optimum arazi kullanım politikaları. M. Şefik Yeşilsoy International Symposium on Arid Region Soil, Menemen, İzmir, Turkey.
Canıberk, M., Kiracı, A.C., 2014. Arazi kullanımının zamansal değişiminin tarihi ortofotolarla belirlenmesi: Elmalı havzası örneği. 5. Uzaktan Algılama-CBS sempozyumu, 14-17 Ekim 2014, İstanbul.
Çelik, H., 2006. İstanbul Sarıyer ilçesine ait uzaktan algılama uydu verileri ile mekansal veri analizleri. Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.

Dağıstanlı, C., Demirağ Turan, İ., Dengiz, O. 2018. Evaluation of the suitability of sites for outdoor recreation using a multi-criteria assessment model. Arabian Journal of Geosciences 11:492. https://doi.org/10.1007/s12517-018-3856-0.
Dengiz, O., Turan, İ.D., 2014. Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistem Teknikleri Kullanılarak Arazi Örtüsü / Arazi Kullanımı Zamansal Değişiminin Belirlenmesi: Samsun Merkez İlçesi Örneği (1984-2011). Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi - Turkish Journal of Agricultural Research 1(1): 78-90.
Dengiz, O., Usul, M., Keçeci, M., 2006. Atatürk orman çiftliği arazilerinin tarımsal kullanım durumlarının değerlendirilmesi. OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 21(1): 55- 64.
Ekercin, Semih., 2007. Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri entegrasyonu ile Tuz Gölü ve yakın çevresinin zamana bağlı değişimi. Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Erle, E., Pontius R., 2007. "Land¬use and land¬cover change." In: Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, D.C.: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment).
Fahad K.H., Hussein S., Dibs H., 2020. Spatial-Temporal Analysis of Land Use and Land Cover Change Detection Using Remote Sensing and GIS Techniques. Conference: IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. Volume 671, Number 1.
Fahad, K.H., Hussein, S., Dibs, H., 2020. Spatial-Temporal Analysis of Land Use and Land Cover Change Detection Using Remote Sensing and GIS Techniques. IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering 671 (2020): 012046.
Fan F, Weng Q, Wang Y (2007) Land use land cover change in Guangzhou, China, from 1998 to 2003, based on Landsat TM/ETM+ imagery. Sensors 7:1323–1342 Forkuo, E. K., & Frimpong, A. 2012. Analysis of forest cover change detection. International Journal of Remote Sensing Applications, 2(4): 82–92.
Gibbard, S., Caldeira, K., Bala G., Phillips, T.J., Wickett, M., 2005. Climate effects of global land cover change. Geophysical Research Letters, VOL. 32, L23705.
Gülersoy, A.E., 2008. Bakırçay Havzası’nda Doğal Ortam Koşulları ile Arazi Kullanımı Arasındaki İlişkiler. Yayımlanmamış Doktora Tezi, D.E.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Gülersoy, A.E., 2013. Farklı uzaktan algılama teknikleri kullanılarak arazi örtüsü/kullanımında meydana gelen değişimlerin incelenmesi: Manisa Merkez İlçesi Örneği (1986-2010). Turkish Studies Academic Journal, 8: 1915-1934.
Gürbüz, M., Denizdurduran, M., Karabulut, M., Kızılelma, Y., 2012. Uzaktan algılama ve CBS kullanarak Elbistan Ovasında arazi kullanımı/arazi örtüsünde meydana gelen değişimlerin incelenmesi. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30-37.
Houghton, J.T., Ding, Y., Griggs, D.J., Noguer, M., van der Linden, P.J., Dai, X., Maskell, K., Johnson, C.A., 2001. Climate Change 2001: The Scientific Basis. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, 881pp.
Jonathan Foley, A., DeFries, R., Asner, G.P., Barford, C., Bonan, G, Carpenter, S.R., Chapin, F.S., Coe, M.T., Daily, G.C., Gibbs, H.K., Helkowski, J.H., Holloway, T., Howard, E.A., Kucharik, C.J., Monfreda, C., Patz, J.A., Prentice, I.C., Ramankutty, N., Snyder, P.K., 2005. Global Consequences of Land Use. Science 309, 570.
Kaya, N.S., Turan, İ.D., Dengiz, O., Saygın, F., 2020. Farklı Konumsal Çözünürlüğe Sahip Uydu Görüntüleri Kullanarak CORINE Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Sınıflarının Belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi - Turkish Journal of Agricultural Research 7(2): 207-218.
Koç, A., Yener, H., 2001. Uzaktan algılama verileriyle İstanbul çevresi ormanlarının alansal ve yapısal değişikliklerinin saptanması. İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 51(2): 17-36.
Lambin, E.F., Geist, H.J., Lepers, E., 2003. Dynamics of Land-Use and Land-Cover Change in Tropical Regions. Annual Review of Environment and Resources, Vol. 28: 205-241.
Lambin, E.F., Turner, B.L., Geista, H.J., Agbolac, S.B., Angelsend, A., Brucee, J.W., Coomesf, O.T., Dirzog, R., Fischer, G., Folkei, C., Georgej, P.S., Homewoodk, K., Imbernonl, J., Leemansm, R., Lin, X., Morano, E.F., Mortimorep, M., Ramakrishnanq, P.S., Richardsr, J.F., Skanes, H., Steffent, W., Stoneu, G.D., Svedinv, U., Veldkampw, T.A., Vogelx, C., Xuy, J., 2001. The causes of land-use and land-cover change: moving beyond the myths. Global Environmental Change 11: 261–269.
Lillesand, T., Kiefer, R., and J. Chipman, 2008. Remote Sensing and Image Interpretation, 6th ed., New York, NY: John Wiley & Sons, 756 p.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). 2020. Çarşamba Meydan istasyonu meteorolojik verileri.
Mustafa, Y.T., İsmail, D.R., 2017. Land Use Land Cover Change in Zakho District, Kurdistan Region, Iraq: Past, Current and Future. Conference: 2019 International Conference on Advanced Science and Engineering (ICOASE).
Özdemir, İ., Özkan, Y.U., 2003. Armutlu Orman İşletme Şefliği’ndeki orman alanlarındaki değişimin LANDSAT uydu görüntülerinin kullanılarak değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 1: 55-66.
Pielke, P.A., Marland, S.G., Betts, R.A., Chase, T.N., Eastman, J.L., Niles, J.O., Niyogi, D.D.S., Running, S.W., 2002. The influence of land-use change and landscape dynamics on the climate system: Relevance to climatechange policy beyond the radiative effect of greenhouse gases. Phil. Trans. R. Soc. Lond. A. 360: 1705-1719.
Pimm, S.L., Raven, P., 2000. Biodiversity - Extinction by numbers, Nature 403(6772): 843-5.
Rawat, J.S., Kumar, M., Biswas, V., 2014. Land use/cover dynamics using multi- temporal satellite imagery: a case study of Haldwani Town area, district Nainital, Uttarakhand, India. Inter. Journal of Geomtry and Geosciences, 4 (3): 536-543.
Rawat, J.S., Kumar, M., 2015. Monitoring land use/cover change using remote sensing and GIS techniques: A case study of Hawalbagh block, district Almora, Uttarakhand, India. March 2015. Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Science 1(1).
Sala, O.E., III Chapin, F.S., Armesto, J.J., Berlow, E.L., Bloomfield, J., Huenneke, L., Jackson, RB., Kinzig, A., Leemans, R., Lodge, D.M., Mooney, H.A., Oesterheld, M., Poff, N.L., Sykes, M.T., Walker, B., Walker, M., Wall, D.H., 2000. Biodiversity: global biodiversity scenarios for the year 2100, Science 287(5459):1770-1774.
Sanderson, E.W., Jaiteh, M., Levy M. A., Redford, K.H., Wannebo, A.V., Woolmer, G., 2002. The Human Footprint and the Last of the Wild: The human footprint is a global map of human influence on the land surface, which suggests that human beings are stewards of nature, whether we like it or not, BioScience, Volume 52 (10): October 2002, Pages 891–904.
Sarıoğlu, F.E., Saygın, F., Balcı, G., Dengiz, O., Demirsoy, H., 2013. Determination of potential hazelnut plantation areas based GIS model case study: Samsun city of central Black Sea region. Eurasian Journal of Soil Science, 2 (1): 12-18.
Tilman, D.A., Reich, P.B., Knops, J.M.H., Wedin, D.A., Mielke, T., Lehman, C.L., 2001. Diversity and Productivity in a Long-Term Grassland Experiment, Science 294 (5543): 843-5. Topaloğlu, R.H., Ekercin, S., 2013. Coğrafi Bilgi Sistemi ve Uzaktan Algılama entegrasyonu ile Konya Kapalı Havzası’nda arazi örtüsü/kullanımı zamansal değişimlerinin belirlenmesi. TMMOB Coğrafi Bilgi Sitemleri Kongresi, 11-13 Kasım 2013, Ankara.
Vitousek, P.M., Mooney, H.A., Lubchenco, J., Melillo, J.M., 1997. Human Domination of Earth's Ecosystems. SCIENCE VOL. 277 25 JULY 1997.
Wang, S.W., Gebru, B.M., Lamchin, M., Kayastha, R.B., Lee, W.K., 2020. Land Use and Land Cover Change Detection and Prediction in the Kathmandu District of Nepal Using Remote Sensing and GIS. Sustainability 2020, 12, 3925.
Wickware, G. M., Howarth, P. J., 1981. Change detection in the Peace-Athabasca delta using digital Landsat data. Remote Sensing of Environment, 1, 9–25. Woo, D. M., & Do, V. D., 2015. Post-classification change detection of high resolution satellite images using AdaBoost classifier. Advanced Science and Technology Letters., 117, 34–38.
Yan, G., Mas, J.F., Maathuis, B.H., Xiangmin, Z., Van Dijk, P. M., 2006. Comparison of Pixelbased and Object-Oriented Image Classification Approaches-A Case Study in a Coal Fire Area, Wuda, Inner Mongolia, China.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Agricultural Engineering

Journal Section

Research Article

Authors

İnci Demirağ Turan ^*
0000-0002-5810-6591
Türkiye

Orhan Dengiz
0000-0002-0458-6016
Türkiye

Nursaç Serda Kaya
0000-0001-9814-5651
Türkiye

Publication Date

June 28, 2021

Submission Date

January 10, 2021

Acceptance Date

February 3, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.33202/comuagri.857787

IZ

https://izlik.org/JA22LM72HY

Cite

RIS / Bibtex

APA

Demirağ Turan, İ., Dengiz, O., & Kaya, N. S. (2021). Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(1), 141-152. https://doi.org/10.33202/comuagri.857787

AMA

1.Demirağ Turan İ, Dengiz O, Kaya NS. Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği. COMU J. Agri. Fac. 2021;9(1):141-152. doi:10.33202/comuagri.857787

Chicago

Demirağ Turan, İnci, Orhan Dengiz, and Nursaç Serda Kaya. 2021. “Arazi Örtüsü Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri Ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 9 (1): 141-52. https://doi.org/10.33202/comuagri.857787.

EndNote

Demirağ Turan İ, Dengiz O, Kaya NS (June 1, 2021) Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 9 1 141–152.

IEEE

[1]İ. Demirağ Turan, O. Dengiz, and N. S. Kaya, “Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği”, COMU J. Agri. Fac., vol. 9, no. 1, pp. 141–152, June 2021, doi: 10.33202/comuagri.857787.

ISNAD

Demirağ Turan, İnci - Dengiz, Orhan - Kaya, Nursaç Serda. “Arazi Örtüsü Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri Ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 9/1 (June 1, 2021): 141-152. https://doi.org/10.33202/comuagri.857787.

JAMA

1.Demirağ Turan İ, Dengiz O, Kaya NS. Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği. COMU J. Agri. Fac. 2021;9:141–152.

MLA

Demirağ Turan, İnci, et al. “Arazi Örtüsü Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri Ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği”. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 1, June 2021, pp. 141-52, doi:10.33202/comuagri.857787.

Vancouver

1.İnci Demirağ Turan, Orhan Dengiz, Nursaç Serda Kaya. Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği. COMU J. Agri. Fac. 2021 Jun. 1;9(1):141-52. doi:10.33202/comuagri.857787

Cited By

Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemi Teknikleri Kullanılarak Kentleşmenin Tarım Arazileri Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.19159/tutad.1172835

TEKİRDAĞ ŞEHRİ VE YAKIN ÇEVRESİNDE ARAZİ KULLANIMININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ (1990-2020)

lnternational Journal of Geography and Geography Education

https://doi.org/10.32003/igge.961076

JEOMORFOLOJİ VE ARAZİ KULLANIMI İLİŞKİSİNİN ANALİZİ: EDREMİT ÇAYI HAVZASI (BALIKESİR)

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1254405

Küresel İklim Değişikliği ve Çevresel Değişimlerin Etkisi Altında Arazi Değişim Biliminin Ortaya Çıkışı: Kurak ve Yarı Kurak Ekosistemlerde Arazi Değişimi Ekosistemlerde Arazi Değişimi

Coğrafi Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.33688/aucbd.1198890

Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Özelliklerinin Belirlenmesine Örnek Bir Çalışma: Samsun Tekkeköy İlçesi (1990-2017 Yılları), Türkiye

Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.19159/tutad.1437579

Gölbaşı Havzası’nda Arazi Kullanımının Zamansal (1984-2020) Değişimi, Adıyaman/Türkiye

Coğrafi Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.33688/aucbd.1469357

GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ

Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1479079

Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği

Arazi Örtüsü/Arazi Kullanım Değişimlerinin Farklı Zamanlı Landsat Uydu Görüntüleri ile Belirlenmesi: Çarşamba Delta Ovası Örneği

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemi Teknikleri Kullanılarak Kentleşmenin Tarım Arazileri Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

TEKİRDAĞ ŞEHRİ VE YAKIN ÇEVRESİNDE ARAZİ KULLANIMININ ZAMANSAL VE MEKÂNSAL DEĞİŞİMİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ (1990-2020)

JEOMORFOLOJİ VE ARAZİ KULLANIMI İLİŞKİSİNİN ANALİZİ: EDREMİT ÇAYI HAVZASI (BALIKESİR)

Küresel İklim Değişikliği ve Çevresel Değişimlerin Etkisi Altında Arazi Değişim Biliminin Ortaya Çıkışı: Kurak ve Yarı Kurak Ekosistemlerde Arazi Değişimi Ekosistemlerde Arazi Değişimi

Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Özelliklerinin Belirlenmesine Örnek Bir Çalışma: Samsun Tekkeköy İlçesi (1990-2017 Yılları), Türkiye

Gölbaşı Havzası’nda Arazi Kullanımının Zamansal (1984-2020) Değişimi, Adıyaman/Türkiye

GALA VE PAMUKLU GÖLLERİ SU YÜZEYİ DEĞİŞİM ALANLARININ UZAKTAN ALGILAMA TEKNİKLERİ İLE BELİRLENMESİ VE ÇEVRESEL ETKİLERİN İZLENMESİ

Yozgat İli NDVI Yersel ve Zamansal Değişiminin Uydu Görüntüleri Yardımıyla Tespit Edilmesi

Türkiye’de arazi örtüsü/kullanımı değişimlerinin belirlenmesi ve iklim değişimine olası etkileri

Determination of Temporal Changes in Bursa Land Cover/Use with CORINE Data and Landscape Metrics

Corine Arazi Sınıflama Sitemine Göre Sivas İli Arazi Kullanım Özelliklerinin İncelenmesi

Nature-based solutions and the carbon cycle: analysis of Murat River watershed rehabilitation utilising the Ex-Act model