Sıvı Sintilasyon Spektrometrik Yöntemle İçme Sularında Trityum Anali-zi ve Belirsizlik Bütçesinin Hazırlanması
Abstract
Hızla gelişen ve büyüyen ekonomik rekabet ortamında bir ürünün veya sunulan bir hizmetin kalitesinin güvenli ölçümlere bağlı olduğu gerçeği kaçınılmazdır. Çünkü alınan birçok önemli karar kimyasal analizin sonuçlarına dayanmaktadır ve bu sonuçlar, malzemelerin yasal sınırlara uygunluğunu kontrol etmek veya parasal değeri tahmin etmek gibi çeşitli amaçlar için kullanılır. Bu nedenle kararlar analitik sonuçlara dayandığında, rapor edilen bir ölçüm sonucunun belirsizlik değeri ile birlikte verilmesinin önemi daha da artırmaktadır. Bu çalışmada, sıvı sintilasyon spektrometrik yöntemle içme sularında trityum radyoizotopunun analizinden kısaca bahsedilmiş ve analiz sonuçları üzerine etkisi olan belirsizlik bileşenleri ve her bir parametrenin toplam belirsizliğe katkıları da ayrı ayrı incelenmiştir. Cihazın sayım verimini, sayım süresini, numune hacmini ve uygulanan yöntemin geri kazanma faktörünü belirlemek amacıyla trityum içermeyen su (ölü su) kullanılarak trityum aktivite derişimi 16,33 Bq⁄kg olan spike içme suyu numunesi hazırlandı ve ASTM D 4107-08 standardına uygun olarak distilasyon işlemine tabi tutuldu. Numunelerin trityum aktivite ölçümleri Quantulus 1220 Model çok düşük zemin sayımlı sıvı sintilasyon spektrometresi kullanılarak yapıldı. Sintilatör olarak Ultima Gold LLT, örneklerin sayımında ise 20 mL hacimli teflon kaplı polietilen vialler kullanıldı. Cihazın trityum için sayım penceresi düşük enerjili beta spektrumunda 5-450 kanal aralığına ayarlandı ve spektrumlar, EASY View Spektrum Yazılımı kullanılarak analiz edildi. Analiz sonucuna etkisi olan belirsizlik parametreleri arasından numunenin sayım belirsizliğinin beklenildiği gibi en önemli belirsizlik bileşeni olduğu görüldü ve birleşik bağıl standart belirsizlik değeri 3,47 Bq⁄kg (k=2) olarak hesaplandı.
Keywords
Thanks
References
- Altay, T. ve Çifter, C. (1996). Trityum laboratuvarı el kitabı, DSİ TAKK Dairesi Başkanlığı, Ankara, İZ-90, 55s Erişim adresi: www.academia.edu > Gülcan top -Sıvı Sintilasyon Cihazı ile İçme Sularında Trityum Seviyelerinin Belirlenmesi
- Anonymous. (2005). ENISO/IEC 17025, General requirements for the competence of testing and calibration laboratories, CEN Managment Centre, Brussels. Erişim adresi: https://www.iso.org/standard/39883.html
- ASTM D 4107-08. (2013). Standard test method for tritium in drinking water. Erişim adresi: https://www.astm.org/Standards/D4107.htm
- DSİ Genel Müdürlüğü, Toprak Su Kaynakları. Erişim adresi: http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari
- Environmental Isotopes in the Hydrological Cycle. (March 2000). Principles and Applications. Water Resources Programme, International Atomic Energy Agency and United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Paris / Vienna. Vol. 1, s. 84. Erişim adresi: http://www-naweb.iaea.org/napc/ih/documents/global_cycle/Environmental_Isotopes
- Grau Malonda, A., Garcia-Toran˜o, E. (1982). Evaluation of counting efficiency in liquid scintillation counting of pure beta-ray emitters. The International Journal of Applied Radiation and Isotopes, 33(4), 249-253. Erişim adresi: http://www.nipne.ro/rjp/2011_56_9-10/1148_1155.pdf
- Grau Malonda, A., Garcia-Toran˜o, E., Los Arcos, J. M. (1985). Liquid-scintillation counting efficiency as a function of the figure of merit for pure beta-particle emitters. International Journal of Applied Radiation and Isotopes, 36(2), 157–158. Erişim adresi: http://www.nipne.ro/rjp/2011_56_9-10/1148_1155.pdf
- International Organization for Standardization. ISO 15189:2003. Medical laboratories–Particular requirements for quality and competence. International Organization for Standardization, Geneva. Erişim adresi: https://www.iso.org/standard/26301.html
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Nazife Aslan
*
0000-0002-2622-5908
Türkiye
Publication Date
May 22, 2020
Submission Date
July 17, 2019
Acceptance Date
January 10, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 6 Number: 1