Eksik Hidrolojik Verilerin Simbiyotik Organizmalar Arama Algoritması ile Tahmini
Abstract
Su kaynakları proje ve planlamalarının en etkili şekilde yapılabilmesi için düzenli olarak verilerin toplan-ması ve bu verilerin analiz edilmesi gerekmektedir. Ancak gerek maddi gerekse teknik nedenlerden dolayı bazı alanlarda veriler düzenli olarak toplanamamaktadır. Bu durum ise eksik veri problemini beraberinde getirmektedir. Eksik veri problemi su kaynaklarının planlanmasında, projelendirilmesinde ve yönetiminde birtakım sorunlar meydana getirmektedir. Bu problemin çözümü için ölçüm yapılan istasyona benzer nitelikteki diğer istasyon verilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Eksik verilerin tamamlanması için literatürde çok farklı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada ise Türkiye’nin Yeşilırmak nehri üzerinde bulunan ölçüm istasyonları kullanılmıştır. Çalışmada Symbiotic Organisms Search (SOS) algoritması yardımı ile 3 farklı fonksiyon optimize edilmiştir. Ayrıca optimize edilen fonksiyonlar yapay sinir ağları, normal oran metodu ve çoklu regresyon yöntemlerinden elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Oluşturulan modellerden elde edilen sonuçlar Mallows’s Cp ile test edilmiş ve sonuçların kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüş-tür. Yapay sinir ağları ile oluşturulan 6 adet modelin sonuçları ise normal oran metodu ve çoklu regresyo-na göre daha iyi sonuç vermesine rağmen Symbiotic Organisms Search optimizasyon yöntemi kadar başa-rılı olamamıştır. Yapay sinir ağları modellerinden en iyisi de bu çalışma için 8 nöronlu olarak tespit edil-miştir. Çalışmada SOS olmadan oluşturulan modellerin hata değerlerinin %3-%4 seviyelerinde olduğu, SOS ile optimize edilen fonksiyon sonuçlarının diğer yöntemlere göre daha iyi olduğu görülmüştür.
Keywords
References
- Avcar, M. ve Saplıoğlu, K. (2015). An artificial neural network application for estimation of naturel frequencies of beams. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 6(6), 94-102.
- Bakış, R. ve Göncü, S. (2015). Akarsu debi ölçümlerinde eksik verilerin tamanlanması: Zap suyu havzası örneği. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknolojisi Dergisi A- Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik, 16(1):63-79.
- Bardossy, A. ve Pegram, G. (2014). Infilling missing precipitation records- A comparison of a new copula-based method with other techniques. Journal of Hydrology, (519), 1162-1170.
- Bayazıt, M. (2013). Hidroloji. İstanbul: Birsen Yayınevi.
- Baysal, YA. ve Altas, IH. (2017). Power quality improvement via optimal capacitor placement in electrical distribution systems using symbiotic organisms search algorithm. Mugla Journal of Science and Technology, 3(1) ,64-68.
- Beauchamp, JJ. Downing, DJ. Ve Railsback, SF. (1989). Comparison of regression and time-series methods for synthesizing missing streamflow records. Journal of the American Water Resources Association, 25(5), 961-975.
- Chandwani, V. Agrawal, V. ve Nagar, R. (2015). Modeling slump of ready mix concrete using genetic algorithms assisted training of artificial neural networks. Expert Systems with Applications, 42(2), 885–893.
- Cheng, M. ve Prayogo, D. (2014). Symbiotic Organisms Search: A new metaheuristic optimization Algorithm. Computers and Structures, (139), 98-112.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 22, 2020
Submission Date
October 3, 2019
Acceptance Date
February 5, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 6 Number: 1
Cited By
Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1075180