The Role of Motivational Self-Talk in Attenuating the Effects of Mental Fatigue on Repeated Sprint Performance

Abstract

Purpose: This study examined the effects of mental fatigue on repeated sprint performance and whether motivational self-talk could attenuate these effects.

Method: Sixteen physically active male university students participated in this randomized crossover study. Participants completed three conditions: control, mental fatigue, and mental fatigue combined with motivational self-talk. Mental fatigue was induced with a 15-min computer-based Stroop task; its effectiveness was verified with visual analogue scale ratings taken before and after the task. Anaerobic performance was assessed using the Running-Based Anaerobic Sprint Test (RAST). Data were analyzed with Friedman tests, Wilcoxon signed-rank tests, and one-way and two-way (3 protocols × 6 sprints) repeated measures ANOVAs.

Results: Subjective mental fatigue increased significantly after the Stroop task in both conditions (p<0.001; dz=1.49–1.70). Mean sprint time differed significantly across conditions (χ²(2)=21.50, p<0.001). Mental fatigue increased sprint time relative to control (p<0.001, r=0.58), whereas motivational self-talk improved sprint performance relative to mental fatigue (p<0.001, r=0.61); self-talk did not differ significantly from control (adjusted p=0.312), although equivalence was not tested. For power output, significant main effects of protocol and sprint and a significant Protocol × Sprint interaction emerged (F(4.652, 69.774)=4.368, p=0.002, η²p=0.226); mean power remained significantly lower in the self-talk than the control condition (p=0.032). A significant protocol effect was also found for the fatigue index (F(1.475, 22.119)=18.165, p<0.001, η²p=0.548).

Conclusion: Mental fatigue negatively affects repeated sprint performance and anaerobic power in physically active individuals. Motivational self-talk appears useful for partially attenuating these effects; however, performance was not fully restored to control levels, and the design does not permit interpretation as statistical moderation.

Keywords

• Mental fatigue
• motivational self-talk
• repeated sprint performance
• anaerobic power
• sport psychology
• sport psychology

Supporting Institution

The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK)

Project Number

1919B012467583

Ethical Statement

This study was approved by the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee (Approval No: 2025/7711) and conducted in accordance with the Declaration of Helsinki.

Thanks

The authors would like to thank TÜBİTAK for supporting this study through the 2209-A University Students Research Projects Support Program (Project No: 1919B012467583).

Mental Yorgunluğun Tekrarlı Sprint Performansı Üzerindeki Etkilerinin Azaltılmasında Motivasyonel İç Konuşmanın Rolü

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, mental yorgunluğun tekrarlı sprint performansı üzerindeki etkilerini incelemek ve motivasyonel iç konuşmanın bu olumsuz etkileri azaltıp azaltamayacağını belirlemektir.

Yöntem: Araştırmaya fiziksel olarak aktif 16 erkek üniversite öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Randomize çapraz deneysel araştırma deseni kullanılmış ve katılımcılar kontrol protokolü, mental yorgunluk protokolü ve motivasyonel iç konuşma destekli mental yorgunluk protokolü olmak üzere üç farklı koşul altında değerlendirilmiştir. Mental yorgunluk 15 dakikalık bilgisayar tabanlı Stroop görevi ile oluşturulmuş, uygulamanın etkinliği görev öncesi ve sonrasında uygulanan görsel analog ölçek ile doğrulanmıştır. Anaerobik performans Running-Based Anaerobic Sprint Test (RAST) kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Friedman testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ile tek yönlü ve iki yönlü (3 protokol × 6 sprint) tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanılmıştır.

Bulgular: Stroop görevi sonrasında öznel mental yorgunluk her iki koşulda da anlamlı düzeyde artmış, böylece manipülasyonun etkinliği doğrulanmıştır. Bulgular, mental yorgunluğun sprint sürelerini anlamlı düzeyde artırdığını ve güç çıktısını azalttığını göstermiştir. Motivasyonel iç konuşma uygulaması sonrasında sprint performansı ve güç çıktısında kısmi iyileşmeler gözlenmiştir. Güç çıktısında anlamlı bir Protokol × Sprint etkileşimi belirlenmiştir. Ancak performans değerleri kontrol koşulundaki düzeylere tam olarak ulaşamamış; motivasyonel iç konuşma koşulunda ortalama güç çıktısı kontrol koşuluna kıyasla anlamlı düzeyde düşük kalmıştır. Ayrıca yorgunluk indeksi değerlerinde protokoller arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir.

Sonuç: Mental yorgunluk, fiziksel olarak aktif bireylerde tekrarlı sprint performansını ve anaerobik güç üretimini olumsuz etkilemektedir. Motivasyonel iç konuşma ise bu olumsuz etkileri kısmen azaltabilen destekleyici bir psikolojik strateji olarak değerlendirilebilir; ancak performans kontrol düzeyine tam olarak dönmemiş olup, mevcut desen bu etkinin istatistiksel anlamda bir düzenleyici (moderatör) etki olarak yorumlanmasına imkân vermemektedir.

Keywords

• Mental yorgunluk
• motivasyonel iç konuşma
• tekrarlı sprint performansı
• anaerobik güç
• spor psikolojisi

Supporting Institution

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Project Number

1919B012467583

Ethical Statement

Bu çalışma, Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Karar No: 2025/7711) ve Helsinki Deklarasyonu ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.

Thanks

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir

References

1. Blanchfield, A. W., Hardy, J., de Morree, H. M., Staiano, W., & Marcora, S. M. (2014). Talking yourself out of exhaustion: The effects of self-talk on endurance performance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 46(5), 998–1007. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000000184
2. Boksem, M. A. S., & Tops, M. (2008). Mental fatigue: Costs and benefits. Brain Research Reviews, 59(1), 125–139. https://doi.org/10.1016/j.brainresrev.2008.07.001
3. Buzdağlı, Y., Ozan, M., Baygutalp, N., Öget, F., Karayiğit, R., Yüce, N., Kan, E., Baygutalp, F., & Uçar, H. (2024). The effect of high-intensity intermittent and moderate-intensity continuous exercises on neurobiological markers and cognitive performance. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 16, 39. https://doi.org/10.1186/s13102-024-00831-7
4. Cabral, L. L., da Silva, C. K., Delisle-Rodriguez, D., Lima-Silva, A. E., Galanis, E., Bertollo, M., Hatzigeorgiadis, A., Villarejo-Mayor, J. J., & Pereira, G. (2024). Motivational self-talk mitigates the harmful impact of mental fatigue on endurance performance. Journal of Applied Sport Psychology, 36(2), 257–275. https://doi.org/10.1080/10413200.2023.2208643
5. Englert, C. (2016). The strength model of self-control in sport and exercise psychology. Frontiers in Psychology, 7, 314. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00314
6. Giboin, L.-S., & Wolff, W. (2019). The effect of ego depletion or mental fatigue on subsequent physical endurance performance: A meta-analysis. Performance Enhancement & Health, 7(1–2), 100150. https://doi.org/10.1016/j.peh.2019.100150
7. Gonzalez, M. P., Brown, D. M. Y., Swafford, I. M., Summerville, B., Seidi, M., Hajiaghamemar, M., & Dorgo, S. (2024). The effects of mental fatigue on anaerobic power and power endurance performance. Sports, 12(7), 192. https://doi.org/10.3390/sports12070192
8. Hardy, J. (2006). Speaking clearly: A critical review of the self-talk literature. Psychology of Sport and Exercise, 7(1), 81–97. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2005.04.002

9. Hatzigeorgiadis, A., & Galanis, E. (2017). Self-talk effectiveness and attention. Current Opinion in Psychology, 16, 138–142. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.05.014
10. Hatzigeorgiadis, A., Zourbanos, N., Galanis, E., & Theodorakis, Y. (2011). Self-talk and sports performance: A meta-analysis. Perspectives on Psychological Science, 6(4), 348–356. https://doi.org/10.1177/1745691611413136
11. Hatzigeorgiadis, A., Zourbanos, N., Goltsios, C., & Theodorakis, Y. (2008). Investigating the functions of self-talk: The effects of motivational self-talk on self-efficacy and performance in young tennis players. The Sport Psychologist, 22(4), 458–471. https://doi.org/10.1123/tsp.22.4.458 Jones, B., & Kenward, M. G. (2014). Design and analysis of cross-over trials (3rd ed.). Chapman and Hall/CRC.
12. Kavcı, Z., Ozan, M., Buzdağlı, Y., Savaş, A., & Uçar, H. (2025). Investigation of the effect of nitrate and L-arginine intake on aerobic, anaerobic performance, balance, agility, and recovery in elite taekwondo athletes. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 22(1), 2445609. https://doi.org/10.1080/15502783.2024.2445609
13. Marcora, S. M., Staiano, W., & Manning, V. (2009). Mental fatigue impairs physical performance in humans. Journal of Applied Physiology, 106(3), 857–864. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.91324.2008
14. Martin, K., Thompson, K. G., Keegan, R., Ball, N., & Rattray, B. (2015). Mental fatigue does not affect maximal anaerobic exercise performance. European Journal of Applied Physiology, 115(4), 715–725. https://doi.org/10.1007/s00421-014-3052-1
15. Pageaux, B., & Lepers, R. (2016). Fatigue induced by physical and mental exertion increases perception of effort and impairs subsequent endurance performance. Frontiers in Physiology, 7, 587. https://doi.org/10.3389/fphys.2016.00587
16. Smith, M. R., Marcora, S. M., & Coutts, A. J. (2015). Mental fatigue impairs intermittent running performance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 47(8), 1682–1690. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000000592
17. Stafylidis, A., Staiano, W., Mandroukas, A., Michailidis, Y., Salazar Bonet, L. R., Kyranoudis, A. E., Romagnoli, M., Ferri-Caruana, A., & Metaxas, T. I. (2025). Cognitive fatigue disrupts explosive performance and vigilance in trained individuals. Sports, 13(11), 386. https://doi.org/10.3390/sports13110386
18. Staiano, W., Salazar Bonet, L. R., Romagnoli, M., & Ring, C. (2024). Mental fatigue impairs repeated sprint and jump performance in team sport athletes. Journal of Science and Medicine in Sport, 27(2), 105–112. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2023.10.016
19. Stroop, J. R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology, 18(6), 643–662. https://doi.org/10.1037/h0054651
20. Van Cutsem, J., Marcora, S., De Pauw, K., Bailey, S., Meeusen, R., & Roelands, B. (2017). The effects of mental fatigue on physical performance: A systematic review. Sports Medicine, 47(8), 1569–1588. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0672-0
21. Zagatto, A. M., Beck, W. R., & Gobatto, C. A. (2009). Validity of the running anaerobic sprint test for assessing anaerobic power and predicting short-distance performances. The Journal of Strength & Conditioning Research, 23(6), 1820–1827. https://doi.org/10.1519/JSC.0b013e3181b3df32