TÜRKİYE’NİN ENDÜSTRİ 4.0’A GEÇİŞ SÜRECİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Dördüncü endüstri devrimin başlangıcı Almanya'da 2011 yılında düzenlenen Hannover Fuarı'nda Endüstri 4.0 kavramının gündeme gelmesi kabul edilmektedir. İnsan unsuruna bağlı kalmadan, 24 saat hiç durmadan karalık fabrikalarda üretimi esas alan Endüstri 4.0 yaşlı nüfusun yoğun olduğu, sürekli diğer ülkelerden insanları üretimde çalıştıran Almanya’da gündeme gelmesi tesadüf değildir. Endüstri 4.0 kavramı; iletişim, bilişim, internet, nesnelerin interneti, otomasyon, simülasyon, siber güvenlik, siber fiziksel sistemler, büyük veri, bulut teknolojileri, dijital ikiz, robotik teknolojileri, yapay zekâ ve akıllı fabrikaların üretim süreçlerini yoğun biçimde etkileyip dönüştürmesi ile ortaya çıkan yeni bir durum olarak ifade edilmektedir. Endüstri 4.0’ın ekonomiye en önemli etkisinin üretim kesiminde olacağı öngörüldüğünden devletler rekabet edebilmek ve bu hızlı değişime ayak uydurmak adına bazı stratejiler geliştirmeye başlamıştır. Son zamanlarda Türkiye’de de Endüstri 4.0 önem verilen belirlenen konulardan birisi olmuştur ve geçiş süreci için yol haritaları aranmaya başlanmıştır. Bu çalışma ile Türkiye’nin Endüstri 4.0 sürecinin nasıl ilerlediğini tespit etmek amaçlanmıştır. Ayrıca Türkiye’nin eğitim ve iş yapısının Endüstri 4.0’a geçiş sürecine uygun hale getirmek için hangi adımların atıldığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda Endüstri 4.0 kavramı hakkında bilgi verilerek Endüstri 4.0’ın temel özellikleri, avantajları ve dezavantajları, Endüstri 4.0 bileşenleri, Endüstri 4.0’ın çalışma hayatına kazandırdığı meslekler, Türkiye’nin Endüstri 4.0’a geçiş süreci ve Türkiye'nin Endüstri 4.0 geçiş sürecinde yapması gerekenler ele alınmıştır. Yapılan çalışma ile Türkiye’deki Endüstri 4.0 uygulamaları incelendiğinde ağırlıklı olarak orta-düşük teknoloji seviyesinde üretim gerçekleştirdiği görülmüştür. Ancak sektörler incelendiğinde Endüstri 4.0’ın gerekliliklerini yerine getirme konusunda stratejiler belirlenip hayata geçirilmeye yönelik gerekli adımları atmaya başladığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri 4.0
• Akıllı Fabrikalar
• Türkiye

AN EVALUATION OF TURKEY'S TRANSITION PROCESS TO INDUSTRY 4.0

Öz

It is accepted that the concept of Industry 4.0 came to the agenda at the Hannover Fair held in Germany in 2011, as the beginning of the Fourth Industrial Revolution. It is not a coincidence that Industry 4.0, which is based on production in dark factories 24 hours a day, without depending on the human element, has come to the fore in Germany, where the elderly population is dense and immigrants are mostly employed in production. Industry 4.0 concept; It is a new era that emerges as communication, informatics, internet, internet of things, automation, simulation, cyber security, cyber physical systems, big data, cloud technologies, digital twin, robotic technologies, artificial intelligence and smart factories intensely affect and transform production processes. is expressed. Since it is predicted that the most important impact of Industry 4.0 on the economy will be in the production sector, states have started to develop some strategies in order to compete and keep up with this rapid change. Recently, Industry 4.0 has become one of the important issues in Turkey and road maps have begun to be sought for the transition process. This study aims to determine how Turkey's Industry 4.0 process is progressing and also to reveal what steps have been taken to make Turkey's education and business structure suitable for the transition to Industry 4.0. In this context, information is given about the concept of Industry 4.0, its basic features, advantages and disadvantages, Industry 4.0 components, the professions that Industry 4.0 brings to working life, Turkey's transition process to Industry 4.0 and Turkey's actions in the Industry 4.0 transition process. What is needed has been discussed. When the study examined Industry 4.0 applications in Turkey, it was seen that production was mainly carried out at medium-low technology level. However, when the sectors are examined, it has been determined that strategies have begun to be determined and taken the necessary steps to implement the requirements of Industry 4.0.

Anahtar Kelimeler

• Industry 4.0
• Smart Factories
• Transition to Industry 4.0

Kaynakça

1. Acet, H. ve Koç, Ş. (2020). Dördüncü Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) Dünyaya ve Türkiye’ye Ekonomik Yansımaları. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(58), 2243-2256.
2. Akkuşçu, H. İ. (2019). Endüstri 4.0’ın Çalışma Hayatına Etkileri Ve Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 38(2), 65-98.
3. Aşut, M. ve Demir, S. (2023). KOBİ’lerin Endüstri 4.0 Hazırlık ve Olgunluk Seviyelerinin Belirlenmesi: Şanlıurfa İmalat Sanayisinde Örnek Bir Uygulama. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 8(2), 141-150.
4. Aktimur, B. ve Gökpınar, E. (2015). Katmanlı Üretimin Havacılıktaki Uygulamaları. Gazi University Journal Of Science Part C: Design And Technology, 3(2), 463-469.
5. Alçın, S. (2016). Üretim İçin Yeni Bir İzlek: Sanayi 4.0, Journal of Life Economics, 19-30.
6. Anuşlu, M. D. ve Fırat, S. Ü. (2020). Ülkelerin Endüstri 4.0 Seviyesinin Sürdürülebilir Kalkınma Düzeylerine Etkisinin Analizi. Endüstri Mühendisliği, 31, 44-58.
7. Arpınar, C. (2022). Endüstri 4.0 Sürecinde Türkiye İmalat Sanayinin Değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi).YÖK Ulusal Tez Merkezi.
8. Ayboğa, H. ve Görmüş, L. (2022). Endüstri 4.0-Türkiye'nin Durumu Ve Yapılması Gerekenler. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, (17), 82-98.

9. Aydemir, H. (2018), Sanayi 4.0 ve Türkiye Ekonomisi Açısından Etkileri, Sosyoekonomi, 26(36), 253-261.
10. Aydınbaş, G. ve Erdinç, Z. (2023). Endüstri 4.0 Yolunda Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Değerlendirme. Sakarya İktisat Dergisi, 12(2), 187-211.
11. Azambuja, A. J. G.D., Plesker, C., Schützer, K., Anderl, R., Schleich, B. ve Almeida, V. R. (2023). Artificial Intelligence-Based Cyber Security in the Context of Industry 4.0—A Survey. Electronics (2079-9292), 12(8): 1-18.
12. Bag, S., Gupta, S. ve Kumar, S. (2021). Industry 4.0 Adoption and 10R Advance Manufacturing Capabilities For Sustainable Development. International Journal of Production Economics, 231, 1-12.
13. Banger, G. (2017). Endüstri 4.0 Ekstra (1. Baskı ). Ankara: Dorlion Yayınları.
14. Bayram, B. ve İnce, G. (2018), Advances in Robotics in the Era of Industry 4.0. In Üstündağ, A. ve E. Cevikcan (Eds.), Industry 4.0: Managing the Digital Transformation. (ss. 187–200). Switzerland: Springer International Publishing.
15. Bozkurt, R. (2016), Endüstri 4.0 Aşaması Türkiye'de Yeni İşler Yaratmak İçin Büyük Fırsattır, Erişim: 11.04.2023, http://www.dunya.com/sirketler/039endustri-40-asamasi-turkiyede-yeni-isler-yaratmakicin-buyuk- haberi-319455.
16. Bulut, E. ve Akçacı, T. (2017). Endüstri 4.0 ve İnovasyon Göstergeleri Kapsamında Türkiye Analizi. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 4(7), 55-77.
17. Cerit, S. ve Ören, H. G. Ü. (2022). Türkiye Ekonomisinin Endüstri 4.0 Kapsamında Değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 23(50), 37-59.
18. CBDDO, (2023a). Yeşil Teknolojiler. https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/2..%20Aras%CC%A7t%C4%B1rmaRaporu-Yes%CC%A7ilTeknolojiler.pdf . Erişim Tarihi: 11.10.2023.
19. CBDDO, (2023b). Yeni-Nesil-Ulaşım Teknolojisi Hyperloop. https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/3.Aras%CCA7t%C4%B1rma-Raporu-Yeni NesilUlas%CC%A7%C4%B1m-Teknolojisi-Hyperloop.pdf Erişim Tarihi: 11.10.2023.
20. CBDDO, (2023c). ChatbotUygulaması ve ChatGPT Örneği https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/21.ChatbotUygulamas%C4%B1veChatGPT%C3%96rne%C4%9FiDe%C4%9Ferlendirme-Raporu.pdf Erişim Tarihi: 11.10.2023.
21. EKOIQ. (2014). “Akıllı” Yeni Dünya Dördüncü Sanayi Devrimi Endüstri 4.0: Bilişimin Endüstri İle Buluştuğu Yer Türkiye “Akıllı” Üretime Hazır Mı?. EKOIQ Dergisi Özel Eki,1-17.
22. Genç, S. (2018). Sanayi 4.0 Yolunda Türkiye. Sosyoekonomi, 26(36), 235-243.
23. Görçün, Ö. F. (2017). Dördüncü Endüstri Devrimi: Endüstri 4.0. İstanbul: Beta.
24. Grieves, M. (2014). Digital Twin: Manufacturing Excellence Through Virtual Factory Replication. White Paper, 1: 1-7.
25. Gubán, M. ve Kovács, G. (2017). Industry 4.0 Conceptıon. Acta Technica Corviniensis-Bulletin of Engineering, 10(1): 111-115
26. Hozdic, E. (2015). Smart Factory For İndustry 4.0: A Rewiev. International Journal Of Modern Manufacturing, 7(1), 28-35.
27. İSO (2018), “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu”, http://www.iso500.org.tr/sunum-vekonusma-metni/iso-500/ , 11.10.2023
28. Kabaklarlı, E. (2016). Endüstri 4.0 ve Dijital Ekonomisi; Dünya ve Türkiye Ekonomisi İçin Fırsatlar, Etkiler ve Tehditler (1. Baskı). Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
29. Kamber, E. ve Bolatan, G. İ. S. (2019). Endüstri 4.0 Türkiye Farkındalığı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(30), 836-847.
30. Karacı, A., Akyüz, H. İ. ve Bilgici, G. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Siber Güvenlik Davranışlarının İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(6), 2079-2094.
31. Karademir, M. (2016). Dördüncü Sanayi Devrimi. Erişim: 12.07.2023,https://tasam.org/trTR/Icerik/25733/dorduncu_sanayi_devrimi.
32. Kasa, H. ve Arslan, G. (2020). Endüstri 4.0 Kapsamında Teorik Bir Analiz: Türkiye Örneği. Electronic Journal of Social Sciences, 19(76), 1810-1826.
33. Kılıç, S. ve Alkan, R. M. (2018). Dördüncü Sanayi Devrimi Endüstri 4.0: Dünya ve Türkiye Değerlendirmeleri. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 29-49.
34. Khan, A. ve Turowski, K. (2016, April). A Perspective On Industry 4.0: From Challenges To Opportunities In Production Systems. In International Conference on Internet of Things and Big Data (ss. 441-448). Scitepress. Koca, K. C. (2018). Sanayi 4.0: Türkiye Açısından Fırsatlar ve Tehditler. Sosyoekonomi, 26(36), 245-252.
35. Marinagi, C., Reklitis, P., Trivellas, P. ve Sakas, D. (2023). The Impact of Industry 4.0 Technologies on Key Performance Indicators for a Resilient Supply Chain 4.0. Sustainability, 15(6), 1-31.
36. Muhuri, P. K., Shukla, A. K. ve Abraham, A. (2019). Industry 4.0: A Bibliometric Analysis and Detailed Overview. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 78, 218-235.
37. Nuroğlu, E. ve Nuroğlu, H. H. (2018). Endüstri 4.0’ı Türkiye’nin Dış Ticareti İçin Bir Fırsat Penceresine Dönüştürmek. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(1), 329–346.
38. OECD (2023), Digital Government Review of Türkiye: Towards a Digitally-Enabled Government, OECD Digital Government Studies, OECD Publishing, Paris.
39. Oesterreich, T. D. ve Teuteberg, F. (2016). Understanding The Implications Of Digitisation and Automation in The Context Of Industry 4.0: A Triangulation Approach and Elements of A Research Agenda For The Construction İndustry. Computers in Industry, 83, 121-139.
40. Öztuna, B. (2017). Endüstri 4.0 ile Çalışma Yaşamının Geleceği. Ankara: Gece Kitaplığı.
41. Rüßmann, M., Lorenz, M., Gerbert, P., Waldner, M., Justus, J., Engel, P. ve Harnisch, M. (2015). Industry 4.0: The Future of Productivity and Growth in Manufacturing Industries. Boston Consulting Group, 9(1), 54-89.
42. Sarıkulak, Ö. (2008). Endüstri Devrimlerinin Performans Göstergelerine Etkilerinin İncelenmesi İle Endüstri 4.0 Analizi. (Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi).YÖK Ulusal Tez Merkezi.
43. Satyro, W. C., Contador, J. C., de Paula Monken, S. F., de Lima, A. F., Junior, G. G. S., Gomes, J. A., ... ve Silva, L. S. (2023). Industry 4.0 Implementation Projects: The Cleaner Production Strategy—A Literature Review. Sustainability, 15(3), 1-18.
44. Sayın, Z. ve Seferoğlu, S. (2016). Yeni Bir 21. Yüzyıl Becerisi Olarak Kodlama Eğitimi ve Kodlamanın Eğitim. Aydın: Akademik Bilişim.
45. Schober, K.S. (2017). Industry 4.0 – Challenge For The F&B İndustry In Turkey, Advantage Or Competitive Disadvantage?, Erişim: 20.07.2023,https://www.siemens.com.tr/i/Assets/gidagunu/170524_KS_Industrie40_Presentation_Siemens_Turkey.pdf
46. Schwab, K. (2016). Dördüncü Sanayi Devrimi, (çev. Zülfü Dicleli), İstanbul: Optimist Yayınları.
47. Soares Junior, G.G., Satyro, W.C., Bonilla, S.H., Kontador, J.C., Barbosa, A.P., Monken, S.F.P., Martens, M.L. ve Fragomeni, M.A. (2021). Construction 4.0: Industry 4.0 Enabling Technologies Applied To Improve Workplace Safety in Construction. Research, Society and Development. 10(12),1-18.
48. Şahin, A. (2017). Akıllı Üretim Çağı: Endüstri 4.0. Fortune Turkey. Erişim: 27.06.2023, http://www.fortuneturkey.com/akilli-uretim-cagi-endustri-40-42841.
49. Şahin, H. (2007). Türkiye ekonomisi. Bursa: Ezgi Kitabevi
50. Şener, S. ve Elevli, B. (2017). Endüstri 4.0’da Yeni İş Kolları ve Yüksek Öğrenim. Mühendis Beyinler Dergisi, 1(2), 25-37.
51. Tahsin, E. ve Börü, F. (2023). Türkiye'nin Endüstri 4.0'a Geçiş Sürecinin Teknoloji Kapasitesi Yaklaşımları Temelli Analizi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1293-1314.
52. Taş, H. Y. (2018). Dördüncü Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) Çalışma Hayatına ve İstihdama Muhtemel Etkileri. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 1817-1836.
53. Tonga, M. Y. ve Tonga, M. (2022). Endüstri 4.0’a Genel Bir Bakış: Sanayinin Geleceği. GÜ İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 6(6), 40-60.
54. Tunçkan, E. (2018). Endüstrileşme Olgusu ve Endüstriyel Reklamcılık. Selçuk İletişim Dergisi, 5(2), 113-120.
55. Tutar, H., Terzi, D. ve Tınmaz, G. (2018). Türkiye’nin “Vizyon 2023” Stratejisi İle Almanya’nın “2025” Stratejik Hedeflerinin Endüstri 4.0 Göstergeleri İtibariyle Karşılaştırılması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 2(3), 195-212.
56. TÜBİTAK (2016), Yeni Sanayi Devrimi Akıllı Üretim Sistemleri Yol Haritası,Erişim:21.05.2023,http://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/akilli_uretim_sistemleri_tyh_v27aralik2016.pdf.
57. TÜSİAD (2016). Türkiye’deki dijital değişime CEO bakışı. Erişim: 23.06.2023, https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/8867-tu-rkiye-deki-dijital-deg-is-ime-ceo-bakis-i-raporu. Ünlü, F. ve Atik, H. (2018). Türkiye’deki İşletmelerin Endüstri 4.0’a Geçiş Performansı: Avrupa Birliği Ülkeleri İle Karşılaştırmalı Ampirik Analiz. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 17(2), 431-463.
58. Vrchota, J., Volek, T.ve Novotná, M. (2019), Factors Introducing Industry 4.0 to SMES. Social Sciences, 8(5), 1–10.
59. Wan, J., Cai, H. ve Zhou, K. (2015, January). Industrie 4.0: enabling technologies. In Proceedings of 2015 international conference on intelligent computing and internet of things (pp. 135-140). IEEE.
60. Wang, K. J., Lee, Y. H., ve Angelica, S. (2021). Digital Twin Design For Real-Time Monitoring–A Case Study Of Die Cutting Machine. International Journal Of Production Research, 59(21), 6471-6485.
61. Yazıcı, A. (2016). Endüstri 4.0 ve Otonom Robotlar. Erişim: 28.05.2023,http://www.emo.org.tr/ekler/91f2bb2a057879e_ek.pdf?dergi=1069.
62. Yazır, S. (2018). Türkiye'de Bulut Bilişimin Teknolojik Gelişimi Ve Bulut Platformu Üzerinde Örnek Bir Kişisel Web Uygulamasının Sunulması. (Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi). YÖK Ulusal Tez Merkezi.
63. Yıldız, A. (2018). Endüstri 4.0 ve Akıllı Fabrikalar. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 546-556.
64. Yüksekbilgili, Z. ve Çevik, G. Z. (2018). Endüstri 4.0 Bağlamında Türkiye’nin Yerine İlişkin Güncel ve Gelecek Eksenli Bir Analiz. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 422-436.
65. Yüksel, H. (2020). An Empirical Evaluation of Industry 4.0 Applications of Companies in Turkey: The Case of A Developing Country. Technology in Society, 63, 101364.
66. Zhou, K., Liu, T. ve Zhou, L. (2015, August). Industry 4.0: Towards future industrial opportunities and challenges. In 2015 12th International Conference on Fuzzy Systems and Knowledge Discovery (FSKD) (ss. 2147-2152). IEEE.